Nguyễn Thị Bình
Bà Nguyễn Thị Bình (sinh năm 1927), tên thật là Nguyễn Thị Châu Sa, cháu ngoại nhà yêu nước Phan Châu Trinh, là nhà ngoại giao kiệt xuất của Việt Nam. Hoạt động sớm: Tham gia phong trào yêu nước từ thập niên 1940, từng bị giam cầm 3 năm tại tù Chí Hòa nhưng giữ vững khí tiết. Dấu ấn Hiệp định Paris: Năm 1969, bà là Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam. Bà là người phụ nữ duy nhất đặt bút ký vào Hiệp định Paris (1973), buộc Mỹ rút quân về nước. Lãnh đạo Nhà nước: Sau năm 1975, bà lần lượt đảm nhiệm các vị trí trọng trách: Bộ trưởng Bộ Giáo dục (1976 – 1987). Phó Chủ tịch nước (1992 – 2002).
Cuộc đời và sự nghiệp của Bà Nguyễn Thị Bình (Madame Bình) — nữ trí thức, nhà ngoại giao kiệt xuất của Việt Nam — được khắc họa chi tiết qua các cột mốc quan trọng:
1. Xuất thân gia thế và tuổi trẻ cách mạng (1927 – 1954) Gia thế: Bà tên thật là Nguyễn Thị Châu Sa, sinh ngày 26/5/1927 tại Sa Đéc (nay thuộc tỉnh Đồng Tháp). Bà là cháu ngoại của nhà yêu nước nổi tiếng Phan Châu Trinh. Dấn thân: Từ thập niên 1940, bà tích cực tham gia phong trào học sinh, sinh viên yêu nước, phong trào phụ nữ chống thực dân Pháp tại Sài Gòn. Thử thách ngục tù: Năm 1951, bà bị chính quyền thực dân Pháp bắt giam. Trong suốt 3 năm bị giam cầm và tra toàn dã man tại khám Chí Hòa, bà vẫn giữ vững khí tiết cho đến khi được giải thoát sau Hiệp định Giơ-ne-vơ (1954). 2. Linh hồn Ngoại giao tại Hội nghị Paris (1968 – 1973) Trưởng đoàn đàm phán: Năm 1969, bà được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, đồng thời là Trưởng đoàn đàm phán tại Paris. Bản lĩnh trên bàn đàm phán: Giữa đấu trường ngoại giao quốc tế cam go, bà thể hiện phong thái vừa kiên định về nguyên tắc độc lập dân tộc, vừa mềm mỏng, lịch thiệp. Bà thu hút sự chú ý đặc biệt của truyền thông thế giới và được báo chí quốc tế nể phục gọi là "Madame Bình". Cột mốc lịch sử: Ngày 27/1/1973, bà là người phụ nữ duy nhất đặt bút ký vào Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam, buộc quân đội Mỹ phải rút khỏi Việt Nam. 3. Cống hiến cho Giáo dục và Đất nước (1976 – 2002) Bộ trưởng Bộ Giáo dục (1976 – 1987): Sau khi đất nước thống nhất, bà đảm nhiệm vị trí Bộ trưởng Bộ Giáo dục suốt 11 năm, đặt nền móng cải cách và phát triển hệ thống giáo dục Việt Nam thời kỳ hậu chiến khó khăn. Phó Chủ tịch nước (1992 – 2002): Bà đảm nhiệm cương vị Phó Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam qua 2 nhiệm kỳ liên tiếp, đại diện cho hình ảnh quốc gia kiên cường và đổi mới trên trường quốc tế.


