NGUYỄN THỊ BÌNH: "BÀ PHU NHÂN" TẠI PARIS VÀ SỨ MỆNH NGOẠI GIAO LÀM CHẤN ĐỘNG THẾ GIỚI
Trong những năm tháng khốc liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ, hình ảnh một người phụ nữ Việt Nam nhỏ nhắn, mặc áo dài truyền thống, xuất hiện đầy tự tin và sắc sảo tại bàn đàm phán Paris đã trở thành biểu tượng của nền ngoại giao chính nghĩa. Đó là bà Nguyễn Thị Bình – Bộ trưởng Ngoại giao Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam. Bà không chỉ là một nhà ngoại giao tài ba mà còn là một nhân chứng lịch sử cho cuộc đấu trí dài hơi và cam go nhất giữa Việt Nam và Hoa Kỳ trên bàn hội nghị.
Bà Nguyễn Thị Bình sinh năm 1927 tại Sa Đéc (Đồng Tháp), là cháu ngoại của nhà yêu nước Phan Châu Trinh. Thừa hưởng dòng máu yêu nước và trí tuệ mẫn tiệp, bà tham gia cách mạng từ sớm và nhanh chóng trở thành một cán bộ lãnh đạo chủ chốt.
Phóng viên: Thưa những đồng nghiệp trong đoàn đàm phán Việt Nam tại Paris năm xưa, phong thái của "Bà Madam Bình" đã khiến các đối thủ phương Tây phải nể phục như thế nào?
Nhân chứng: Bà Bình có một sức cuốn hút kỳ lạ. Tại Paris, bà không chỉ đối đầu với những chính khách sừng sỏ như Henry Kissinger mà còn phải đối mặt với áp lực truyền thông khổng lồ từ khắp thế giới. Với tà áo dài duyên dáng và lập luận đanh thép, bà đã biến mỗi cuộc họp báo thành một diễn đàn để phơi bày sự thật về cuộc chiến tranh phi nghĩa của Mỹ tại Việt Nam. Bà luôn giữ được sự bình tĩnh và nụ cười rạng rỡ ngay cả khi cuộc đàm phán rơi vào bế tắc. Đối với bạn bè quốc tế, bà là hiện thân của một Việt Nam yêu hòa bình nhưng không bao giờ khuất phục trước sức mạnh bạo quyền.
Trong suốt hơn 4 năm đàm phán (1968-1973), bà Nguyễn Thị Bình đã đi khắp thế giới để vận động sự ủng hộ của phong trào không liên kết và các dân tộc yêu chuộng hòa bình. Sự hiện diện của bà đã góp phần quan trọng vào việc ký kết Hiệp định Paris năm 1973, buộc Mỹ phải rút quân về nước.
Phóng viên: Sau ngày đất nước thống nhất, bà vẫn tiếp tục cống hiến ở những cương vị cao nhất. Bài học lớn nhất bà để lại cho ngành ngoại giao và thế hệ trẻ là gì?
Nhân chứng: Dù sau này là Phó Chủ tịch nước, bà vẫn giữ lối sống giản dị, khiêm nhường. Bà luôn dạy chúng tôi rằng: "Ngoại giao là dùng lẽ phải để thu phục lòng người. Sức mạnh của chúng ta không nằm ở vũ khí mà nằm ở chính nghĩa dân tộc". Bà Nguyễn Thị Bình chính là nhân chứng cho việc một dân tộc nhỏ bé có thể thắng một cường quốc bằng sự kết hợp giữa sức mạnh quân sự trên chiến trường và sự khôn khéo trên bàn đàm phán.
