Nguyễn Thị Bình – “Mặt trận” Paris và cuộc đấu trí trên bàn đàm phán

Không phải tất cả những người góp phần vào cuộc kháng chiến đều trực tiếp cầm súng.

Một trong những nhân vật tiêu biểu nhất ở mặt trận ngoại giao là Nguyễn Thị Bình.

Bà tham gia hoạt động cách mạng từ trước đó và trong thời kỳ chống Mỹ trở thành một trong những gương mặt nổi bật trên bàn đàm phán quốc tế.

Năm 1969, bà giữ cương vị Bộ trưởng Ngoại giao của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam và trưởng đoàn đàm phán tại Hội nghị Paris.

Hội nghị Paris không phải một cuộc chiến theo nghĩa quân sự.

Nhưng mỗi cuộc họp đều diễn ra trong bối cảnh chiến tranh đang tiếp tục trên chiến trường Việt Nam.

Bom đạn ở Việt Nam và những cuộc tranh luận tại Paris diễn ra song song.

Bà Nguyễn Thị Bình phải trình bày lập trường của phía mình, tranh luận với các đoàn khác và đồng thời tận dụng dư luận quốc tế.

Hội nghị kéo dài nhiều năm.

Theo tư liệu của Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, Hội nghị bốn bên chính thức bắt đầu ngày 25/1/1969; ngày 27/1/1973, bà Nguyễn Thị Bình ký Hiệp định Paris với tư cách Bộ trưởng Ngoại giao Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam.

Đằng sau lễ ký là một quá trình thương lượng kéo dài và căng thẳng.

Hai phía không chỉ tranh luận về những điều khoản cụ thể.

Họ còn tranh luận về tư cách tham gia hội nghị, lực lượng quân sự, vấn đề chính trị ở miền Nam, việc rút quân và tương lai của Việt Nam.

Nhiều cuộc họp kéo dài hàng giờ.

Các phái đoàn phải thường xuyên họp nội bộ, đánh giá tình hình và chuẩn bị cho cuộc họp tiếp theo.

Ngày 27/1/1973, bà Nguyễn Thị Bình đặt bút ký Hiệp định Paris.

Khoảnh khắc ấy trở thành một trong những hình ảnh ngoại giao nổi tiếng nhất của Việt Nam thế kỷ XX.

Hiệp định đánh dấu việc Mỹ cam kết chấm dứt chiến tranh và rút lực lượng quân sự khỏi Việt Nam theo các điều khoản của hiệp định.

Câu chuyện của Nguyễn Thị Bình cho thấy cuộc kháng chiến có nhiều “mặt trận”.

Có mặt trận trên bộ.

Có mặt trận trên không.

Có mặt trận trên biển.

Có mặt trận tình báo.

Và có cả mặt trận ngoại giao.

Tại Paris, một phụ nữ Việt Nam đã trở thành gương mặt đại diện cho một bên tham gia đàm phán trong cuộc chiến tranh kéo dài nhiều năm.

Ngày 27/1/1973, chiếc bút ký Hiệp định Paris trở thành một trong những dấu mốc quan trọng nhất trong hành trình đi đến kết thúc chiến tranh.