NGUYỄN THỊ BÌNH – NGƯỜI PHỤ NỮ VIỆT NAM TRÊN BÀN ĐÀM PHÁN PARIS

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, bên cạnh những người lính chiến đấu ngoài chiến trường còn có những người làm nhiệm vụ trên một “mặt trận” đặc biệt – mặt trận ngoại giao. Một trong những gương mặt tiêu biểu nhất là Nguyễn Thị Bình, Trưởng đoàn đại biểu Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tại Hội nghị Paris.

Năm 1968, khi các bên bắt đầu đàm phán tại Paris về việc chấm dứt chiến tranh ở Việt Nam, Nguyễn Thị Bình trở thành một trong những gương mặt nổi bật của đoàn đàm phán phía Việt Nam.

Bà là một trong những nữ chính khách hiếm hoi giữ vị trí quan trọng tại một hội nghị quốc tế lớn vào thời điểm đó.

Điều đặc biệt là bà không bước vào bàn đàm phán với tư cách của một người đứng ngoài cuộc chiến.

Phía sau bà là một đất nước đang có chiến tranh.

Trong khi những người lính chiến đấu ở Việt Nam thì các nhà ngoại giao phải đối mặt với những cuộc tranh luận căng thẳng tại Paris.

Mỗi cuộc họp, mỗi phát biểu và mỗi điều khoản đều có ý nghĩa chính trị rất lớn.

Một trong những hình ảnh được nhắc đến nhiều khi nói về Nguyễn Thị Bình là hình ảnh một người phụ nữ Việt Nam xuất hiện tại các cuộc họp báo quốc tế với phong thái bình tĩnh, tự tin.

Bà không chỉ trình bày quan điểm của đoàn đàm phán mà còn trở thành một trong những gương mặt đại diện cho tiếng nói của phía Việt Nam trước dư luận quốc tế.

Trong quá trình đàm phán, các bên phải giải quyết hàng loạt vấn đề phức tạp: việc chấm dứt chiến tranh, rút quân Mỹ, trao trả tù binh, quyền tự quyết của người Việt Nam và nhiều vấn đề liên quan đến tương lai chính trị của miền Nam.

Các cuộc thương lượng kéo dài trong nhiều năm và nhiều lần gặp khó khăn.

Nhưng đoàn đàm phán Việt Nam vẫn kiên trì theo đuổi lập trường của mình.

Đối với Nguyễn Thị Bình, đây không chỉ là một cuộc tranh luận ngoại giao.

Đằng sau những câu chữ trên bàn đàm phán là những người đang sống và chiến đấu ở quê hương.

Vì vậy, mỗi điều khoản đạt được đều có ý nghĩa đối với cuộc chiến đang diễn ra.

Đến ngày 27/1/1973, Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam được ký kết.

Hiệp định quy định Mỹ và các nước đồng minh phải rút quân, tôn trọng độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam.

Nguyễn Thị Bình là một trong những người trực tiếp ký vào văn kiện lịch sử này với tư cách đại diện cho phía cách mạng miền Nam.

Khoảnh khắc ấy có một ý nghĩa rất đặc biệt.

Một người phụ nữ Việt Nam đứng trên trường quốc tế, đại diện cho một lực lượng đang đấu tranh trong nước và đặt bút ký vào một văn kiện liên quan trực tiếp đến vận mệnh dân tộc.

Nhưng điều đáng chú ý là Hiệp định Paris chưa phải là dấu chấm hết của chiến tranh.

Sau khi Hiệp định được ký kết, cuộc chiến tại Việt Nam vẫn tiếp diễn cho đến năm 1975.

Vì vậy, vai trò của Nguyễn Thị Bình tại Paris có thể được nhìn nhận như một phần của quá trình đấu tranh tổng hợp trên nhiều mặt trận: quân sự, chính trị và ngoại giao.

Câu chuyện về bà cũng cho thấy một điều rất thú vị về lịch sử:

Không phải tất cả những người góp phần bảo vệ đất nước đều đứng trên chiến trường.

Có những người cầm súng.

Có những người vận chuyển lương thực.

Có những người cứu chữa thương binh.

Và có những người ngồi trước bàn đàm phán, dùng lý lẽ, bản lĩnh và ngoại giao để bảo vệ lập trường của dân tộc.

Nguyễn Thị Bình là một trong những người như thế.

Ngày nay, hình ảnh của bà tại Hội nghị Paris vẫn mang một ý nghĩa đặc biệt đối với phụ nữ Việt Nam và thế hệ trẻ.

Bà cho thấy rằng trong những thời điểm khó khăn nhất của đất nước, phụ nữ không chỉ là những người đứng phía sau, mà hoàn toàn có thể trực tiếp tham gia và giữ những vai trò quan trọng trên trường quốc tế.

Hội nghị Paris đã trở thành một dấu mốc lớn của lịch sử ngoại giao Việt Nam.

Và Nguyễn Thị Bình trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu nhất của sự kiện ấy.

Bà Nguyễn Thị Bình trong vòng vẫy chào của báo chí và kiều bào tại Paris. Nguồn: Keystone / Getty Images

Nếu những người lính bảo vệ đất nước bằng sức mạnh trên chiến trường, thì Nguyễn Thị Bình và những nhà ngoại giao Việt Nam đã góp phần bảo vệ đất nước bằng bản lĩnh, trí tuệ và tiếng nói trên bàn đàm phán.

Đó chính là một “mặt trận không tiếng súng”, nhưng cũng đầy thử thách và quyết liệt.