Nguyễn Thị Bình – Người phụ nữ Việt Nam trên bàn đàm phán Paris

Nguyễn Thị Bình – Người phụ nữ Việt Nam trên bàn đàm phán Paris

Có những người phụ nữ bước vào lịch sử không phải bằng tiếng súng ngoài chiến trường, mà bằng bản lĩnh, trí tuệ và những cuộc đấu trí trên bàn đàm phán. Trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt, khi cả dân tộc Việt Nam đang đấu tranh cho độc lập và thống nhất đất nước, Nguyễn Thị Bình là một trong những gương mặt tiêu biểu của mặt trận ngoại giao cách mạng Việt Nam.

Nguyễn Thị Bình sinh năm 1927, tên thật là Nguyễn Châu Sa. Trong những năm tuổi trẻ, bà sớm tham gia hoạt động cách mạng và từng bị chính quyền thực dân Pháp bắt giam. Sau này, bà trở thành một trong những cán bộ ngoại giao quan trọng của cách mạng miền Nam.

Nhưng có lẽ khi nhắc đến Nguyễn Thị Bình, người ta nhớ nhiều nhất đến hình ảnh một người phụ nữ Việt Nam trong những ngày tháng tại Paris.

Năm 1968, Hội nghị Paris về Việt Nam bắt đầu. Đây là cuộc đàm phán kéo dài nhiều năm, vô cùng phức tạp và căng thẳng. Cuộc đàm phán kéo dài từ năm 1968 đến tháng 1 năm 1973, trở thành một trong những cuộc thương lượng ngoại giao kéo dài và cam go nhất của thế kỷ XX. (Vietnamese Embassy in France)

Trong cuộc đấu tranh ấy, Nguyễn Thị Bình giữ vai trò Bộ trưởng Ngoại giao của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam và là Trưởng đoàn đàm phán tại Hội nghị Paris. Bà trở thành một trong những gương mặt đại diện cho tiếng nói của nhân dân miền Nam trên bàn đàm phán quốc tế. (Vietnamese Embassy in France)

Phía sau những cuộc họp trang trọng là một cuộc đấu trí vô cùng căng thẳng.

Một bên là một cường quốc có tiềm lực quân sự, kinh tế và ngoại giao rất lớn. Một bên là một dân tộc đang phải trải qua chiến tranh, mất mát và chia cắt, nhưng kiên trì theo đuổi mục tiêu độc lập, thống nhất.

Trong hoàn cảnh ấy, mỗi lời nói trên bàn đàm phán đều có ý nghĩa. Mỗi câu chữ trong văn bản đều phải được cân nhắc kỹ lưỡng. Không có tiếng súng, nhưng đó vẫn là một mặt trận. Không có chiến hào, nhưng mỗi cuộc thương lượng đều là một cuộc đấu trí.

Nguyễn Thị Bình xuất hiện với phong thái điềm tĩnh, mềm mỏng nhưng kiên định. Hình ảnh người phụ nữ Việt Nam trong những bộ áo dài tại Paris đã trở thành một hình ảnh đặc biệt của ngoại giao Việt Nam thời kỳ chống Mỹ.

Nhưng đằng sau sự nhẹ nhàng ấy là một lập trường không dễ lay chuyển.

Bà cùng đoàn đàm phán kiên trì đấu tranh cho những vấn đề cốt lõi liên quan đến độc lập, chủ quyền và quyền tự quyết của nhân dân Việt Nam. Mặt trận ngoại giao khi ấy không tách rời chiến trường mà phối hợp với đấu tranh chính trị và quân sự, tạo nên thế “vừa đánh, vừa đàm”. Có những thời điểm đàm phán tưởng như đi vào bế tắc. Có những cuộc thương lượng kéo dài hàng giờ, hàng ngày. Nhưng đoàn đàm phán Việt Nam vẫn kiên trì.

Bởi phía sau họ không chỉ là một bàn đàm phán ở Paris.

Phía sau họ là những người lính đang chiến đấu ngoài chiến trường.

Là những bà mẹ đang chờ con.

Là những gia đình bị chia cắt.

Là những người dân mong một ngày đất nước không còn tiếng bom.

Và chính điều đó khiến mỗi người ngồi trên bàn đàm phán hiểu rằng mình đang mang theo một trách nhiệm rất lớn.

Ngày 27 tháng 1 năm 1973, Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam được ký kết. Đây là kết quả của một quá trình đàm phán kéo dài, kết hợp giữa đấu tranh quân sự, chính trị và ngoại giao. Bộ Ngoại giao Việt Nam đánh giá Hội nghị Paris là một dấu mốc quan trọng của ngoại giao cách mạng Việt Nam và tạo ra cục diện mới, góp phần mở đường cho những thắng lợi tiếp theo dẫn tới giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Với Nguyễn Thị Bình, ngày ký Hiệp định Paris không chỉ là một sự kiện ngoại giao.

Đó là kết quả của những năm tháng kiên trì đấu tranh.

Là thành quả của biết bao người đã hy sinh ngoài chiến trường.

Là tiếng nói của những người dân Việt Nam đã trải qua nhiều năm chiến tranh.

Và cũng là khoảnh khắc mà hình ảnh người phụ nữ Việt Nam trên bàn đàm phán trở thành một phần đáng nhớ của lịch sử ngoại giao dân tộc.

Sau Hiệp định Paris, Nguyễn Thị Bình tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách của đất nước. Sau ngày đất nước thống nhất, bà giữ nhiều cương vị quan trọng, trong đó có chức vụ Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Phó Chủ tịch nước.

Nhưng dù ở bất kỳ cương vị nào, hình ảnh Nguyễn Thị Bình tại Paris vẫn luôn là một dấu ấn đặc biệt.

Đó là hình ảnh một người phụ nữ Việt Nam đứng trước những đại diện của các cường quốc, mang theo tiếng nói của một dân tộc đang đấu tranh cho độc lập và hòa bình.

Ngày hôm nay, khi đất nước đã hòa bình, những thế hệ trẻ có thể học tập, làm việc và sống trong một Việt Nam thống nhất, chúng ta càng hiểu hơn giá trị của những năm tháng mà thế hệ đi trước đã trải qua.

Nguyễn Thị Bình là một trong những người đã góp phần viết nên trang sử ấy bằng một thứ vũ khí đặc biệt: bản lĩnh và trí tuệ trên mặt trận ngoại giao.

Có thể chiến tranh đã lùi xa, những cuộc họp tại Paris đã trở thành lịch sử, nhưng câu chuyện về người phụ nữ Việt Nam năm nào vẫn còn nguyên giá trị.

Bởi hòa bình không tự nhiên mà có.

Đằng sau hai chữ “hòa bình” là máu và nước mắt của những người đã hy sinh, là sự kiên trì của những người đã đấu tranh, và là khát vọng của cả một dân tộc.

Nguyễn Thị Bình – người phụ nữ từng bước vào những cuộc đấu trí cam go tại Paris – đã góp một phần của mình vào hành trình ấy.

Và khi nhìn lại hình ảnh bà giữa những ngày tháng lịch sử, chúng ta không chỉ nhớ đến một nhà ngoại giao, mà còn nhớ đến một thế hệ người Việt Nam đã sống với niềm tin rằng rồi sẽ có một ngày đất nước được hòa bình, non sông được thống nhất và những thế hệ sau được sống một cuộc đời không còn chiến tranh.