Nguyễn Thị Bình – Nhà ngoại giao, Trưởng đoàn đàm phán của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tại Hội nghị Paris.
Tác giả:Tạ Thị Phương Linh

Trong lịch sử đấu tranh ngoại giao của dân tộc Việt Nam thế kỷ XX, có một hình ảnh đã trở thành biểu tượng toàn cầu của trí tuệ, sự kiên định và vẻ đẹp thanh cao phụ nữ Việt Nam. Đó là đồng chí Nguyễn Thị Bình – người phụ nữ duy nhất đặt bút ký vào Hiệp định Paris năm 1973, nhà ngoại giao lỗi lạc từng khiến cả thế giới nể trọng trên cương vị Trưởng đoàn đàm phán của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam.
Người Con Gái Trí Thức Sớm Giác Ngộ Cách Mạng
Bà Nguyễn Thị Bình (tên thật là Nguyễn Châu Sa) sinh năm 1927 tại xã Điện Tiến, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, nhưng lớn lên trong một gia đình trí thức yêu nước tại Sài Gòn. Ông ngoại của bà là nhà yêu nước nổi tiếng Phan Châu Trinh, người đã truyền cho bà tinh thần dân tộc và ý chí bất khuất từ thuở thiếu thời.
Lớn lên trong bối cảnh đất nước chìm dưới ách đô hộ, bà sớm tham gia phong trào học sinh, sinh viên yêu nước chống thực dân Pháp tại Sài Gòn - Chợ Lớn. Năm 1945, bà chính thức gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương. Trải qua những năm tháng bị thực dân Pháp bắt giam, tra tấn dã man trong nhà tù Chợ Quán từ năm 1951 đến 1953, ý chí và bản lĩnh của người nữ chiến sĩ cách mạng ấy lại càng được tôi luyện thêm phần thép nguội.
"Bà Bình Paris": Nữ Tướng Trên Mặt Trận Ngoại Giao Khốc Liệt
Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn quyết liệt trên cả ba mặt trận quân sự, chính trị và ngoại giao, bà Nguyễn Thị Bình được Đảng và Bác Hồ tin tưởng giao trọng trách lớn: Tham gia phái đoàn ngoại giao, và sau đó giữ chức Trưởng đoàn đàm phán của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tại Hội nghị Paris (bắt đầu từ năm 1969).
Hội nghị Paris là cuộc đấu trí gay go, phức tạp và kéo dài nhất trong lịch sử ngoại giao hiện đại Việt Nam (gần 5 năm). Đối diện với bà trên bàn đàm phán là những nhà ngoại giao sừng sỏ nhất của Mỹ và chính quyền Sài Gòn, với tiềm lực kinh tế và quân sự tối tân hậu thuẫn phía sau. Thế nhưng, với tư duy sắc sảo, sự nhạy bén chính trị và phong thái đĩnh đạc, tự tin, bà Nguyễn Thị Bình đã hóa giải mọi đòn cân não của đối phương.
Sức mạnh của lẽ phải và sự mềm mỏng: Không chỉ dùng lập pháp sắc bén để vạch trần bản chất phi nghĩa của chiến tranh xâm lược, bà còn chinh phục dư luận quốc tế, báo giới toàn cầu và cả nhân dân Mỹ yêu chuộng hòa bình bằng sự chân thành, lịch thiệp và tiếng Pháp lưu loát, chuẩn mực.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Biểu tượng của phong trào hòa bình thế giới: Đi đến đâu trên đất nước Pháp, Mỹ hay các quốc gia Âu - Mỹ, hình ảnh người phụ nữ nhỏ nhắn trong tà áo dài truyền thống, khoác chiếc khăn rằn Nam Bộ, mỉm cười kiêu hãnh trước ống kính truyền thông đã trở thành biểu tượng sống của chính nghĩa và khát vọng hòa bình. Tên tuổi của bà gắn liền với danh xưng trân trọng mà bạn bè quốc tế gọi tên: "Madame Bình".
Khoảnh Khắc Lịch Sử Ngày 27 Tháng 1 Năm 1973
Đỉnh cao trong sự nghiệp ngoại giao của bà chính là chiều ngày 27 tháng 1 năm 1973 tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế ở Paris. Trước sự chứng kiến của toàn thể thế giới, đồng chí Nguyễn Thị Bình – với tư cách là Bộ trưởng Ngoại giao, Trưởng đoàn đàm phán Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam – đã hiên ngang đặt bút ký vào Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam.
Khoảnh khắc ấy không chỉ đánh dấu thắng lợi lịch sử của ngoại giao Việt Nam, buộc đế quốc Mỹ phải rút hết quân khỏi miền Nam, tạo bước ngoặt chiến lược để quân dân ta tiến lên giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước vào mùa xuân 1975, mà còn là vinh quang lớn lao của người phụ nữ Việt Nam trên trường quốc tế.
Nhân Cách Thanh Cao Và Cống Hiến Trọn Đời Cho Đất Nước
Sau ngày đất nước thống nhất, bà tiếp tục đảm nhận nhiều vị trí quan trọng của Đảng và Nhà nước: Bộ trưởng Bộ Giáo dục, Phó Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1992–2002). Trên cương vị nào, bà cũng để lại dấu ấn của một nhà lãnh đạo tận tụy, luôn quan tâm đặc biệt đến thế hệ trẻ, giáo dục và các hoạt động đền ơn đáp nghĩa, bảo vệ quyền lợi cho các nạn nhân chất độc da cam/dioxin.
Cuộc đời hoạt động cách mạng sôi nổi và vẻ vang của đồng chí Nguyễn Thị Bình là một bản hùng ca đẹp đẽ về lòng trung kiên, trí tuệ và phẩm chất cao quý của người phụ nữ Việt Nam. Bà mãi mãi là niềm tự hào lớn của dân tộc, là tượng đài sáng ngời của nền ngoại giao cách mạng thời đại Hồ Chí Minh.



