NGUYỄN THỊ BÔNG -Người giao liên Tân An giữ vững cơ sở cách mạng giữa vùng kiểm soát

Tân An là địa bàn cửa ngõ có nhiều cơ sở cách mạng nhưng cũng bị kiểm soát gắt gao. Người làm giao liên phải mang thư từ qua đồn bốt, tránh khám xét và bảo vệ mạng lưới. Gia đình cơ sở phải chuẩn bị chỗ ẩn, lương thực và quy ước ứng phó khi bị tra hỏi. Một sơ suất của người lớn hoặc trẻ nhỏ đều có thể làm lộ cán bộ.

Nguyễn Thị Bông sinh trong gia đình có truyền thống cách mạng. Bà nuôi giấu cán bộ, hỗ trợ chồng hoạt động bí mật và trực tiếp làm giao liên. Để qua trạm kiểm soát, bà phải tìm cách cất giấu thư từ, ghi nhớ đường đi và giữ thái độ bình tĩnh. Bà còn tiếp tế lương thực, thuốc men cho các cơ sở.

Năm 1967, chồng bà hy sinh khi làm nhiệm vụ. Bà trở thành góa phụ ở tuổi 27, một mình nuôi năm con nhỏ nhưng vẫn tiếp tục giúp cách mạng. Bà hai lần bị bắt, giam và tra hỏi nhưng không làm lộ cơ sở. Sau chiến tranh, người con trai đầu hy sinh trong khi làm nhiệm vụ địa phương vào tháng 12/1975; dữ kiện này được ghi để giải thích danh hiệu nhưng nằm ngoài trọng tâm thời gian của dự án.

Một nhiệm vụ thường xuyên của Mẹ Bông là mang thư qua các chốt kiểm soát. Nguồn cho biết bà giấu thư trong búi tóc, sử dụng vẻ ngoài của người phụ nữ làm ruộng để giữ vỏ bọc. Bà cũng dặn các con thống nhất cách trả lời khi có người lạ hỏi về cán bộ ra vào nhà.

Khi chứng kiến thi thể chiến sĩ bị bỏ lại ngoài đồng, bà cùng phụ nữ trong xóm bí mật chôn cất. Hành động này vừa thể hiện tình thương, vừa có nguy cơ bị bắt. Bà thực sự đã bị tra hỏi về việc chôn cất nhưng vẫn giữ thái độ nhất quán, không cung cấp thông tin gây nguy hiểm cho cơ sở.