Nguyễn Thị Chi
Những tiếng hát giữa lửa đạn
# Nguyễn Thị Chi – Những tiếng hát giữa lửa đạn
Những ngày trên tuyến đường lửa. Ở tuổi 22, bà Nguyễn Thị Chi (quê Nam Phương Tiến, Chương Mỹ, Hà Nội) đã lên đường tham gia lực lượng Thanh niên xung phong (TNXP) trong kháng chiến chống Mỹ. Bà được biên chế vào Đội TNXP Công trường 114, đảm trách công việc mở tuyến đường chiến lược dài gần 100 km từ Thái Nguyên về Bắc Kạn. Ở nơi rừng thiêng nước độc, mỗi ngày bà và đồng đội phải đục đá, mở đường và rà phá bom mìn do địch rải trên đường hành quân. Cuộc sống khắc nghiệt thiếu thốn gạo trăng, bom đạn liên miên, nhưng tinh thần đoàn kết và lòng yêu nước của những cô gái TNXP như bà không hề suy giảm. Trong hồi tưởng của bà Chi, tình đồng đội ở chiến trường trở thành “nguồn động viên vô giá” giúp họ vượt qua mọi gian khó. “Chúng tôi ăn uống thiếu thốn… nhưng không ai than thở. Ngay trên công trường, giữa những giây phút nghỉ ngơi hiếm hoi, đơn vị chúng tôi thành lập đội văn nghệ để hát cho nhau nghe. Những tiếng hát át bom đạn, giúp chúng tôi quên đi đói khát, quên cả sự ác liệt của chiến tranh,” bà Chi chia sẻ.
Chiến tranh kết thúc, nhưng những kỷ niệm hào hùng của bà Chi vẫn còn vẹn nguyên. Bà luôn trân trọng hình ảnh bản thân cùng đồng đội ngày xưa – những thanh niên trẻ dũng cảm “xông pha trên tuyến đầu chiến đấu, kiên cường vượt qua mọi khó khăn” để bảo vệ độc lập tự do cho dân tộc. Sau mỗi chiến dịch lớn, dù mất mát nhiều đồng chí, tinh thần “quyết chiến quyết thắng” và niềm tin vào ngày tươi sáng vẫn được duy trì trong trái tim bà. Với bà Chi, việc ghi lại và kể lại các câu chuyện chiến đấu của bản thân không chỉ là nhớ lại quá khứ, mà còn là một cách bày tỏ lòng tri ân sâu sắc tới những người đồng đội đã hy sinh, cũng như hun đúc tinh thần yêu nước cho thế hệ trẻ hôm nay.
## Hành trình cống hiến và truyền cảm hứng
Hòa bình lập lại, bà Nguyễn Thị Chi vẫn giữ vững ý chí “không bao giờ đầu hàng trước khó khăn” mà chiến tranh đã rèn luyện. Bà chia sẻ: “Ngày đó, không có trợ cấp hay đãi ngộ nào đặc biệt cho những TNXP như chúng tôi. Tôi phải vừa lao động, vừa chăm sóc gia đình; chồng tôi mất sớm, tôi một mình nuôi sáu người con. Nhưng những ngày tháng gian khổ nơi chiến trường đã dạy cho tôi cách đối diện với khó khăn và không bao giờ đầu hàng”. Không chỉ chăm lo gia đình, bà Chi còn nhiệt tình tham gia các phong trào địa phương. Trên cương vị Chủ tịch Hội Cựu TNXP xã, bà vận động xây dựng quỹ “Nghĩa tình đồng đội”, giúp đỡ hội viên TNXP có hoàn cảnh khó khăn, sửa chữa nhà tình nghĩa và chăm sóc gia đình chính sách. Năm 2014, bà vinh dự được Thành đoàn Hà Nội trao tặng Bằng khen “Anh hùng chiến sĩ thi đua” cùng huy hiệu TNXP làm theo lời Bác, ghi nhận những đóng góp to lớn của bà cho cộng đồng.
Hình ảnh bà Nguyễn Thị Chi – người phụ nữ dũng cảm trên chiến trường, giàu lòng vị tha trong thời bình – là minh chứng sống động cho phẩm chất sáng ngời của thế hệ TNXP Việt Nam. Những việc làm giản dị hằng ngày của bà, từ việc giáo dục đoàn viên chăm sóc Nghĩa trang Liệt sĩ đến việc kể chuyện lịch sử cho thanh thiếu nhi nghe, đều góp phần nối dài dòng truyền thống yêu nước. Câu chuyện về bà Chi đã được lưu giữ trên Cổng Thư viện “Ký ức sống mãi” của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, nơi “lưu giữ ký ức của dân tộc Việt Nam qua những câu chuyện được chính nhân chứng và cộng đồng kể lại”. Đây cũng là một trong hàng triệu câu chuyện lịch sử mà Đề án “Những câu chuyện thời hoa lửa” đang hướng tới, nhằm thực hiện nhiệm vụ cấp bách ghi lại ký ức của hơn 9,2 triệu người có công với cách mạng.
## Thông điệp lan tỏa
Những tháng ngày đã qua trên chiến trường và cả quãng đời kiên cường ở thời bình đã giúp bà Nguyễn Thị Chi có được những thông điệp sâu sắc dành cho thế hệ trẻ hôm nay. Bà Chi từng nhắn nhủ: “Hòa bình là thành quả từ bao hy sinh, gian khổ của thế hệ trước. Hãy sống sao cho xứng đáng với sự hy sinh đó”. Lời bà vừa là lời nhắc nhở mạnh mẽ về trách nhiệm giữ gìn nền hòa bình, vừa là lời cổ vũ tinh thần học tập, lao động và cống hiến không ngừng của đoàn viên, thanh niên. Cùng chung tâm nguyện đó, cựu chiến binh Tạ Văn Được (tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975) cũng bày tỏ mong muốn: “Tôi mong các thế hệ con cháu sau này sẽ giữ mãi hào khí của dân tộc, ghi nhớ những trang sử hào hùng của đất nước, nhớ công ơn của thế hệ cha ông để đóng góp trí lực xây dựng Tổ quốc”.
Những lời nhắn gửi của các nhân chứng như bà Chi hay ông Được chính là động lực để thế hệ trẻ biết ơn và tiếp bước. Bài học lịch sử qua câu chuyện của bà Chi dạy chúng ta phải trân trọng hòa bình, giữ vững lý tưởng và phát huy tinh thần yêu nước trong học tập, công tác. Thông qua Đề án “Những câu chuyện thời hoa lửa”, mỗi bài viết về nhân chứng lịch sử không chỉ phản ánh sự hy sinh, cống hiến của cha anh, mà còn tạo cảm hứng để thanh thiếu nhi hôm nay tự hào và ý thức được trách nhiệm của mình đối với quê hương đất nước va bảo vệ hòa bình cho Tổ quốc.
