NGUYỄN THỊ CHIÊN
Anh hùng Nguyễn Thị Chiên sinh năm 1930 tại xã Tân Trung, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, mồ côi cha mẹ từ sớm, bà đã phải trải qua một tuổi thơ lam lũ, đi ở đượm để mưu sinh. Chính sự bần cùng dưới ách thống trị của thực dân phong kiến đã hun đúc trong lòng người thiếu nữ Thái Bình một ý chí phản kháng mạnh mẽ. Năm 1946, khi cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ, bà đã hăng hái tham gia hoạt động du kích tại quê nhà, bắt đầu hành trình của một chiến sĩ kiên trung.
Trong những năm tháng bám trụ địa bàn, Nguyễn Thị Chiên đã bộc lộ phẩm chất của một người chỉ huy du kích mưu trí và gan dạ hiếm có. Bà là người sáng lập và chỉ huy đội nữ du kích xã Tân Trung, trực tiếp lãnh đạo nhiều trận đánh phá tề, trừ gian và chống càn quét. Với lối đánh “xuất quỷ nhập thần”, dựa vào sự che chở của nhân dân và địa hình làng xã, bà đã cùng đồng đội gây cho quân Pháp nhiều phen bạt vía. Ở bà, người ta thấy sự hòa quyện giữa sự dịu dàng của người phụ nữ nông thôn và bản lĩnh thép của một chiến sĩ cách mạng dày dạn kinh nghiệm.
Chiến công lẫy lừng nhất làm nên tên tuổi của Nguyễn Thị Chiên chính là kỳ tích “tay không bắt giặc” vang dội khắp chiến trường. Năm 1950, trong một lần đi liên lạc, bà bị giặc bắt và tra tấn dã man nhưng vẫn giữ vững khí tiết. Sau khi thoát khỏi nhà tù, bà trở về tiếp tục chiến đấu và trong một trận chống càn năm 1951, chỉ với mưu trí và lòng dũng cảm, bà đã tay không bắt sống một sĩ quan Pháp cùng hai binh lính địch. Hành động phi thường ấy không chỉ là niềm tự hào của phụ nữ Thái Bình mà còn là minh chứng rạng rỡ cho sức mạnh của tinh thần yêu nước khi được tôi luyện trong ngọn lửa chiến tranh.
Với những đóng góp đặc biệt xuất sắc, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu toàn quốc lần thứ nhất năm 1952, Nguyễn Thị Chiên vinh dự là người phụ nữ duy nhất trong số bảy chiến sĩ đầu tiên được Chủ tịch Hồ Chí Minh phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Bà trở thành nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, một biểu tượng rực rỡ của phong trào “Ba đảm đang” và là nguồn cổ vũ lớn lao cho hàng triệu phụ nữ Việt Nam sẵn sàng gác tình riêng để cầm súng bảo vệ Tổ quốc.
Sau ngày hòa bình lập lại, bà tiếp tục cống hiến trong quân đội và giữ chức vụ Phó chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam tỉnh Thái Bình, sau đó công tác tại Tổng cục Chính trị. Dù ở cương vị nào, Trung tá Nguyễn Thị Chiên vẫn giữ nguyên lối sống giản dị, khiêm nhường và tận tụy. Bà qua đời năm 2016 tại Hà Nội, để lại niềm tiếc thương vô hạn nhưng hình ảnh người nữ anh hùng tay không khuất phục quân thù đã vĩnh viễn hóa thân vào hồn thiêng sông núi, trở thành một chương rạng rỡ trong lịch sử quân sự dân tộc.
Ngày nay, cái tên Nguyễn Thị Chiên được trân trọng đặt cho nhiều con đường và ngôi trường, mãi mãi là tấm gương soi sáng cho thế hệ trẻ. Cuộc đời bà nhắc nhở chúng ta rằng: Anh hùng không phải là những gì xa lạ, mà chính là những con người bình dị nhất đã dám đứng lên làm những điều phi thường vì độc lập, tự do. Bà chính là đóa hoa lửa kiên cường nhất của quê hương năm tấn, một biểu tượng bất diệt về sức mạnh và ý chí của người phụ nữ Việt Nam.
