Nguyễn Thị Chiên

Con đường hoạt động cách mạng

Sinh ra trong một gia đình nghèo tại huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình (nay thuộc tỉnh Hưng Yên theo điều chỉnh hành chính mới), bà sớm tham gia hoạt động cách mạng. Từ những nhiệm vụ như rải truyền đơn, canh gác và trinh sát, bà dần trở thành chỉ huy đội nữ du kích xã Tán Thuật, xây dựng cơ sở kháng chiến và tổ chức lực lượng ở địa phương.

Chiến công và tinh thần bất khuất

Năm 1950, khi đang dẫn cán bộ hoạt động bí mật, bà bị quân Pháp bắt và giam giữ hơn ba tháng. Dù bị tra tấn nặng nề và nhiều lần đe dọa xử bắn, bà không tiết lộ bất kỳ bí mật nào của tổ chức. Sau khi được thả, bà tiếp tục trở lại chiến đấu và tổ chức lại phong trào kháng chiến tại nhiều thôn xã.

Một trong những chiến công nổi tiếng nhất của bà là trận phối hợp cùng bộ đội trên Đường 39 năm 1951, nơi bà bắt sống nhiều lính địch và gắn liền với biệt danh “người phụ nữ tay không bắt giặc”. Đội nữ du kích do bà chỉ huy đã tham gia hàng chục trận đánh, phá giao thông, chống càn và bảo vệ cơ sở cách mạng.

Danh hiệu và sự ghi nhận

Ngày 19-5-1952, khi mới 22 tuổi, Nguyễn Thị Chiên được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Bà là nữ anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam và là nữ du kích duy nhất báo cáo điển hình tại Đại hội Anh hùng, Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhiều lần nhắc đến bà như một tấm gương tiêu biểu về lòng dũng cảm và tinh thần cách mạng.

Những năm sau chiến tranh

Sau kháng chiến chống Pháp, bà công tác tại Tổng cục Chính trị và Quân khu Thủ đô. Năm 1984, bà được phong quân hàm Trung tá trước khi nghỉ hưu. Bà qua đời tại Hà Nội ngày 1-6-2016, để lại hình ảnh một trong những biểu tượng tiêu biểu của phụ nữ Việt Nam trong kháng chiến chống ngoại xâm.