NGUYỄN THỊ CHIÊN – BÔNG HỒNG THÉP CỦA ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ
Giữa những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp, trên vùng quê lúa Thái Bình, có một người phụ nữ trẻ đã lựa chọn con đường ở lại bám đất, bám dân và chiến đấu. Đó là Nguyễn Thị Chiên – nữ du kích Tán Thuật, người sau này trở thành nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Từ một cô gái nông dân, bà đã từng bước trở thành người tổ chức và chỉ huy một trung đội nữ du kích, vượt qua những cuộc càn quét khốc liệt, góp phần bảo vệ cơ sở cách mạng và phong trào kháng chiến tại địa phương.

Nguyễn Thị Chiên sinh năm 1930 tại Tán Thuật, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình. Sinh ra trong một gia đình nông dân, tuổi trẻ của bà gắn với đồng ruộng và cuộc sống bình dị của một làng quê Bắc Bộ. Nhưng khi chiến tranh lan đến quê hương, cuộc đời người con gái ấy cũng bước sang một trang khác.
Năm 1946, khi mới 16 tuổi, Nguyễn Thị Chiên tham gia lực lượng dân quân địa phương. Trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp, quê hương bà thường xuyên phải đối mặt với những cuộc càn quét. Cơ sở cách mạng nhiều nơi bị phá vỡ, nhân dân hoang mang, lực lượng du kích gặp vô vàn khó khăn. Trong hoàn cảnh ấy, Nguyễn Thị Chiên lựa chọn ở lại, bám đất, bám dân và từng bước khôi phục cơ sở.
Không chỉ trực tiếp chiến đấu, bà còn vận động nhân dân, củng cố lực lượng và tổ chức một trung đội nữ du kích. Đây là một lực lượng đặc biệt trong điều kiện chiến tranh khi phần lớn phụ nữ nông thôn vốn chỉ quen với công việc gia đình, đồng áng. Những nữ du kích ấy vừa sản xuất, vừa chiến đấu, vừa làm nhiệm vụ bảo vệ làng quê và cơ sở cách mạng.
Trong những cuộc đụng độ với quân Pháp, Nguyễn Thị Chiên thể hiện sự mưu trí và khả năng tổ chức. Bà đặc biệt chú trọng việc nắm tình hình, tìm cách tiếp cận và thu vũ khí của đối phương để sử dụng chống lại chính họ. Với bà, chiến đấu không chỉ cần lòng dũng cảm mà còn cần sự bình tĩnh, kiên trì và biết tận dụng từng cơ hội nhỏ nhất.
Một trong những chiến công được nhắc đến là trận Cầu Nghìn. Chiến thắng này góp phần mở rộng vùng giải phóng và thúc đẩy phong trào chiến tranh du kích ở Thái Bình phát triển. Sau đó, Nguyễn Thị Chiên tiếp tục huấn luyện dân quân, tổ chức các trận phục kích và tham gia chống lại hệ thống đồn bốt của quân Pháp tại khu vực.
Những thành tích ấy được ghi nhận tại Đại hội Chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu toàn quốc tháng 5/1952. Cùng với La Văn Cầu, Cù Chính Lan và Nguyễn Quốc Trị, Nguyễn Thị Chiên trở thành một trong bốn Anh hùng Quân đội đầu tiên của cả nước; bà cũng là nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Sau khi được tuyên dương, Nguyễn Thị Chiên được điều về Hà Nội, tiếp tục công tác và phụ trách lực lượng dân quân tại một số huyện ngoại thành. Sau nhiều năm phục vụ trong quân đội, bà nghỉ hưu với quân hàm Trung tá vào năm 1984. Bà qua đời năm 2016.
Điều đáng nhớ ở Nguyễn Thị Chiên không chỉ nằm ở những chiến công trên chiến trường, mà còn ở hình ảnh một người phụ nữ bình dị đã vượt lên hoàn cảnh để bảo vệ quê hương. Từ một cô gái vùng quê lúa, bà trở thành người chỉ huy những nữ du kích kiên cường, góp một phần sức lực vào cuộc đấu tranh giành độc lập.
Tên tuổi Nguyễn Thị Chiên vì thế đã trở thành một dấu ấn đặc biệt trong lịch sử lực lượng vũ trang Việt Nam. Câu chuyện của bà cho thấy trong những thời khắc khắc nghiệt nhất, sức mạnh của con người không chỉ đến từ vũ khí, mà còn đến từ lòng can đảm, ý chí và quyết tâm bảo vệ quê hương.




