Nguyễn Thị Chiên - Huyền Thoại "Tay Không Bắt Giặc" Và Nữ Anh Hùng Đầu Tiên Của Quân Đội Việt Nam

Trong suốt chín năm kháng chiến chống thực dân Pháp trường kỳ, vùng đồng bằng Bắc Bộ không chỉ là vựa lúa nuôi quân mà còn là chiến trường đối mặt trực diện với những trận càn quét tàn khốc của kẻ thù. Giữa bối cảnh cam go ấy, hình ảnh người con gái bình dị đất Thái Bình – Nguyễn Thị Chiên – đã vụt sáng như một ngôi sao, viết nên bản anh hùng ca bất tử về lòng dũng cảm phi thường và trí tuệ của người phụ nữ Việt Nam.

Nguyễn Thị Chiên sinh năm 1930 trong một gia đình nông dân nghèo tại xã Thanh Tân, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình. Lớn lên trong cảnh đất nước bị đô hộ, bà sớm thấu hiểu nỗi nhục mất nước cùng sự áp bức, bóc lột dã man của thực dân và phong kiến. Chính những thiếu thốn về vật chất và sự phẫn uất trước cảnh quê hương bị giày xéo đã sớm hun đúc trong lòng cô gái trẻ một tinh thần yêu nước nồng nàn và ý chí căm thù giặc sâu sắc.

Năm 1946, khi tiếng súng toàn quốc kháng chiến bùng nổ, Nguyễn Thị Chiên lúc bấy giờ đang ở độ tuổi thanh xuân đẹp nhất đã chủ động xin tham gia vào lực lượng du kích địa phương. Với sự thông minh, nhanh nhẹn trời phú, bà nhanh chóng trở thành chiến sĩ nòng cốt và được tin tưởng giao trọng trách Đội trưởng Đội du kích xã. Dưới sự lãnh đạo của bà, đội du kích không chỉ đảm bảo tăng gia sản xuất mà còn trực tiếp đào hầm bí mật, vót chông, gài mìn, bẻ gãy nhiều trận càn quét của địch vào làng.

Đỉnh cao trong cuộc đời chiến đấu của bà chính là trận chống càn vào năm 1951 tại quê nhà Kiến Xương. Khi đó, thực dân Pháp đang ráo riết thực hiện kế hoạch "lấy chiến tranh nuôi chiến tranh, dùng người Việt trị người Việt", biến các làng quê thành vùng trắng để dễ bề kiểm soát.

Trong một lần địch mở cuộc càn lớn, khi đang làm nhiệm vụ quan sát ven đường, bà phát hiện một toán lính Pháp gồm 4 tên đang nghênh ngang đi tuần qua một con ngõ nhỏ với vũ khí đầy đủ. Trong tay bà lúc ấy không hề có một món vũ khí quân dụng nào, cũng không có đồng đội bên cạnh ứng cứu. Nếu rút lui, hầm bí mật của cán bộ và dân làng có nguy cơ bị lộ. Trong giây phút cân não, bà đã đưa ra một quyết định táo bạo: bí mật áp sát và tấn công từ phía sau.

Dựa vào địa hình quen thuộc của những bụi rậm, bờ tre, bà luồn ra sau toán lính. Chớp thời cơ khi tên lính cuối cùng đi vào khúc quanh bị che khuất tầm nhìn, bà lao ra như chớp, bẻ quặt tay và tước ngay khẩu súng trường trên tay hắn. Ngay lập tức, bà lên đạn nghe một tiếng "rắc" giòn giã và hô to khẩu lệnh bằng tiếng Pháp ra lệnh đầu hàng. Bị tấn công bất ngờ và nghe tiếng lên đạn, cả 4 tên lính Pháp to lớn hoàn toàn hoảng loạn, tưởng rằng đã rơi vào ổ phục kích của cả một đại đội chủ lực. Chúng líu ríu buông súng, giơ tay xin hàng trước thái độ hiên ngang, sát khí của nữ du kích nhỏ nhắn. Hình ảnh một mình người con gái tay cầm súng, áp giải 4 tên lính Âu - Phi về căn cứ đã trở thành biểu tượng huyền thoại của chiến tranh nhân dân.

Cũng trong năm 1951, do chênh lệch lực lượng và bị chỉ điểm, Nguyễn Thị Chiên không may rơi vào tay giặc. Biết bà là đội trưởng du kích "khét tiếng", quân Pháp đã dùng mọi thủ đoạn từ mua chuộc bằng tiền tài, nhung lụa đến những đòn tra tấn tàn khốc nhất. Chúng dùng điện giật, kìm kẹp, đánh đập bà chết đi sống lại hòng bắt bà khai ra các hầm bí mật và ban chỉ huy huyện đội.

Thế nhưng, kẻ thù đã hoàn toàn thất bại trước "tinh thần thép" của bà. Suốt 3 tháng rưỡi bị giam cầm, dù thể xác bị hủy hoại, bà vẫn giữ vững khí tiết, không hé môi nửa lời, bảo vệ an toàn tuyệt đối cho tổ chức. Cuối cùng, bất lực trước người con gái kiên trung, kẻ thù phải chuyển bà qua nhiều nhà giam trước khi bà được đồng đội và nhân dân mưu trí giải thoát. Ngay khi vừa thoát khỏi nanh vuốt kẻ thù, dù vết thương chưa lành hẳn, bà đã lập tức trở lại chỉ huy đơn vị tiếp tục phục kích, đánh sập nhiều xe quân sự của địch trên các tuyến giao thông cho đến ngày hòa bình lập lại năm 1954.

Năm 1952, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất, Nguyễn Thị Chiên vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ở tuổi 22, bà trở thành người phụ nữ đầu tiên trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam nhận được danh hiệu cao quý này và vinh dự được gặp mặt, nhận huy hiệu do chính Bác Hồ trao tặng.

Sau kháng chiến, bà tiếp tục cống hiến trong quân đội với quân hàm Đại tá. Suốt cuộc đời, bà luôn giữ lối sống giản dị, khiêm tốn, là tấm gương sáng về đạo đức cách mạng. Bà qua đời năm 2016 tại Hà Nội, để lại niềm tiếc thương vô hạn nhưng tên tuổi của bà đã đi vào sử sách như một huyền thoại sống động.

Câu chuyện về Anh hùng Nguyễn Thị Chiên không chỉ minh chứng cho nghệ thuật quân sự "lấy yếu chống mạnh, lấy thô sơ thắng hiện đại" mà còn là biểu tượng rực rỡ nhất cho 8 chữ vàng mà Bác Hồ đã dành tặng phụ nữ Việt Nam: "Anh hùng, Bất khuất, Trung hậu, Đảm đang". Tinh thần chiến đấu của bà sẽ mãi là ngọn đuốc soi đường cho các thế hệ trẻ trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay.