NGUYỄN THỊ CHIÊN – NGƯỜI NỮ DU KÍCH ĐẤT THÁI BÌNH
Đây là câu chuyện có thật về Nguyễn Thị Chiên (1930–2016), một nữ du kích quê ở xã Tán Thuật, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình. Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, bà vừa xây dựng cơ sở cách mạng, vừa trực tiếp chỉ huy du kích chiến đấu. Đặc biệt, năm 1950, bà từng bị địch bắt và tra tấn suốt nhiều tháng nhưng vẫn giữ vững tinh thần. Đến năm 1952, khi mới 22 tuổi, bà được phong danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và trở thành nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

NGUYỄN THỊ CHIÊN – NGƯỜI NỮ DU KÍCH ĐẤT THÁI BÌNH
Thái Bình, năm 1946.
Miền quê Thái Bình khi ấy tưởng như chỉ có những cánh đồng lúa trải dài và những con đường làng yên ả.
Nhưng phía sau vẻ bình yên ấy là một cuộc chiến đang diễn ra.
Thực dân Pháp quay trở lại xâm lược.
Ở nhiều vùng quê, những người dân yêu nước bắt đầu tham gia các hoạt động kháng chiến.
Trong số họ có một cô gái trẻ tên là Nguyễn Thị Chiên.
Sinh năm 1930, Nguyễn Thị Chiên tham gia cách mạng từ năm 1946.
Lúc ấy, bà còn rất trẻ.
Nhưng bà nhanh chóng trở thành một trong những người hoạt động tích cực ở địa phương.
Từ năm 1946 đến năm 1952, bà tham gia xây dựng cơ sở kháng chiến ở nhiều thôn, tổ chức lực lượng du kích, chống những cuộc càn quét và phá các hoạt động giao thông của địch.
Công việc của một nữ du kích ở vùng đồng bằng không hề đơn giản.
Không có những chiến trường rộng lớn.
Không có những trận đánh được chuẩn bị công khai.
Nhiều khi, cuộc chiến diễn ra ngay trên những con đường làng, trong những cánh đồng và giữa những người dân mà người du kích quen biết.
Nguyễn Thị Chiên phải vừa hoạt động bí mật, vừa tìm cách bảo vệ cơ sở cách mạng.
Nhưng nguy hiểm nhất là khi bị địch phát hiện.
THÁNG 4 NĂM 1950
Một ngày trong tháng 4 năm 1950, Nguyễn Thị Chiên bị quân Pháp bắt khi đang đưa cán bộ về hoạt động tại địa phương.
Cô gái trẻ bị đưa đi thẩm vấn.
Địch muốn biết thông tin về cơ sở cách mạng.
Chúng tìm cách ép bà khai báo.
Nhưng Nguyễn Thị Chiên không khuất phục.
Theo tư liệu được UBND thành phố Buôn Ma Thuột đăng lại, bà bị địch bắt và dụ dỗ, tra tấn trong khoảng ba tháng rưỡi, nhưng vẫn giữ vững sự kiên trung.
Ba tháng rưỡi.
Đó là một khoảng thời gian rất dài đối với một người đang bị giam giữ.
Nhưng điều mà quân địch muốn biết, bà không nói.
Cuối cùng, Nguyễn Thị Chiên được trở về với đồng đội.
Và điều đáng khâm phục là sau khi thoát khỏi nhà tù, bà không rời bỏ hoạt động.
Bà lại trở về với phong trào.
Lại tiếp tục làm công việc của một nữ du kích.
THÁNG 10 NĂM 1951 – TRẬN PHỤC KÍCH TRÊN ĐƯỜNG 39
Thời gian trôi nhanh.
Đến tháng 10 năm 1951, Nguyễn Thị Chiên cùng lực lượng du kích tham gia một trận phục kích trên đường 39.
Đây là một tuyến đường quan trọng ở khu vực Thái Bình.
Nhiệm vụ của lực lượng du kích là đánh địch, bắt tù binh và thu vũ khí.
Trận đánh diễn ra.
Nguyễn Thị Chiên trực tiếp tham gia chiến đấu.
Kết quả, bà bắn bị thương một địch, bắt sống sáu người và thu bốn khẩu súng.
Nhưng đó chưa phải là chiến công cuối cùng của bà.
THÁNG 12 NĂM 1951
Cuối năm 1951, quân địch tiếp tục lùng sục vào làng.
Đối với một vùng quê, mỗi cuộc lùng sục như vậy đều có thể khiến người dân và cơ sở cách mạng gặp nguy hiểm.
Nguyễn Thị Chiên lúc ấy đang chỉ huy lực lượng du kích.
Thay vì để địch chủ động tiến sâu vào làng, bà cùng lực lượng tổ chức đánh bất ngờ.
Trong trận này, lực lượng do bà chỉ huy đã bắt sống bốn người địch, trong đó có một trung úy.
Những chiến công ấy khiến tên tuổi Nguyễn Thị Chiên ngày càng được biết đến.
Nhưng điều đáng chú ý là bà không phải một người lính lớn tuổi.
Bà chỉ mới hơn hai mươi.
Một cô gái của vùng quê Thái Bình.
Một người từng bị bắt.
Một người từng trải qua nhiều tháng bị giam giữ.
Nhưng sau mỗi lần đối mặt với nguy hiểm, bà lại trở về với đồng đội.
NĂM 1952 – NGÀY ĐƯỢC GỌI TÊN
Năm 1952, Đại hội Anh hùng Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất được tổ chức tại Việt Bắc.
Nguyễn Thị Chiên được lựa chọn là một trong những tấm gương tiêu biểu.
Đặc biệt, bà là nữ du kích duy nhất được chọn báo cáo điển hình tại Đại hội.
Và rồi một điều đặc biệt đã xảy ra.
Nguyễn Thị Chiên, khi ấy mới 22 tuổi, được phong danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Bà trở thành nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Một cô gái xuất thân từ vùng quê Thái Bình.
Một người từng hoạt động giữa những làng quê.
Một người từng bị bắt và chịu tra tấn.
Một người đã nhiều lần trực tiếp chỉ huy du kích chiến đấu.
Giờ đây, tên bà được cả nước biết đến.
Nhưng có lẽ điều làm câu chuyện về Nguyễn Thị Chiên trở nên đặc biệt không phải chỉ là danh hiệu Anh hùng.
Mà là con đường dẫn đến danh hiệu ấy.
Con đường đó bắt đầu từ một cô gái trẻ năm 1946.
Đi qua những năm tháng hoạt động bí mật.
Đi qua nhà tù năm 1950.
Đi qua những trận phục kích năm 1951.
Và đến năm 1952, tên tuổi của bà được ghi vào lịch sử.
LỜI KẾT
Khi kể về các anh hùng thời kháng chiến, người ta thường nhớ đến những chiến trường lớn, những trận đánh vang dội.
Nhưng câu chuyện của Nguyễn Thị Chiên lại nhắc chúng ta rằng:
Lịch sử không chỉ được làm nên ở những chiến trường lớn.
Nó còn được làm nên từ những làng quê.
Từ những con đường đất.
Từ những người dân bình thường đã đứng lên khi quê hương cần.
Nguyễn Thị Chiên là một trong những con người như thế.
Bà không bắt đầu câu chuyện của mình bằng một danh hiệu.
Bà bắt đầu bằng tuổi trẻ.
Bằng lòng yêu quê hương.
Bằng những công việc âm thầm.
Và bằng sự kiên định trong những lúc khó khăn nhất.
Năm 1952, khi mới 22 tuổi, Nguyễn Thị Chiên đã được cả nước biết đến.
Nhưng điều đáng nhớ nhất không phải là bà đã được gọi là Anh hùng.
Mà là trước khi được lịch sử gọi tên, bà đã sống như một người có trách nhiệm với quê hương.
Ngày hôm nay, chúng ta được sống trong hòa bình.
Chúng ta không phải đi qua những cuộc càn quét, không phải sống giữa những ngày tháng chiến tranh.
Chúng ta có trường học, có sách vở, có những ước mơ của riêng mình.
Vì thế, khi nhìn lại những người như Nguyễn Thị Chiên, điều chúng ta cần giữ lại không phải chỉ là một cái tên.
Mà là một câu hỏi:
Nếu thế hệ của mình đã được trao một cuộc sống bình yên, mình sẽ làm gì để cuộc sống ấy trở nên có ý nghĩa?
Có thể chúng ta không cần làm những điều phi thường.
Nhưng chúng ta có thể học tập nghiêm túc.
Có thể sống có trách nhiệm.
Có thể biết yêu thương gia đình.
Có thể biết trân trọng quê hương.
Và có thể kể lại câu chuyện của những người đã đi trước.
Bởi đôi khi, cách tốt nhất để nhớ về một người anh hùng không phải là nói rằng họ đã vĩ đại đến thế nào.
Mà là sống thật tốt với những ngày bình yên mà họ đã góp phần gìn giữ.
Đó là câu chuyện về Nguyễn Thị Chiên – cô gái Thái Bình đã trở thành nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Một cái tên có thể ít được nhắc đến hơn những người anh hùng quen thuộc.
Nhưng một câu chuyện thì hoàn toàn xứng đáng được kể lại.
Câu chuyện của một người con gái đã đi qua thời hoa lửa bằng lòng can đảm và sự kiên định.



