NGUYỄN THỊ CHIÊN – NGƯỜI NỮ DU KÍCH KIÊN CƯỜNG
Từ một cô gái nghèo ở quê hương Thái Bình, Nguyễn Thị Chiên tham gia du kích, trưởng thành trong chiến đấu và được tuyên dương Anh hùng Quân đội năm 1952. Câu chuyện về bà giúp chúng em hiểu thêm lòng dũng cảm, sự mưu trí và tinh thần trách nhiệm của phụ nữ Việt Nam trong kháng chiến.

Khi tìm hiểu về những người phụ nữ Việt Nam trong kháng chiến chống thực dân Pháp, em đặc biệt chú ý đến Nguyễn Thị Chiên, người nữ du kích được biết đến với chiến công “tay không bắt giặc”.
Nhưng phía sau chiến công ấy còn là một hành trình dài: từ tuổi thơ thiếu thốn đến những ngày tham gia phong trào ở quê hương, từ công việc giao liên đến trách nhiệm chỉ huy một đơn vị nữ du kích.
Qua câu chuyện của bà, chúng em nhận ra lòng dũng cảm được rèn luyện bằng quá trình học hỏi, gắn bó với nhân dân và cùng đồng đội vượt qua thử thách.
Từ tuổi thơ nghèo khó đến con đường kháng chiến
Nguyễn Thị Chiên sinh năm 1930 trong một gia đình nông dân nghèo tại xóm Trại Đồng, xã Tán Thuật, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình trước đây.
Mồ côi cha mẹ từ sớm, bà phải đi ở, trải qua cuộc sống thiếu thốn. Sau Cách mạng Tháng Tám, bà trở về quê, được tuyên truyền, giác ngộ và tích cực tham gia hoạt động cách mạng.
Năm mười sáu tuổi, Nguyễn Thị Chiên làm giao thông viên cho đoàn thể phụ nữ xã, rồi tham gia các tổ chức thanh niên và lực lượng du kích địa phương.
Điều khiến em xúc động là từ hoàn cảnh nhiều thiệt thòi, bà đã tìm thấy hướng đi cho cuộc đời mình trong công việc chung của quê hương. Người thiếu nữ ấy từng bước học cách hoạt động, rèn luyện bản thân và nhận thêm trách nhiệm.
Trưởng thành trong đội ngũ du kích
Trong những năm đầu tham gia kháng chiến, Nguyễn Thị Chiên cùng đồng đội rải truyền đơn, vận động nhân dân và xây dựng cơ sở. Các chiến sĩ du kích vừa hoạt động, vừa luyện tập để thích nghi với nhiệm vụ.
Nhờ chăm chỉ, chịu khó và có tinh thần trách nhiệm, bà được tín nhiệm làm Tiểu đội phó, rồi Tiểu đội trưởng. Sau đó, bà tiếp tục đảm nhiệm cương vị chỉ huy Trung đội nữ du kích xã.
Ở tuổi mười tám, Nguyễn Thị Chiên được kết nạp vào Đảng.
Theo tư liệu, bà có khả năng tổ chức, gần gũi nhân dân và biết đoàn kết lực lượng. Trong điều kiện đối phương càn quét, kiểm soát gắt gao, việc giữ được cơ sở và duy trì hoạt động đòi hỏi nhiều công sức.
Qua chặng đường ấy, em hiểu rằng người chỉ huy phải biết lo cho cả tập thể. Sự tin cậy của đồng đội được tạo nên từ cách làm việc và tinh thần sẵn sàng gánh vác nhiệm vụ.
Giữ vững tinh thần trong những ngày bị bắt
Tháng 4/1950, trong một lần đưa cán bộ về hoạt động tại địa phương, Nguyễn Thị Chiên bị bắt.
Hơn ba tháng bị giam giữ, dù chịu tra khảo, bà vẫn giữ kín thông tin, bảo vệ cán bộ và cơ sở cách mạng. Không khai thác được điều cần tìm, phía đối phương cuối cùng phải thả bà.
Được trở về, Nguyễn Thị Chiên tiếp tục tham gia du kích, gây dựng cơ sở và luyện tập cùng đồng đội.
Đọc đến đây, chúng em càng khâm phục ý chí của bà. Những ngày bị giam cầm là thử thách lớn, nhưng sau khi vượt qua, bà vẫn tiếp tục nhận nhiệm vụ.
Em cũng hiểu thêm ý nghĩa của việc giữ bí mật trong hoạt động cách mạng. Sự kiên định của một người có thể góp phần bảo vệ sự an toàn của nhiều người khác.
Chiến công “tay không bắt giặc”
Năm 1951, Nguyễn Thị Chiên cùng đơn vị tích cực tham gia phong trào thi đua sản xuất, lập công và phối hợp với bộ đội địa phương chiến đấu.
Trong một trận phục kích trên đường 39 tháng 10/1951, trung đội của bà hoàn thành nhiệm vụ, bắt được nhiều quân đối phương và thu vũ khí. Riêng Nguyễn Thị Chiên bắt sống ba người.
Theo tư liệu, trong một trận phục kích khác vào cuối năm ấy, bà đã tay không bắt được một sĩ quan Pháp. Chiến công này gắn với tên tuổi Nguyễn Thị Chiên, thể hiện sự gan dạ, bình tĩnh và khả năng xử trí nhanh trước tình huống cụ thể.
Chúng em hiểu rằng phía sau kết quả ấy là kinh nghiệm được tích lũy qua quá trình hoạt động và sự phối hợp với đồng đội. Lòng dũng cảm cần đi cùng sự tỉnh táo, hiểu tình hình và biết lựa chọn cách hành động phù hợp.
Quan tâm đến đồng đội giữa trận đánh
Đầu năm 1952, Trung đội du kích của Nguyễn Thị Chiên phối hợp với bộ đội địa phương trong trận đánh đồn An Bồi.
Bên cạnh các nhiệm vụ được giao, bà tham gia đưa thương binh ra ngoài khi đối phương vẫn bắn mạnh. Sau trận đánh, sự gan dạ, bình tĩnh của bà được chỉ huy ghi nhận.
Chi tiết ấy khiến chúng em thêm trân trọng người nữ du kích. Trong lúc hiểm nguy, bà vẫn cố gắng giúp đồng đội bị thương được đưa về nơi cứu chữa.
Tình đồng đội được thể hiện bằng hành động cụ thể như thế. Người lính biết rằng bên cạnh mình có những người cùng chiến đấu, sẵn sàng giúp đỡ nhau khi khó khăn.
Người nữ anh hùng ở tuổi hai mươi hai
Năm 1952, Nguyễn Thị Chiên được chọn dự Đại hội toàn quốc các chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu lần thứ nhất tại Việt Bắc.
Tại đại hội, bà báo cáo những kết quả hoạt động, chiến đấu của mình và đơn vị, được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng một khẩu súng lục. Bà được tuyên dương Anh hùng Quân đội khi mới hai mươi hai tuổi.
Từ một cô gái nghèo phải đi ở, Nguyễn Thị Chiên đã trưởng thành thành người cán bộ được đồng đội, nhân dân tin yêu.
Sau đó, bà tiếp tục công tác trong quân đội, vận dụng kinh nghiệm để tham gia xây dựng lực lượng dân quân. Trong cuộc sống gia đình, bà vừa làm việc, vừa chăm sóc con khi chồng thường xuyên xa nhà vì nhiệm vụ.
Những năm tháng ấy giúp chúng em thấy thêm sự bền bỉ của bà trong cả công tác và đời thường.
Bài học dành cho chúng em hôm nay
Câu chuyện về Nguyễn Thị Chiên đem đến cho học sinh Trường THCS Thanh Oai nhiều suy nghĩ.
Chúng em học ở bà tinh thần vượt khó, sự chăm chỉ và ý thức làm tốt từng nhiệm vụ. Trong tập thể, mỗi bạn cần biết phối hợp, giữ lời hứa và giúp đỡ người khác bằng những việc thiết thực.
Tấm gương của bà cũng khích lệ các bạn nữ tự tin rèn luyện, phát huy khả năng và mạnh dạn nhận trách nhiệm. Sự trưởng thành đến từ quá trình cố gắng, học hỏi và hành động mỗi ngày.
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng câu chuyện về người nữ du kích Nguyễn Thị Chiên vẫn nhắc chúng em biết quý cuộc sống hòa bình. Lòng biết ơn cần được thể hiện qua việc học tập nghiêm túc, sống nhân ái và có trách nhiệm với gia đình, quê hương.
Nguồn tư liệu: Bài viết về nữ Anh hùng Nguyễn Thị Chiên, phần sưu tầm ghi tên Nguyễn Huỳnh – Đào Quyên, do người biên tập cung cấp.
Biên tập phục vụ chuyên mục “Câu chuyện thời hoa lửa” – Chi đội 7A3 Trường THCS Thanh Oai.



