Nguyễn Thị Chiên – Người nữ du kích thép giữa đồng bằng Bắc Bộ
Nguyễn Thị Chiên – Người nữ du kích thép giữa đồng bằng Bắc Bộ
Trong lịch sử đấu tranh chống thực dân Pháp, bên cạnh những chiến công vang dội của Điện Biên Phủ, của Trung đoàn Thủ đô, còn có những câu chuyện thầm lặng về những người phụ nữ Việt Nam gan góc, kiên trung. Một trong những gương mặt tiêu biểu ấy là Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Chiên – người con gái Thái Bình đã khiến quân thù khiếp sợ và trở thành biểu tượng sáng ngời của phụ nữ Việt Nam trong thời hoa lửa.
1. Cô gái nông dân trở thành chiến sĩ
Nguyễn Thị Chiên sinh năm 1934 tại xã Tân Hòa, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình. Lớn lên trong cảnh quê hương bị giặc chiếm đóng, tận mắt chứng kiến cảnh dân làng bị cướp bóc, bắt bớ, cô Chiên sớm nuôi lòng căm thù giặc.
Khi mới 16 tuổi, cô đã tham gia du kích xã, cùng đồng đội gài mìn, cắm chông, đánh địch khắp vùng đồng bằng sông Hồng.
Dáng người nhỏ nhắn, nhanh nhẹn, Nguyễn Thị Chiên được dân làng gọi thân mật là “Cô Chiên du kích”. Cô tham gia hàng chục trận tập kích, diệt đồn, thu vũ khí, giải cứu cán bộ bị bắt.
Một lần bị giặc truy đuổi, cô ẩn mình dưới ruộng nước suốt 3 tiếng, chỉ ló mũi lên thở, chờ địch đi qua. Khi chúng vừa rút, cô bò ra, tiếp tục quay lại lấy vũ khí cho đơn vị.
Tinh thần “gan dạ, mưu trí, dũng cảm” của Nguyễn Thị Chiên khiến đồng đội nể phục, địch thì khiếp sợ.
2. “Con gái cũng đánh giặc giỏi như con trai!”
Năm 1951, vùng Thái Bình là trọng điểm càn quét của quân Pháp.
Trong một trận đánh ở xã Tân Hòa, Nguyễn Thị Chiên chỉ huy tổ du kích phục kích tiêu diệt 6 tên lính Pháp, thu 2 khẩu súng trường.
Trong lần khác, cô cải trang làm người gánh thóc, một mình đột nhập vào đồn địch, gài mìn phá kho xăng, gây thiệt hại lớn.
Chiến công vang dội ấy khiến quân Pháp đặt biệt danh cho cô là “Bóng ma đồng lúa”.
Khi được phóng viên hỏi: “Con gái mà cầm súng, có sợ không?”, cô Chiên cười hiền mà rắn rỏi:
“Đánh giặc giữ nước thì con gái hay con trai đều có trách nhiệm như nhau. Nếu các anh ngã xuống, chúng em phải đứng lên!”
Câu nói ấy đã trở thành phương châm hành động của biết bao cô gái làng quê thời kháng chiến – những người đã “tay cày tay súng” chiến đấu và sản xuất, vừa là hậu phương, vừa là tiền tuyến.
3. Vinh dự được gặp Bác Hồ
Tháng 3 năm 1952, Nguyễn Thị Chiên được chọn là đại biểu đi dự Đại hội Anh hùng – Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ I tổ chức tại Việt Bắc.
Trong buổi gặp gỡ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ân cần hỏi:
“Cháu là Chiên à? Một cô gái mà diệt được nhiều giặc thế là giỏi lắm!”
Bác tặng cô chiếc khăn lụa và căn dặn:
“Phụ nữ ta chẳng kém gì nam giới. Phải tiếp tục chiến đấu, xứng đáng với truyền thống của Hai Bà Trưng, Bà Triệu.”
Tại Đại hội, Nguyễn Thị Chiên được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân – là người phụ nữ đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam được nhận danh hiệu cao quý này khi mới 18 tuổi.
4. Hậu chiến – vẫn một tấm lòng son
Sau ngày hòa bình lập lại, Nguyễn Thị Chiên trở về quê hương, tiếp tục tham gia công tác địa phương, vận động phụ nữ tham gia sản xuất, xóa đói giảm nghèo, xây dựng đời sống mới.
Dù tuổi cao, bà vẫn luôn giản dị, khiêm nhường, nói về chiến công của mình như chuyện bình thường:
“Tôi chỉ làm việc mà bao người con gái Việt Nam khác cũng đã làm. Ai cũng có phần trong thắng lợi.”
Hình ảnh người nữ du kích Nguyễn Thị Chiên mãi là niềm tự hào của quê hương Thái Bình, là tấm gương sáng cho bao thế hệ thanh niên học tập, noi theo.
5. Di sản tinh thần bất diệt
Ngày nay, tên bà được đặt cho nhiều trường học, con đường, đội thanh niên xung kích và các giải thưởng phụ nữ Việt Nam.
Tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, gian trưng bày “Nguyễn Thị Chiên – người nữ anh hùng đầu tiên” vẫn là điểm dừng chân xúc động của bao người.
Tấm ảnh cô gái nông dân nhỏ bé, khoác áo du kích, tay cầm súng trường, ánh mắt cương nghị giữa ruộng lúa, vẫn tỏa sáng niềm tin của thời hoa lửa.
“Khi Tổ quốc cần, phụ nữ Việt Nam đứng lên,
Tay cày cũng thành tay súng,
Giọt mồ hôi hóa thành viên đạn,
Đánh tan thù để giữ lấy quê hương.”
Nguyễn Thị Chiên – người con gái nhỏ bé của đất lúa Thái Bình – đã góp phần viết nên trang sử oai hùng của dân tộc, để hôm nay thế hệ trẻ tiếp tục sống, học tập, và cống hiến xứng đáng với những người đi trước.
