NGUYỄN THỊ CHIÊN – NGƯỜI PHỤ NỮ TAY KHÔNG BẮT GIẶC

Nguyễn Thị Chiên sinh ra tại một vùng quê nghèo ở Kiến Xương, Thái Bình. Tuổi thơ của bà không có những điều kiện thuận lợi như nhiều người cùng trang lứa. Mồ côi cha rồi mồ côi mẹ, bà từng phải đi ở cho địa chủ để kiếm sống.

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công đã mở ra một cuộc đời mới đối với người con gái nghèo ấy. Được cán bộ cách mạng tuyên truyền, giáo dục và dìu dắt, Nguyễn Thị Chiên từng bước hiểu về cách mạng, về độc lập dân tộc và bắt đầu tham gia các hoạt động tại địa phương.

Năm 1946, bà làm công tác giao thông cho đoàn thể phụ nữ và lực lượng du kích. Công việc của một nữ giao liên trong vùng địch kiểm soát không hề đơn giản. Người cán bộ phải nắm tình hình, bảo vệ cơ sở, đưa đón cán bộ và truyền đạt những thông tin quan trọng mà chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến cả mạng lưới bị lộ.

Nguyễn Thị Chiên không chỉ hoàn thành nhiệm vụ giao liên. Bà còn tham gia xây dựng lực lượng du kích, tuyên truyền vận động nhân dân và trực tiếp chiến đấu. Năm 1947, bà được cử làm Tiểu đội trưởng nữ du kích; năm 1948 làm Trung đội phó. Từ một cô gái nghèo, Nguyễn Thị Chiên từng bước trở thành người cán bộ được đồng đội và nhân dân tin tưởng.

Trong những năm đầu kháng chiến chống Pháp, điều kiện của lực lượng du kích vô cùng thiếu thốn. Vũ khí ít, lương thực thiếu, địa bàn thường xuyên bị địch càn quét. Nguyễn Thị Chiên cùng chị em trong đội du kích vừa chiến đấu, vừa vận động nhân dân sản xuất, xây dựng cơ sở và bảo vệ làng quê.

Tháng 12 năm 1949, khi địch có ý định cướp phá kho lương thực ở địa phương, Nguyễn Thị Chiên cùng đội nữ du kích đã tổ chức chống trả, bảo vệ được kho muối.

Nhưng thử thách lớn nhất đến vào tháng 4 năm 1950.

Một đêm, Nguyễn Thị Chiên dẫn đường đưa một đồng chí bí thư chi bộ về địa phương hoạt động thì bị quân địch phục kích. Nhận thấy tình thế nguy hiểm, bà ra hiệu để đồng chí cán bộ chạy thoát, còn mình ở lại và bị bắt.

Trong tay quân địch, Nguyễn Thị Chiên phải chịu những trận tra tấn và những lời dụ dỗ liên tiếp. Chúng tìm mọi cách buộc bà khai ra cơ sở cách mạng, cán bộ và đồng đội.

Nhưng bà không khai một lời.

Sau khoảng ba tháng rưỡi, không thể khai thác được thông tin gì, địch buộc phải thả bà. Vừa được điều trị, hồi phục sức khỏe, Nguyễn Thị Chiên lại tiếp tục trở về với hoạt động cách mạng.

Đối với một người phụ nữ trẻ, đó là sự lựa chọn đòi hỏi lòng can đảm đặc biệt. Bởi trở lại hoạt động cũng đồng nghĩa với việc bà có thể tiếp tục bị bắt, tiếp tục đối diện với những trận càn quét và những hiểm nguy mà chiến tranh mang đến.

Nhưng Nguyễn Thị Chiên không lùi bước.

Trong những trận chiến tiếp theo, bà nhiều lần thể hiện sự gan dạ và mưu trí. Có những lần bà trực tiếp bắt, trói được địch, thu vũ khí. Tháng 12 năm 1951, trong một trận phục kích phối hợp với bộ đội, Nguyễn Thị Chiên cùng đồng đội bất ngờ đánh vào đội hình địch, bắt sống nhiều tên và thu vũ khí.

Đến tháng 1 năm 1952, trong trận đánh bốt An Bồi, bà cùng đồng đội tiếp cận hàng rào, tham gia đánh bộc phá, ném lựu đạn và xông vào bốt. Sau trận đánh, Nguyễn Thị Chiên cùng đồng đội bắt sống những tên địch còn lại và đưa thương binh ra ngoài an toàn.

Những chiến công ấy khiến tên tuổi Nguyễn Thị Chiên được biết đến rộng rãi. Nhưng điều đáng chú ý hơn cả không phải là những con số về chiến công, mà là tinh thần của một nữ du kích xuất thân từ một gia đình nghèo, không được đào tạo trong những trường quân sự lớn, nhưng đã trưởng thành trong chính cuộc chiến đấu của nhân dân.

Tháng 5 năm 1952, tại Đại hội liên hoan Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất, Nguyễn Thị Chiên được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng khẩu súng ngắn của Người cùng nhiều phần thưởng cao quý.

Ngày 19 tháng 5 năm 1952, bà được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi mới 22 tuổi, trở thành nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Từ một cô gái từng phải đi ở cho địa chủ, Nguyễn Thị Chiên đã trở thành người nữ chiến sĩ được cả nước biết đến. Nhưng đằng sau danh hiệu Anh hùng ấy là cả một quá trình gian khổ: những ngày bám dân, bám làng; những lần đối mặt với quân thù; những tháng ngày trong nhà giam và sự lựa chọn không khuất phục trước đòn roi.

Sau kháng chiến chống Pháp, Nguyễn Thị Chiên tiếp tục công tác trong quân đội, sau này được phong quân hàm Trung tá. Bà qua đời năm 2016.

Câu chuyện về Nguyễn Thị Chiên nhắc thế hệ trẻ hôm nay rằng lòng yêu nước không phải lúc nào cũng bắt đầu từ những điều lớn lao. Có khi nó bắt đầu từ việc bảo vệ quê hương, giữ niềm tin, hoàn thành nhiệm vụ và không khuất phục trước khó khăn.

Thế hệ trẻ hôm nay không còn phải cầm súng ra trận như thế hệ của Nguyễn Thị Chiên. Nhưng tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, sống có lý tưởng và đặt lợi ích của cộng đồng, của Tổ quốc lên trên lợi ích cá nhân vẫn luôn là những giá trị cần được tiếp nối.

Từ một nữ du kích trẻ tuổi năm nào đến biểu tượng Anh hùng của Quân đội nhân dân Việt Nam, Nguyễn Thị Chiên để lại một thông điệp giản dị mà sâu sắc: tuổi trẻ có thể nhỏ bé về tuổi đời, nhưng nếu có lý tưởng và lòng dũng cảm thì có thể làm nên những điều lớn lao cho đất nước.