Nguyễn Thị Chiên – Nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam

Trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp, giữa vùng quê nghèo Kiến Xương, Thái Bình, có một cô gái nhỏ bé đã trở thành nỗi khiếp sợ của quân thù và niềm tự hào của nhân dân. Đó là Nguyễn Thị Chiên – nữ du kích kiên cường, người được biết đến với hình ảnh “người phụ nữ tay không bắt giặc” và cũng là nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân đầu tiên của Quân đội ta.

Sinh năm 1930 trong một gia đình nghèo, Nguyễn Thị Chiên sớm chịu cảnh mồ côi cha rồi mất mẹ, phải đi ở cho địa chủ từ khi còn nhỏ. Cách mạng Tháng Tám thành công đã mở ra cho cô gái nghèo một cuộc đời mới. Được cán bộ cách mạng tuyên truyền, giác ngộ, chị tích cực tham gia hoạt động phụ nữ, xây dựng cơ sở cách mạng, tổ chức du kích, tuyên truyền vận động nhân dân và trực tiếp chiến đấu bảo vệ quê hương. Từ một cô gái nghèo, Nguyễn Thị Chiên dần trưởng thành trong phong trào cách mạng và được đồng đội tin tưởng giao nhiều nhiệm vụ. Năm 1946, chị làm giao thông cho đoàn thể phụ nữ và du kích thôn; năm 1947 trở thành Tiểu đội trưởng nữ du kích, rồi Trung đội phó vào năm 1948. Năm 18 tuổi, chị vinh dự được kết nạp vào Đảng.

Những năm đầu kháng chiến, vùng quê nơi Nguyễn Thị Chiên hoạt động thường xuyên bị địch càn quét. Cơ sở cách mạng có lúc tan rã, nhân dân hoang mang, nhưng chị vẫn kiên quyết bám dân, bám làng. Có lần đang dẫn đường đưa cán bộ về hoạt động, chị bị địch phục kích. Nguyễn Thị Chiên ra hiệu cho cán bộ chạy thoát, còn mình ở lại để địch bắt. Suốt hơn ba tháng bị giam cầm, tra tấn và dụ dỗ, chị nhất quyết không khai một lời. Kẻ thù thậm chí nhiều lần đưa chị ra bắn dọa, nhưng người nữ du kích vẫn giữ vững khí tiết. Khi được thả, dù cơ thể đầy thương tích, chân đau không đi được, chị vẫn nhanh chóng hồi phục và trở lại hoạt động.

Năm 1951, đội nữ du kích do Nguyễn Thị Chiên chỉ huy liên tiếp gây cho địch nhiều tổn thất. Chị cùng đồng đội phá đường, quấy rối, phục kích, phá tề và xây dựng lại cơ sở cách mạng ở nhiều thôn. Trong một trận phục kích trên đường 39, Nguyễn Thị Chiên cùng bộ đội truy kích địch, bắt và trói được 6 tên, bắn bị thương 1 tên, thu 4 khẩu súng. Đặc biệt, trong một trận chiến đấu khác, chị cùng đồng đội bất ngờ xông ra bắt sống 4 tên địch, trong đó có một tên quan hai chỉ huy. Có trận, riêng chị bắn chết 3 tên, bắt sống 4 tên và giật được một khẩu súng.

Nhưng câu chuyện khiến cái tên Nguyễn Thị Chiên trở nên đặc biệt chính là chiến công “tay không bắt giặc”. Trong một trận đánh phối hợp với bộ đội trên đường 39, chị đã dũng cảm lao vào khống chế và bắt sống một tên quan hai Pháp bằng tay không. Hình ảnh người nữ du kích nhỏ bé đối đầu với kẻ địch có vũ khí đã trở thành biểu tượng cho lòng gan dạ và ý chí chiến đấu của quân dân vùng đồng bằng Bắc Bộ. Dù chiến đấu quyết liệt, Nguyễn Thị Chiên vẫn luôn quan tâm đến đồng đội. Trong các trận đánh, chị không bỏ lại thương binh; có lần trong trận đánh bốt An Bồi, chị cùng đồng đội đưa được 6 thương binh ra ngoài an toàn.

Tháng 5/1952, tại Đại hội liên hoan Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất, Nguyễn Thị Chiên được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng khẩu súng ngắn của Người cùng nhiều phần thưởng cao quý. Ngày 19/5/1952, khi mới 22 tuổi, chị được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Sau kháng chiến chống Pháp, Nguyễn Thị Chiên tiếp tục công tác trong quân đội, từng công tác tại Tổng cục Chính trị và Quân khu Thủ đô, được phong quân hàm Trung tá năm 1984. Chị qua đời năm 2016, hưởng thọ 87 tuổi.

Từ một cô gái nghèo từng phải đi ở cho địa chủ, Nguyễn Thị Chiên đã bước vào cách mạng bằng lòng yêu nước và trưởng thành qua những năm tháng chiến đấu khốc liệt. Chị không chỉ chiến đấu bằng khẩu súng mà còn bằng sự mưu trí, lòng trung thành và tình thương đồng đội, nhân dân. Hình ảnh người nữ du kích nhỏ bé, từng bị bắt và tra tấn nhưng không hé lộ một lời, từng tay không bắt giặc giữa chiến trường, đã trở thành một phần ký ức hào hùng của cuộc kháng chiến. Nguyễn Thị Chiên – nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội ta – đã dùng tuổi trẻ của mình để bảo vệ quê hương và góp phần viết nên câu chuyện bất khuất của những người phụ nữ Việt Nam trong thời hoa lửa.