Nguyễn Thị Chiên - Nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam

Anh hùng Nguyễn Thị Chiên sinh năm 1930 tại Thái Bình trong một gia đình cố nông nghèo khó, mồ côi cha mẹ từ sớm và phải đi ở cho địa chủ từ nhỏ. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, được cán bộ giáo dục và dìu dắt, chị hăng hái tham gia cách mạng, đảm nhận các công tác vận động phụ nữ, rải truyền đơn, trinh sát và gác đồn. Năm 18 tuổi, chị vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam và trở thành Trung đội trưởng Trung đội nữ du kích xã.

Dù vùng quê liên tục bị giặc càn quét khốc liệt, chị Chiên vẫn kiên cường bám dân, khôi phục cơ sở chính quyền ở 5 thôn và tổ chức lực lượng đánh trả kẻ thù. Tháng 4/1950, trong một lần dẫn đường cho Bí thư chi bộ, chị chủ động chịu bắt để đồng chí mình trốn thoát. Suốt 3 tháng rưỡi bị tra tấn dã man và 3 lần bị đưa ra bắn dọa, chị vẫn bình tĩnh giữ trọn lòng trung thành, không khai nửa lời. Ngay khi được thả, chị vượt qua đau đớn thương tật để tiếp tục lao vào hoạt động.

Trong đợt thi đua năm 1951, chị cùng trung đội du kích lập nhiều chiến công lừng lẫy qua các trận gài mìn, phục kích, phá tề. Chị luôn xông xáo ở đầu sóng ngọn gió, dũng cảm truy kích kẻ thù và giải cứu thương binh. Đặc biệt, trong trận phục kích phối hợp trên Đường 39 vào tháng 12/1951, chị đã dũng cảm xông ra tay không tước súng, bắt sống tên quan hai Pháp chỉ huy, gắn liền với biệt danh "Người phụ nữ tay không bắt giặc".

Không chỉ mưu trí trong chiến đấu, chị Chiên còn là tấm gương nhân ái và gương mẫu. Chị thức 30 đêm liền kiên trì tuyên truyền chính sách thuế nông nghiệp cho bà con. Khi bắt được tên đồn trưởng từng sát hại anh trai mình, chị không trả thù mà khoan hồng giải thích chính sách, giúp hắn quay đầu vận động nhiều ngụy binh ra hàng.

Tháng 5/1952, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất, chị vinh dự được Bác Hồ tặng một khẩu súng ngắn và được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi mới 22 tuổi, trở thành nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Sau này chị công tác tại Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội, phong quân hàm Trung tá năm 1984 và trút hơi thở cuối cùng vào năm 2016 (hưởng thọ 87 tuổi), để lại tấm gương sáng ngời cho các thế hệ mai sau.