Nguyễn Thị Chiên: Nữ anh hùng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam
Nếu trong kháng chiến chống Mỹ có Út Tịch, thì trong kháng chiến chống Pháp, lịch sử gọi tên Nguyễn Thị Chiên – người phụ nữ với lối đánh du kích mưu trí đã khiến quân đội viễn chinh Pháp phải kinh hoàng. Câu chuyện của bà là minh chứng cho việc một người phụ nữ tay không vẫn có thể bắt sống giặc, viết nên huyền thoại từ lũy tre làng.
Nguyễn Thị Chiên sinh năm 1930 tại huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình. Sinh ra trong cảnh nghèo khó, bà sớm tham gia hoạt động cách mạng từ những ngày đầu toàn quốc kháng chiến năm 1946. Ban đầu, bà làm nhiệm vụ giao liên, nắm tình hình địch cho lực lượng du kích địa phương. Với sự thông minh và lòng gan dạ, bà nhanh chóng trở thành tiểu đội trưởng du kích, chỉ huy các trận đánh bám trụ làng xã chống lại các đợt càn quét của Pháp tại quê hương Thái Bình.
Cột mốc đáng nhớ nhất diễn ra vào tháng 4 năm 1950. Trong một lần đi liên lạc, bà không may sa vào tay giặc Pháp. Chúng tra tấn bà dã man suốt nhiều ngày đêm, bắt bà phải khai ra nơi cất giấu vũ khí và cán bộ của ta. Thế nhưng, người con gái Thái Bình ấy chỉ im lặng và tìm cách trốn thoát. Sau khi thoát khỏi ngục tù, bà không những không sợ hãi mà còn hăng hái hoạt động mạnh mẽ hơn. Năm 1951, trong một trận chống càn tại xã Thanh Tân, bà đã lập nên kỳ tích: một mình dùng mưu lừa và bắt sống 4 tên lính Pháp (trong đó có cả quan ba Pháp) khi chúng đang lùng sục vào làng. Hành động này đã gây xôn xao dư luận và trở thành tấm gương cổ vũ phong trào du kích toàn quốc.
Đến tháng 5 năm 1952, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu toàn quốc lần thứ nhất, Nguyễn Thị Chiên đã vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Bà chính là người phụ nữ đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam nhận được danh hiệu cao quý này. Hình ảnh bà Chiên trong bộ quần áo bà ba, chân đi dép lốp nhưng sải bước hiên ngang bên cạnh những nam anh hùng khác đã tạc vào lịch sử một vẻ đẹp thuần Việt: đảm việc nhà, giỏi việc nước và bất khuất trước quân thù.
Sau chiến tranh, bà tiếp tục cống hiến cho quân đội và công tác xã hội cho đến khi nghỉ hưu với quân hàm Trung tá. Bà qua đời năm 2016, để lại một di sản tinh thần vô giá về hình ảnh người phụ nữ Việt Nam trong thời hoa lửa: không cần súng đạn tối tân, chỉ bằng lòng yêu nước và trí thông minh, họ đã làm nên những điều không tưởng. Câu chuyện về "nữ anh hùng bắt sống giặc" vẫn mãi là niềm tự hào của vùng đất lúa Thái Bình và của phụ nữ cả nước.
