Nguyễn Thị Chiên – Nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam

Nguyễn Thị Chiên (1930–2016) quê ở huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình. Sinh ra trong một gia đình nghèo, tuổi thơ của bà gắn với những ngày tháng cơ cực. Năm 16 tuổi, bà tham gia cách mạng và trở thành nữ du kích của xã Tán Thuật. Từ năm 1946 đến 1952, bà cùng đồng đội xây dựng cơ sở kháng chiến, chỉ huy du kích đánh địch chống càn, phá giao thông và tiêu diệt, bắt sống nhiều quân địch.

Một trong những phẩm chất nổi bật của Nguyễn Thị Chiên là sự gan dạ và mưu trí. Trong một lần làm nhiệm vụ đưa cán bộ về hoạt động tại địa phương, bà bị quân địch bắt vào tháng 4/1950. Suốt ba tháng rưỡi, bà bị dụ dỗ và tra tấn nhằm buộc phải khai báo về tổ chức cách mạng. Nhưng người nữ du kích trẻ vẫn một mực giữ kín bí mật, không khuất phục trước những đòn tra khảo của kẻ thù.

Sau khi trở về với đồng đội, bà tiếp tục chiến đấu. Tháng 10/1951, trong một trận phục kích trên đường 39, Nguyễn Thị Chiên bắn bị thương một tên địch, bắt sống 6 tên và thu 4 khẩu súng. Đến tháng 12 cùng năm, khi quân địch lùng sục vào làng, bà chỉ huy du kích bất ngờ xuất kích, bắt sống 4 tên địch, trong đó có một tên trung úy. Những chiến công ấy cho thấy sự táo bạo, quyết đoán của một nữ du kích tuy tuổi đời còn rất trẻ nhưng đã dày dạn trận mạc.

Năm 1952, khi mới 22 tuổi, Nguyễn Thị Chiên được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân tại Đại hội Anh hùng Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất. Bà là người phụ nữ đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam được phong tặng danh hiệu cao quý này, đồng thời là nữ du kích duy nhất được chọn báo cáo điển hình tại Đại hội. Chủ tịch Hồ Chí Minh còn tặng bà một khẩu súng ngắn của Người.

Sau kháng chiến chống Pháp, Nguyễn Thị Chiên tiếp tục công tác trong quân đội, từng làm việc tại Tổng cục Chính trị và Quân khu Thủ đô, được phong quân hàm Trung tá. Bà qua đời năm 2016, nhưng hình ảnh người nữ du kích nhỏ bé, từng bị bắt và tra tấn nhưng không khuất phục, vẫn được nhắc đến như một biểu tượng của lòng dũng cảm, sự mưu trí và ý chí bất khuất của phụ nữ Việt Nam trong kháng chiến.