NGUYỄN THỊ CHIÊN – NỮ ANH HÙNG ĐẦU TIÊN CỦA QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM

Nữ anh hùng Nguyễn Thị Chiên sinh năm 1930 trong một gia đình cố nông nghèo tại xóm Trại Đồng, xã Tán Thuật, nay thuộc thị trấn Thanh Nê, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình(nay là xã Kiến Xương, tỉnh Hưng Yên). Lớn lên trên vùng đất lúa giàu truyền thống chống ngoại xâm nhưng phải chứng kiến cảnh xóm làng bị áp bức, bóc phốt dưới ách đô hộ của thực dân Pháp, tinh thần yêu nước cùng lòng căm thù giặc đã sớm nảy nở trong tâm hồn bà. Ngay từ những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp bùng nổ, khi mới là một cô gái tuổi mười sáu, bà đã hăng hái tham gia phong trào cách mạng tại địa phương, từ công việc làm giao thông liên lạc bí mật, nuôi giấu cán bộ cho đến việc trực tiếp gia nhập lực lượng du kích xã.

Trong giai đoạn khốc liệt từ năm 1946 đến năm 1952, khi đồng bằng Bắc Bộ trở thành vùng bị địch càn quét và kiểm soát gắt gao, Nguyễn Thị Chiên cùng đồng đội đã kiên cường bám làng, bám dân để xây dựng cơ sở kháng chiến. Bà đã đứng ra tổ chức và trực tiếp chỉ huy Đội nữ du kích xã Tán Thuật, lãnh đạo chị em liên tục quấy rối đồn bốt địch, gài mìn phá đường giao thông, diệt tề trừ gian và bảo vệ an toàn cho các cán bộ mặt trận. Trong những thời điểm đen tối nhất, khi địch điên cuồng càn quét làm nhiều cơ sở cách mạng bị vỡ, nhân dân hoang mang, bà vẫn kiên trì bám bệ ở lại địa bàn. Bằng sự khéo léo và uy tín của mình, bà dần khôi phục lại niềm tin trong quần chúng, củng cố lại các tổ chức bí mật và phát triển đội du kích thành một trung đội nữ du kích chống càn tinh nhuệ, trở thành chỗ dựa vững chắc cho phong trào kháng chiến ở địa phương.

Tháng 4 năm 1950, trong một chuyến đưa cán bộ về hoạt động bí mật tại vùng địch hậu, bà không may sa vào tay giặc. Biết bà là người nắm giữ nhiều đầu mối cách mạng, kẻ thù đã dùng mọi thủ đoạn từ dụ dỗ, mua chuộc cho đến những đòn tra tấn dã man nhất để ép bà khai báo. Suốt ba tháng rưỡi bị giam cầm trong chốn ngục tù, phải chịu đựng vô vàn nhục hình thể xác và sự đe dọa tính mạng hàng ngày, người nữ du kích vẫn giữ vững trọn vẹn khí tiết kiên trung, nhất quyết không khai nửa lời làm tổn hại đến tổ chức và đồng đội. Sau khi may mắn thoát khỏi tay giặc, dù cơ thể mang đầy thương tích và một bên chân bị tật đau đớn khiến việc đi lại vô cùng khó khăn, bà vẫn lập tức tìm cách trở về với nhân dân, tiếp tục lao vào các trận chiến chống càn.

Khi trở lại chỉ huy lực lượng du kích, Nguyễn Thị Chiên đã cùng đồng đội tạo nên những chiến công lẫy lừng trên vùng đất Kiến Xương. Trong đợt thi đua cao điểm từ tháng 5 đến tháng 12 năm 1951, bà đã trực tiếp chỉ huy và tham gia nhiều trận đánh táo bạo, giành chiến thắng trọn vẹn trong mười trận liền. Cá nhân bà đã tự tay tước mười lăm khẩu súng các loại và bắt sống hai mươi tên địch, trong đó có một sĩ quan Pháp. Không chỉ mưu trí và gan dạ trong chiến đấu, bà còn là một người chỉ huy giàu lòng nhân ái. Giữa làn đạn hiểm nguy trên trận địa, bà luôn đặt sự an toàn của đồng đội lên trên hết, kiên quyết không bỏ rơi thương binh mà luôn tìm mọi cách cõng, đưa họ ra khu vực an toàn để chữa trị, khiến cán bộ và nhân dân vô cùng cảm phục.

Một trong những câu chuyện cảm động và đặc biệt nhất về lòng dũng cảm cùng sự nhân văn của Nguyễn Thị Chiên là trận bắt sống tên đồn trưởng gian ác. Trong một đợt phục kích, đội du kích bắt gọn một tên đồn trưởng ngụy – kẻ từng gieo rắc nhiều tội ác với bà con và cũng chính là kẻ đã sát hại người anh ruột của bà. Đứng trước kẻ thù mang nợ máu với gia đình, bà đã nén nỗi đau riêng, không hành động theo cảm xúc căm thù cá nhân. Bà đã dùng lý lẽ phân tích, giải thích rõ ràng về chính sách khoan hồng của Chính phủ Dân chủ Cộng hòa rồi quyết định thả tự do cho hắn. Tấm lòng bao dung cùng tư cách cao đẹp của người nữ du kích đã thức tỉnh tên đồn trưởng, khiến hắn sau đó trở về vận động thêm nhiều binh lính trong đồn hạ súng ra hàng, góp phần làm tan rã một phần lực lượng đối phương mà không tốn xương máu.

Đến tháng 1 năm 1952, Nguyễn Thị Chiên tiếp tục phối hợp với bộ đội chủ lực tham gia trận đánh bốt An Bồi – một vị trí phòng ngự kiên cố của địch. Trong đêm tối, bà cùng đồng đội dũng cảm bò qua các tầng rào bùng nhùng, trực tiếp ôm bộc phá và ném lựu đạn mở cửa mở cho quân ta xông lên. Khi tràn vào bên trong bốt, bà cùng lực lượng du kích đã mưu trí vây bắt sống sáu tên địch ngoan cố đang lẩn trốn trong hầm ngầm, trong đó có cả tên đồn trưởng. Ngay sau khi trận đánh kết thúc, mặc cho đồn bốt còn nhiều nguy cơ cháy nổ, bà lại tiếp tục cõng và cứu chữa an toàn sáu chiến sĩ thương binh ra ngoài trận địa.

Những chiến công xuất sắc và tinh thần hy sinh quên mình của Nguyễn Thị Chiên đã trở thành biểu tượng chói lọi của phong trào chiến tranh nhân dân. Tại Đại hội Liên hoan Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất vào tháng 5 năm 1952, bà vinh dự được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng riêng một khẩu súng ngắn của Người, đồng thời được Nhà nước trao tặng Huân chương Quân công hạng Ba và Huân chương Kháng chiến hạng Nhất. Ngày 19 tháng 5 năm 1952, Nguyễn Thị Chiên chính thức được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Khi đó bà mới tròn 22 tuổi và trở thành người nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Sau khi cuộc kháng chiến chống Pháp thắng lợi, người nữ anh hùng tiếp tục cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp phục vụ quân đội. Bà công tác tại Tổng cục Chính trị và sau đó là Quân khu Thủ đô (nay là Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội), luôn giữ vững phẩm chất giản dị, tận tụy của người chiến sĩ cách mạng. Năm 1984, bà được phong quân hàm Trung tá. Năm 2016, Nguyễn Thị Chiên qua đời ở tuổi 87, để lại nỗi thương tiếc sâu sắc cho đồng đội và nhân dân. Cuộc đời của bà không chỉ là câu chuyện về những chiến công vang dội trên chiến trường, mà còn là tấm gương sáng về tinh thần bám dân, lòng vị tha nhân văn và ý chí kiên cường của người phụ nữ Việt Nam trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.