Nguyễn Thị Chiên – nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội ta

Năm 1952, tại Đại hội liên hoan Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất, một cô gái mới 22 tuổi được Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đó là Nguyễn Thị Chiên – nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Nguyễn Thị Chiên sinh năm 1930 tại Thái Bình. Tuổi thơ của bà gắn với cảnh nghèo khó, từng phải đi ở cho địa chủ. Sau Cách mạng Tháng Tám, cuộc đời bà bước sang một trang mới. Được cán bộ cách mạng tuyên truyền, giác ngộ, Nguyễn Thị Chiên tích cực tham gia hoạt động, từ công tác phụ nữ, xây dựng cơ sở đến tổ chức du kích và chiến đấu bảo vệ quê hương.

Năm 1946, bà làm công tác giao thông cho đoàn thể phụ nữ và du kích. Năm 1947 được cử làm Tiểu đội trưởng nữ du kích, năm 1948 làm Trung đội phó. Trong điều kiện thiếu thốn của những năm đầu kháng chiến, bà còn vận động chị em tăng gia sản xuất, cày ruộng, vỡ hoang, tự túc lương thực và trang bị.

Tháng 4-1950, trong một lần đưa cán bộ về cơ sở, Nguyễn Thị Chiên bị địch phục kích và bắt. Suốt hơn ba tháng bị giam cầm, tra tấn và dụ dỗ, bà vẫn không khai báo. Khi được thả, dù cơ thể đầy thương tích, bà nhanh chóng trở lại hoạt động cách mạng.

Những năm 1951-1952 là thời kỳ Nguyễn Thị Chiên lập nhiều chiến công. Đội nữ du kích do bà chỉ huy thường xuyên phá đường, quấy rối, chống càn và phối hợp với bộ đội đánh địch. Trong một trận phục kích trên đường 39, bà bắt và trói được 6 tên địch, bắn bị thương một tên và thu 4 khẩu súng.

Tháng 12-1951, trong một trận chống càn, bà cùng đồng đội bất ngờ xông ra bắt sống 4 tên địch, trong đó có một tên quan hai chỉ huy. Riêng bà còn bắn chết 3 tên, bắt sống 4 tên và giật được một khẩu súng.

Đặc biệt, trong trận đánh bốt An Bồi tháng 1-1952, Nguyễn Thị Chiên cùng đồng đội bò vào cắt hàng rào, đánh bộc phá, ném lựu đạn và xông vào bốt. Đội du kích bắt sống 6 tên, trong đó có tên đồn trưởng. Bà còn đưa được 6 thương binh ra ngoài an toàn.

Những chiến công ấy được Chủ tịch Hồ Chí Minh ghi nhận. Tại Đại hội liên hoan Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất, bà được Bác tặng một khẩu súng ngắn của Người cùng nhiều phần thưởng cao quý.

Ngày 19-5-1952, Nguyễn Thị Chiên được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Khi ấy bà mới 22 tuổi và trở thành nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội ta.

Sau kháng chiến chống Pháp, bà tiếp tục công tác trong quân đội, từng công tác tại Tổng cục Chính trị và Quân khu Thủ đô, được phong quân hàm Trung tá năm 1984. Bà qua đời năm 2016.

Cuộc đời Nguyễn Thị Chiên cho thấy hình ảnh người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh không chỉ là người ở hậu phương. Họ cũng có thể trở thành người chỉ huy, người chiến sĩ, người xây dựng cơ sở và trực tiếp đối mặt với quân thù.