Nguyễn Thị Cơ những giọt nước mắt trên hai dòng lịch sử
Ở xã Nhị Long, cuộc đời của Mẹ Nguyễn Thị Cơ và ông Phan Ngọc Thọ vốn dĩ bình lặng như dòng nước kênh rạch quanh nhà. Nhưng khi Tổ quốc gọi tên, Mẹ đã tiễn đưa những đứa con thân yêu nhất vào vòng xoáy của "thời hoa lửa" với một niềm tin sắt đá, dù cái giá phải trả là sự chia ly mãi mãi.
Tháng 2 năm 1970, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ đang ở giai đoạn "đỏ lửa" nhất, anh Phan Ngọc Rô (khi đó 19 tuổi) đã rời vòng tay Mẹ để gia nhập Tiểu đoàn 308 anh hùng.
Trong những đêm hành quân dưới tán dừa, anh Rô mang theo hơi ấm từ những bữa cơm nghèo của Mẹ để làm động lực chiến đấu. Ba năm dạn dày sương gió, anh đã vươn lên cấp bậc Thượng sĩ, trở thành chỗ dựa cho đồng đội. Thế nhưng, vào ngày 27/11/1973, trong một trận đánh ác liệt bảo vệ từng tấc đất quê hương, anh đã anh dũng ngã xuống. Cái chết của anh là một nốt nhạc bi tráng trong bản hùng ca giải phóng miền Nam, để lại cho Mẹ Cơ một khoảng trống không gì bù đắp nổi ngay trước thềm ngày đại thắng.
Nỗi đau mất con cả chưa kịp nguôi ngoai, và ngay cả khi Mẹ Cơ đã về với đất mẹ vào năm 1974, tinh thần của gia đình họ Phan vẫn không hề tắt. Người em trai Phan Văn Mừng (sinh năm 1956), dù lớn lên khi Mẹ không còn, vẫn mang trong mình dòng máu kiên trung được truyền lại từ người anh đi trước.
Năm 1982, anh Mừng tiếp bước lên đường. Lần này, mặt trận không còn ở rặng dừa Nhị Long mà là những cánh rừng biên giới Tây Nam đầy rẫy hiểm nguy từ tàn quân Pôn Pốt. Tại Tiểu đoàn 222, Trung đoàn 686, Binh nhất Phan Văn Mừng đã chiến đấu bằng tất cả sự can trường của một người con Trà Vinh. Ngày 13/5/1983, anh đã hy sinh trong một cuộc truy quét quân thù, khép lại hành trình dâng hiến của hai anh em trên hai mặt trận khác nhau.
Dù Mẹ Nguyễn Thị Cơ đã qua đời từ năm 1974 và không kịp nhìn thấy ngày anh Mừng hy sinh hay ngày đất nước vinh danh mình, nhưng hương hồn của Mẹ chắc hẳn đã được an ủi. Ngày 26/3/2014, theo Quyết định số 723/QĐ-CTN, Mẹ chính thức được truy tặng danh hiệu cao quý "Bà mẹ Việt Nam Anh hùng".
Sự đứt gãy và tiếp nối: Mẹ Cơ mất trước khi người con thứ hai hy sinh, cho thấy một thực tế khốc liệt: Có những sự hy sinh âm thầm kéo dài qua nhiều thế hệ, ngay cả khi người mẹ đã khuất, ngọn lửa yêu nước trong gia đình vẫn không hề tắt.
Hai người con - Hai thời kỳ: Câu chuyện nhấn mạnh sự đóng góp của gia đình họ Phan cho cả cuộc chiến chống Mỹ cứu nước (anh Rô) và cuộc chiến bảo vệ biên giới, chống lại nạn diệt chủng (anh Mừng).
Cái tên ý nghĩa: Tên của hai anh em "Rô" và "Mừng" gợi lên sự giản dị, chất phác của người dân Nam Bộ, nhưng hành động của họ lại mang tầm vóc lớn lao của những anh hùng dân tộc.
"Mẹ Cơ ra đi khi hòa bình chưa tới, nhưng Mẹ đã để lại những 'hạt giống' kiên cường. Anh Rô và anh Mừng chính là những cánh hoa lửa rực rỡ nhất, nở rộ giữa lòng đất mẹ để giữ lấy màu xanh cho Tổ quốc hôm nay."
