Nguyễn Thị Cuộng - “Người phụ nữ mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc 10 năm liền, xuất sắc 1978-1988”

Nguyễn Thị Cuộng (1925–2015)

Đến nhà mẹ Nguyễn Thị Cuộng tại tổ 4 ấp Hiệp Cường, thị trấn Định Quán (trước đây) vào một sáng chủ nhật của hạ tuần tháng 10/1995. Những tia nắng ban mai vừa kịp rọi vào sân nhà, xen qua những tàn lá cau xum xúp trước hiên nhà mẹ. Mẹ đã xuống ruộng từ rất sớm. Tiếp chúng tôi là ông Võ Văn Triệu, chồng mẹ, một chiến sĩ Cộng sản đã được tôi luyện qua các nhà tù đế quốc. Mười một giờ, mẹ mới từ ruộng trở về.

Mẹ sinh năm 1925 tại xã Đức Lập, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An, lấy chồng sinh hạ 13 con và cống hiến cho sự nghiệp cách mạng bằng chính cuộc đời của mình, của chồng và ba con là liệt sĩ.

Từ năm 1947, mẹ đã đứng vào hàng ngũ cách mạng. Mẹ trở thành người hoạt động tích cực trong Ban Chấp hành phụ nữ ấp Tân Hòa là hội viên Hội Mẹ chiến sĩ, mẹ đã nuôi dưỡng các chiến sĩ cách mạng. Hiệp định Genève ký kết, mẹ là người vận động chị em đứng vào hàng ngũ cách mạng, trực tiếp đấu tranh chính trị, giương cao khẩu hiệu đòi địch phải thi hành hiệp định, chống gom dân vào ấp chiến lược, chống bắn pháo vào dân lành.

Cuối năm 1968, sau cuộc tổng tiến công và nổi dậy tết Mậu Thân, mẹ bị lộ, địch ghép tội gia đình hoạt động cách mạng, có con là bộ đội. Mẹ bỏ xứ bế con về Định Quán lập nghiệp.

Sau ngày đất nước hoàn toàn thống nhất, mẹ đảm nhận chức vụ Tổ trưởng phụ nữ ấp Hiệp Cường, rồi Tổ trưởng phụ nữ xã Phú Hiệp (1978) cho đến năm 1980, mẹ trở về với ruộng đồng, chăm sóc chồng, con, ổn định kinh tế gia đình.

Chồng của mẹ tham gia cách mạng từ mùa thu tháng Tám 1945, rất tích cực trong các phong trào quần chúng suốt hai thời kỳ chống Pháp và chống Mỹ.

Năm 1956, ông bị địch bắt bỏ tù, tra tấn dã man từ nhà tù Bót Bà Quà đến khám Chợ Lớn, đề lao Gia Định, Tân Hiệp rồi Phú Lợi, nơi đâu ông cũng một lòng một dạ kiên trung với cách mạng.

Năm 1959, ông được thả về và chỉ một năm sau ông lại tiếp tục móc nối tổ chức, hoạt động chính trị. Ông đã đảm nhiệm nhiều chức vụ trong xã, phát triển cơ sở Đảng, đưa vào hàng ngũ cách mạng nhiều đứa con ưu tú. Năm 1968, ông cùng gia đình về Định Quán, ở đây ông tiếp tục móc nối cơ sở, lợi dụng địch, làm giấy tờ giả giúp đỡ thanh niên trốn khỏi nạn quân dịch.

Sau 1975, ông tích cực tham gia xây dựng chế độ mới, ông đã là trưởng ấp, phó ban cải tạo nông nghiệp xã, ủy viên hội thẩm nhân dân huyện Tân Phú, đại biểu HĐND huyện khóa I, khóa II.

Mẹ đã “ba lần tiễn con đi” và đã “ba lần khóc thầm lặng lẽ”. Đứa con đầu lòng, Võ Thành Long lên đường năm 1958, là thượng sĩ quân đội nhân dân Việt Nam, Tiểu đội phó công binh huyện Đức Hòa. Mẹ nhận được tin con mình hy sinh vào ngày 4/10/1968 trong một lần con của mẹ cùng đồng đội chống càn. Thành tích và sự hy sinh cho Tổ quốc của anh đã được Hội đồng Nhà nước truy tặng Huân chương Kháng chiến hạng Ba.

Tiếp theo là Võ Bác Ái tham gia cách mạng từ năm 1959, khi anh tròn 19 tuổi đã là chuẩn úy quân đội nhân dân Việt Nam, đảm nhận chức vụ Trưởng phòng ở Huyện đội Đức Hòa. Trong chuyến công tác về Hòa Chánh ngày 20/12/1973, anh bị địch phục kích, Võ Bác Ái với bí danh Tư Thành đã anh dũng hy sinh.

Võ Văn Năm hay tên mà mẹ thường gọi là Nghĩa cũng theo anh lên đường đánh giặc. Năm 1968, anh gia nhập đơn vị hậu cần Phân khu 6 Sài Gòn - Gia Định. Ngày 29/12/1969, anh hy sinh.

Mỗi lần tiễn con đi, mẹ đều gởi gắm cho bộ đội “vô trong đó, tụi bay cố gắng dạy bảo nó nên người”. Mười ba đứa con, chồng phải lo việc nước, một tay mẹ làm ruộng, buôn bán, tần tảo nuôi con ăn học. Mười người con còn lại của mẹ tất cả đều học hết cấp III, có người đã tốt nghiệp đại học, nhiều con của mẹ tham gia công tác ở các cơ quan Nhà nước.

Đã bảy mươi tuổi, mẹ vẫn là người dìu dắt các con trong việc sản xuất, với 3 mẫu đất điều, 5 sào ruộng. Gia đình mẹ là một gia đình gương mẫu. Một Huân chương Độc lập hạng Ba, Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, hạng Ba và rất nhiều bằng khen của Trung ương, tỉnh, huyện. Riêng mẹ được Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam tặng bằng khen “Người phụ nữ mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc 10 năm liền, xuất sắc 1978-1988”. Mẹ được Nhà nước tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994.

Mẹ qua đời ngày 26/8/2015.