NGUYỄN THỊ DỆT: NHỮNG BƯỚC CHÂN TRÊN TUYẾN ĐƯỜNG MÁU

Tại xã An Trường, huyện Càng Long, gia đình Mẹ Nguyễn Thị Dệt và ông Lê Văn Háp là một hình mẫu của sự tận hiến. Giữa thời hoa lửa, hai người con trai của Mẹ đã ngã xuống theo những cách khác nhau, nhưng đều gắn liền với những con lộ, những lằn ranh sinh tử của vùng đất đỏ miền Tây.

Người con trai thứ nhất, Lê Văn Sơn (sinh năm 1942), là một đội viên du kích ấp 8 đầy nhiệt huyết. Những năm 1967 là giai đoạn Mỹ - Ngụy thực hiện chính sách "bình định", dồn dân lập ấp chiến lược, siết chặt vòng kiềm tỏa lên người dân An Trường.

Ngày 11/3/1967, anh Sơn nhận lệnh từ xã Huyền Hội hành quân về lại quê nhà An Trường để thực hiện nhiệm vụ phá kềm. Đây là công việc đòi hỏi sự bí mật và dũng cảm tột độ. Thế nhưng, trong lúc đang lách qua những hàng rào kẽm gai và bãi mìn, anh không may đạp phải chất nổ. Tiếng nổ xé toang sự tĩnh lặng của ấp 8. Đồng đội đã nỗ lực hết mình, đưa anh về ấp 9 để điều trị trong điều kiện thiếu thốn đủ đường. Do vết thương quá nặng, anh đã hy sinh, để lại nỗi đau xót xa cho người mẹ già khi con ngã xuống ngay trên lối về nhà.

Ba năm sau ngày anh Sơn mất, người em trai Lê Phú Nhuận (sinh năm 1947) – lúc bấy giờ đã là một Tiểu đội trưởng du kích dày dạn – lại tiếp tục sứ mệnh của anh mình. Nếu anh Sơn hy sinh khi cố gắng phá vỡ sự kiềm tỏa của giặc, thì anh Nhuận lại ngã xuống khi đang bảo vệ sự an toàn cho các cán bộ cách mạng.

Ngày 25/12/1970, giữa mùa Giáng sinh buốt lạnh trên chiến trường, anh Nhuận nhận nhiệm vụ đưa cán bộ vượt qua lộ An Trường – một "tuyến đường máu" luôn bị địch phục kích gắt gao. Trong lúc đang làm lá chắn cho đồng chí phía sau, anh đã bị địch phát hiện và xả súng. Anh hy sinh để đảm bảo cho mạch máu cách mạng không bị đứt đoạn. Anh ra đi khi mới 23 tuổi, để lại một khoảng trống vĩnh viễn trong gia đình có 5 anh chị em.

Mẹ Nguyễn Thị Dệt (1912 - 1990) đã sống qua những năm tháng dài nhất của cuộc đời mình sau chiến tranh. Mẹ đã chứng kiến đất nước thống nhất, nhưng đổi lại là hai chiếc bàn thờ luôn nghi ngút khói hương. Nhìn vào bằng vinh danh, ta thấy một sự im lặng vĩ đại. Mẹ không đòi hỏi, không phô trương, chỉ lặng lẽ cống hiến những người con trai đẹp nhất của đời mình cho độc lập dân tộc.

Ngày 26/3/2014, Nhà nước đã truy tặng danh hiệu cao quý cho Mẹ theo Quyết định số 723/QĐ-CTN, ghi dấu một người mẹ An Trường đã dâng cả máu xương của con mình để lát đá cho con đường đi tới tự do.

Tính chất nhiệm vụ: Câu chuyện nêu bật hai nhiệm vụ đặc thù của du kích miền Tây: Phá kềm (diệt ác, phá ấp chiến lược) và Giao liên bảo vệ cán bộ. Đây là hai mặt trận âm thầm nhưng đóng góp trực tiếp vào sự sụp đổ của chính quyền địch ở cơ sở.

Không gian địa lý: Việc liệt sĩ Lê Văn Sơn hy sinh tại ấp 8 và được đưa về điều trị tại ấp 9 tạo nên một cảm giác gần gũi, thực tế về cuộc chiến đấu ngay trong lòng xóm làng.

Thời điểm hy sinh: Anh Nhuận hy sinh vào ngày 25/12/1970 – một chi tiết tạo nên sự tương phản mạnh mẽ giữa không khí lễ hội (Giáng sinh) và sự khốc liệt của chiến tranh vùng ven.

"Anh Sơn ngã xuống để mở đường, anh Nhuận hy sinh để giữ đường. Mẹ Dệt chính là người đã dệt nên tấm thảm đỏ bằng lòng bao dung và sự hy sinh vô bờ bến, để mỗi bước chân người lính sau này đều thấy ấm lòng vì có Mẹ."