Nguyễn Thị Diệu – người nữ chiến sĩ trên tuyến lửa Bến Hải

Những năm chiến tranh chống Mỹ, vùng đất Vĩnh Linh, Quảng Trị phải chịu một cuộc chiến tranh phá hoại với cường độ đặc biệt lớn. Nằm ngay phía Bắc sông Bến Hải, Vĩnh Linh vừa là tiền đồn của miền Bắc, vừa là hậu phương trực tiếp của chiến trường Trị - Thiên. Từ đây, con người và vật chất liên tục được đưa về phía Nam, trong khi máy bay và pháo binh đối phương tìm cách đánh phá các tuyến giao thông.

Trong hoàn cảnh đó, Nguyễn Thị Diệu, một nữ chiến sĩ trẻ ở Vĩnh Linh, tham gia lực lượng phục vụ chiến đấu trên tuyến lửa. Công việc của chị gắn với những con đường, bến vượt và các tuyến vận chuyển quanh khu vực Bến Hải.

Ở tuổi thanh niên, thay vì có một cuộc sống bình thường như những người cùng thế hệ trong thời bình, Diệu phải làm quen với tiếng còi báo động, tiếng máy bay và những lần bom nổ ngay gần nơi mình làm nhiệm vụ. Công việc của người chiến sĩ hậu phương không phải lúc nào cũng diễn ra trong một trận địa cố định. Có khi họ phải di chuyển liên tục, có khi phải làm việc vào ban đêm để tránh máy bay, và có lúc vừa hoàn thành nhiệm vụ đã phải lập tức xuống hầm trú ẩn.

Sông Bến Hải là một trong những khu vực quan trọng nhất. Muốn đưa người và hàng hóa về phía Nam, các lực lượng phải tìm cách vượt sông trong điều kiện đối phương thường xuyên đánh phá. Những bến vượt vì vậy trở thành mục tiêu nguy hiểm.

Người làm nhiệm vụ ở đây phải có khả năng quan sát và phản ứng nhanh. Khi máy bay xuất hiện, mọi người phải nhanh chóng phân tán. Khi tiếng bom vừa dứt, công việc lại tiếp tục. Đường bị phá thì sửa đường, cầu bị đánh sập thì làm cầu tạm, người bị thương thì tổ chức đưa đi cấp cứu.

Nguyễn Thị Diệu cùng đồng đội đã trải qua những ngày tháng như vậy. Công việc tưởng như đơn giản nhưng lại đòi hỏi sức chịu đựng rất lớn. Có những ngày bom đánh liên tục khiến mọi hoạt động phải tạm dừng. Nhưng khi tình hình vừa lắng xuống, các chuyến vận chuyển lại phải tiếp tục vì chiến trường phía Nam không thể chờ đợi.

Đối với những nữ chiến sĩ, nhiệm vụ còn có thêm những khó khăn riêng. Họ phải mang vác, hành quân, làm việc trong đêm và chịu đựng điều kiện ăn ở thiếu thốn. Có những lúc vừa hoàn thành nhiệm vụ, họ lại phải chăm sóc người bị thương hoặc hỗ trợ người dân sơ tán.

Điều đáng chú ý là cuộc chiến ở Vĩnh Linh không chỉ diễn ra giữa những đơn vị quân đội. Người dân địa phương cũng tham gia trực tiếp vào việc bảo đảm giao thông, cứu thương và vận chuyển. Vì thế, người chiến sĩ và nhân dân gần như cùng sống trong một trận tuyến.

Những căn hầm địa đạo trở thành nơi trú ẩn quen thuộc. Trong lòng đất, người dân có thể tránh bom, tổ chức sinh hoạt và tiếp tục công việc. Trên mặt đất, những người chiến sĩ phải tranh thủ từng khoảng thời gian để sửa chữa những gì bom đạn phá hỏng.

Chiến tranh khiến tuổi trẻ của Nguyễn Thị Diệu và nhiều người cùng thế hệ trưởng thành trong hoàn cảnh đặc biệt. Họ không có điều kiện lựa chọn giữa cuộc sống bình yên và chiến trường. Khi quê hương trở thành tuyến lửa, việc tham gia bảo vệ quê hương trở thành trách nhiệm mà họ tự nguyện gánh vác.

Sau ngày đất nước thống nhất, những tuyến đường năm xưa dần được xây dựng lại. Bến Hải không còn tiếng bom. Vĩnh Linh trở lại với cuộc sống sản xuất bình thường. Những người chiến sĩ năm nào trở về làm người dân, nhiều người tiếp tục làm ruộng, xây dựng gia đình và chăm lo cuộc sống.

Nhưng ký ức về chiến tranh không biến mất. Đối với Nguyễn Thị Diệu, những năm tháng ấy là một phần không thể tách rời của cuộc đời. Những địa danh như Bến Hải, Hiền Lương, Vĩnh Linh không chỉ là những cái tên trên bản đồ mà là nơi chị từng sống, làm nhiệm vụ và chứng kiến những mất mát của đồng đội, quê hương.

Ngày nay, cầu Hiền Lương và sông Bến Hải đã trở thành những địa danh lịch sử. Du khách đến đây có thể nhìn thấy một vùng quê yên bình, nhưng phía sau vẻ bình yên ấy là ký ức về một thời đất đai bị bom đạn cày xới.

Câu chuyện của Nguyễn Thị Diệu nhắc chúng ta rằng trong chiến tranh, không chỉ những người trực tiếp cầm súng ở trận địa mới là chiến sĩ. Những người giữ đường, giữ bến, vận chuyển, cứu thương và bảo đảm liên lạc cũng phải đối mặt với hiểm nguy từng ngày.

Họ đã góp phần giữ cho tuyến lửa Vĩnh Linh không bị đứt đoạn, để từ hậu phương, con người và vật chất tiếp tục được đưa về phía chiến trường. Chính những đóng góp âm thầm ấy đã trở thành một phần quan trọng trong lịch sử Quảng Trị.