Nguyễn Thị Định (1)
Sinh ra và lớn lên trong một gia đình nông dân có 10 người con (bà là út) ở Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre, thuở nhỏ bà Nguyễn Thị Định được người anh ruột thứ ba tên là Chẩn dạy chữ. Anh Chẩn tham gia hoạt động cách mạng từ sớm nên có ảnh hưởng sâu sắc đối với cuộc đời và chí hướng của bà sau này.
Năm 16 tuổi, Út Định trổ mã con gái, xinh đẹp hẳn lên. Nhiều gia đình giàu có đánh tiếng dạm hỏi. Nhưng Út Định không quan tâm điều ấy mà say sưa lắng nghe anh Chẩn và các bạn diễn thuyết, rồi tham gia rải truyền đơn, làm giao liên, lo cơm nước, tham gia các hội tương tế ái hữu, cổ động báo “Dân chúng”.
Sau này, Út Định được làm mối cho một người bạn của anh Chẩn, 2 người tâm đầu ý hợp và có với nhau một người con trai tên On (Nguyễn Ngọc Minh).
Và đó cũng là quãng thời gian ngắn ngủi duy nhất mà bà được gần gũi, tận hưởng cuộc sống hạnh phúc của một gia đình nhỏ…
Trong ngày hòa bình, có nhiều bà mẹ, bà vợ tìm chồng trong đám đông, có người tìm được, có người chỉ lấy được tin tức nhưng riêng Bà Định thì chẳng có gì để tìm ..
Sinh con được 3 ngày chồng bị bắt và sau đó bà cũng bị tù đày
Khi hai miền 1954 bà được tự do, là lúc nhận tin Chồng mất, bà phải đem con gửi ra Bắc.
Năm 1960 bà nhận được lá thư duy nhất của con gửi từ cho Bà, lá thư đi rất lâu mới đến được tay người mẹ.
Bà không khỏi xốn xang khi 6 năm xa cách mà chỉ duy nhất một lần nhận được thư con. Bức ảnh của On gửi về đủ làm lòng người mẹ vui sướng, tự hào. Bà nghĩ đến một tương lai tốt đẹp cho con.
Vừa gửi xong lá thư, trở về cơ quan tỉnh ủy thì bà nhận được bức điện “Cháu On con chị Ba, bị bệnh mất ngày 4/5/1960”. Bà bàng hoàng, sửng sốt, thấy trời đất quay cuồng. Bà cố không để mình ngất xỉu trước mặt các đồng chí, nhưng trái tim như có bàn tay bóp nghẹt. Lần đầu nghe tin chồng hy sinh ngoài Côn Đảo, nỗi đau cũng ập đến như vậy. Nhưng nỗi đau lại nhân lên nhiều lần hơn, bởi On là tình yêu, là tất cả niềm hy vọng của bà.
Bà Định hay vá áo, chăm sóc quan tâm các chiến sĩ nhưng chưa từng may áo cho con trai…
Con trai bà được an táng tại Ba Vì, một năm 2-3 lần, bà cùng những cấp dưới thân cận thường tới thắp hương cho con trai và lân la ở lại để được gần con lâu hơn một chút.
Một ngày giữa tháng 8-1992, khi bàn giao công việc để chuẩn bị về nghỉ hưu, bà Ba Định trở về miền Nam, mang theo lọ tro cốt người con trai. Tại nhà riêng ở TP Hồ Chí Minh, lọ tro cốt được bà Ba Định để trên ban thờ hương khói, chờ ngày xây mộ phần cho con.
Nao ngờ, ngày 26-8-1992, bà đột ngột từ trần sau một chuyến công tác
Nữ tướng Nguyễn Thị Định ra đi khi mọi dự định của bà vẫn còn dang dở. Đó là dự định xây cất phần mộ cho người con duy nhất; là mong muốn tìm được mộ chí của người chồng liệt sĩ hy sinh ngoài Côn Đảo; là buổi liên hoan chia tay với những người từng gần gũi, sát cánh cùng bà trong thời gian công tác ngoài Hà Nội…
Thực hiện tâm nguyện của bà, trong lễ an táng Thiếu tướng Nguyễn Thị Định, tro cốt của người con trai đã được an táng cùng bà ở Nghĩa trang TP Hồ Chí Minh.
Và sau này, các đồng đội đã giúp bà Ba Định thực hiện tâm nguyện tìm được mộ chí của người chồng liệt sĩ ở Nghĩa trang Hàng Dương, Côn Đảo.
