Nguyễn Thị Định
Nguyễn Thị Định (1920–1992) là nữ tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Bà là người lãnh đạo phong trào Đồng Khởi ở Bến Tre và có nhiều đóng góp quan trọng trong kháng chiến chống Mỹ. Bà được nhân dân kính trọng vì lòng yêu nước, sự kiên cường và vai trò tiêu biểu của phụ nữ Việt Nam trong đấu tranh giải phóng dân tộc.
Trong dòng chảy hào hùng của lịch sử giải phóng dân tộc, nếu Madame Bình là biểu tượng trên bàn đàm phán ngoại giao, thì Nguyễn Thị Định – người phụ nữ của quê hương Đồng khởi – lại là biểu tượng của lòng dũng cảm và tài thao lược trên chiến trường. Sinh năm 1920 tại Bến Tre trong một gia đình nông dân giàu lòng yêu nước, bà sớm giác ngộ cách mạng từ năm 16 tuổi. Cuộc đời bà là hiện thân của sự kiên trung, vượt qua nỗi đau riêng để gánh vác việc chung của nước nhà.
Hành trình cách mạng của bà bắt đầu bằng những nhiệm vụ nguy hiểm. Năm 1946, bà là người trực tiếp tham gia chuyến tàu "Đường Hồ Chí Minh trên biển" đầu tiên, vượt sóng gió và sự phong tỏa của kẻ thù để vận chuyển vũ khí từ miền Bắc vào chi viện cho chiến trường miền Nam. Sự kiện này không chỉ chứng minh lòng quả cảm mà còn cho thấy tầm nhìn chiến lược của bà trong việc tổ chức hậu cần quân sự.
Tên tuổi của bà Ba Định gắn liền mật thiết với Phong trào Đồng khởi (1960) tại Bến Tre. Với tư cách là người lãnh đạo chủ chốt, bà đã sáng tạo nên hình thức đấu tranh "ba mũi giáp công" (chính trị, quân sự và binh vận). Đặc biệt, bà là "linh hồn" của Đội quân tóc dài – một lực lượng đặc biệt gồm những người phụ nữ chân lấm tay bùn nhưng có ý chí sắt đá, dùng lý lẽ và sự kiên trì để đối mặt với họng súng quân thù. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng ngợi ca bà: "Phó Tổng tư lệnh quân giải phóng là cô Nguyễn Thị Định. Cả thế giới chỉ nước ta có vị tướng quân gái như vậy. Thật vẻ vang cho miền Nam, cho cả dân tộc ta".
Năm 1974, bà chính thức được phong quân hàm Thiếu tướng, trở thành nữ tướng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Sau khi đất nước thống nhất, bà tiếp tục cống hiến ở nhiều vị trí quan trọng như Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam.
Madame Nguyễn Thị Định không chỉ là một nhà chỉ huy quân sự tài ba mà còn là người mẹ, người chị nhân hậu trong lòng nhân dân. Cuộc đời bà là minh chứng hùng hồn cho chân lý: khi lòng yêu nước hòa quyện với trí tuệ và sự kiên định, phụ nữ Việt Nam có thể dời non lấp biển, viết nên những trang sử vàng chói lọi cho dân tộc.
