NGUYỄN THỊ ĐỊNH
Người nữ tướng của phong trào Đồng Khởi
Nguyễn Thị Định sinh ngày 15 tháng 3 năm 1920 tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre. Bà là một trong những nữ lãnh đạo quân sự và chính trị tiêu biểu của cách mạng Việt Nam thế kỷ XX, gắn liền với phong trào Đồng Khởi ở Bến Tre.
Năm 1936, khi mới 16 tuổi, Nguyễn Thị Định bắt đầu tham gia hoạt động cách mạng dưới sự hướng dẫn của người anh trai. Năm 1938, bà được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Những năm sau đó, bà tham gia vận động quần chúng và hoạt động bí mật tại địa phương.
Năm 1940, bà bị bắt và đưa đi giam giữ. Chồng bà cũng bị bắt và sau đó hy sinh tại Côn Đảo. Trong thời gian bị giam giữ, Nguyễn Thị Định phải xa người con nhỏ nhưng vẫn giữ liên hệ với hoạt động cách mạng.
Sau Cách mạng Tháng Tám, bà tiếp tục hoạt động tại Nam Bộ. Năm 1946, bà được giao nhiệm vụ vượt biển ra Bắc báo cáo tình hình cách mạng miền Nam và đưa vũ khí từ miền Bắc vào Nam. Hoạt động này được xem là một trong những tiền đề quan trọng cho tuyến vận chuyển vũ khí bằng đường biển về sau.
Dấu ấn nổi bật nhất trong sự nghiệp của Nguyễn Thị Định là phong trào Đồng Khởi ở Bến Tre năm 1960. Bà là một trong những cán bộ lãnh đạo trực tiếp phong trào tại địa phương. Từ Bến Tre, phong trào lan rộng sang nhiều địa bàn Nam Bộ.
Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, bà giữ nhiều vị trí quan trọng trong lực lượng cách mạng miền Nam, trong đó có cương vị Phó Tư lệnh các lực lượng vũ trang giải phóng miền Nam. Năm 1974, bà được phong quân hàm Thiếu tướng và được biết đến là nữ tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Sau năm 1975, Nguyễn Thị Định tiếp tục đảm nhiệm nhiều chức vụ trong Đảng và Nhà nước. Bà từng giữ cương vị Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam và Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước.
Ngày 26 tháng 8 năm 1992, bà qua đời tại Thành phố Hồ Chí Minh, hưởng thọ 72 tuổi. Năm 1995, bà được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Cuộc đời Nguyễn Thị Định gắn với nhiều dấu mốc của cách mạng miền Nam, từ đấu tranh bí mật, phong trào Đồng Khởi, xây dựng lực lượng vũ trang đến công tác chính trị và xã hội sau ngày đất nước thống nhất. Bà trở thành một trong những hình tượng tiêu biểu về vai trò của phụ nữ Việt Nam trong lịch sử hiện đại.
