Nguyễn Thị Định - Huyền thoại Nữ tướng và "Đội quân tóc dài" xứ Dừa
Nhân vật chính: Nguyễn Thị Định (Nữ tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, Phó Tổng Thù trưởng Quân giải phóng miền Nam Việt Nam). Bối cảnh lịch sử: Phong trào Đồng khởi Bến Tre (1960) và cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước ở Nam Bộ. Diễn biến chính: 1. Tuổi trẻ gian truân và kiên trung: Sinh ra tại Bến Tre, tham gia cách mạng từ năm 16 tuổi. Chồng bị địch bắt hy sinh ngoài Côn Đảo, bản thân bà bị tù đày suốt nhiều năm nhưng vẫn giữ vững khí tiết. 2. Chuyến vượt biển mở đường Hồ Chí Minh trên biển: Năm 1946, bà là người lãnh đạo chuyến vượt biển ra Bắc gặp Bác Hồ để báo cáo tình hình và chở 12 tấn vũ khí đầu tiên về tiếp tế cho chiến trường Nam Bộ. 3. Lãnh đạo phong trào Đồng khởi (1960): Tháng 1/1960, bà Nguyễn Thị Định là một trong những lãnh đạo chủ chốt khởi xướng phong trào Đồng khởi tại Mỏ Cày, Bến Tre. Bà khai sinh ra "Đội quân tóc dài" — lực lượng đấu tranh chính trị và quân sự độc đáo của phụ nữ Nam Bộ khiến kẻ thù khiếp sợ. 4. Nữ tướng tài ba của Quân đội: Năm 1965, bà được phong chức Phó Tổng Tự lệnh Quân giải phóng miền Nam. Năm 1974, bà chính thức được phong hàm Thiếu tướng, trở thành nữ tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Kết cục: Bà cống hiến trọn đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước. Bà qua đời năm 1992, được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và được bạn bè quốc tế ngưỡng mộ như một biểu tượng kiệt xuất của phụ nữ Việt Nam.
Trong lịch sử đấu tranh giữ nước hào hùng của dân tộc Việt Nam, hình ảnh Thiếu tướng Nguyễn Thị Định — Út Định kiên cường của quê hương Bến Tre — tỏa sáng như một biểu tượng trọn vẹn của trí tuệ, lòng dũng cảm và bản lĩnh phi thường của người phụ nữ Việt Nam.
Nguyễn Thị Định sinh năm 1920 tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre. Lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo giàu truyền thống yêu nước, mới 16 tuổi bà đã dấn thân vào con đường cách mạng. Cuộc đời riêng của bà chịu nhiều mất mát lớn lao: chồng bà bị địch bắt và hy sinh ngoài nhà tù Côn Đảo khi con trai đầu lòng của hai người mới tròn vài tháng tuổi; bản thân bà sau đó cũng bị chính quyền colonial Pháp bắt giam, tù đày suốt những năm tháng thanh xuân. Thế nhưng, nỗi đau riêng không quật ngã được người con gái Bến Tre mà càng làm rèn đúc nên một ý chí sắt đá.
Năm 1946, khi Nam Bộ bước vào cuộc kháng chiến chống Pháp đầy gian khổ, bà Nguyễn Thị Định được tin tưởng giao nhiệm vụ mở đường biển ra Bắc gặp Bác Hồ để báo cáo tình hình và xin tiếp tế vũ khí. Chuyến vượt biển gian nguy trên chiếc thuyền gỗ thô sơ qua hàng ngàn hải lý đầy sóng gió và tàu tuần tra giặc đã thành công vang dội. Bà đưa 12 tấn vũ khí đầu tiên an toàn về bến đỗ Bến Tre, đặt nền móng cho con đường huyền thoại — Đường Hồ Chí Minh trên biển.
Tên tuổi của bà Nguyễn Thị Định gắn liền với mốc son lịch sử: Phong trào Đồng khởi Bến Tre năm 1960. Đứng trước sự đàn áp tàn bạo của luật 10/59 dưới thời chính quyền Ngô Đình Diệm, bà cùng Tỉnh ủy Bến Tre đã lãnh đạo nhân dân đứng lên khởi nghĩa tại 3 xã điểm thuộc huyện Mỏ Cày.
Tại đây, bà đã sáng tạo nên một hình thức đấu tranh độc nhất vô nhị trong lịch sử chiến tranh thế giới: "Đội quân tóc dài". Hàng ngàn, hàng vạn người phụ nữ tay không cướp giặc, dùng lý lẽ, sự kiên trì và tinh thần không sợ chết tiến thẳng vào các đồn bốt, chi khu của địch để đấu tranh chính trị, làm tan rã hàng ngũ kẻ thù. "Đội quân tóc dài" dưới sự chỉ huy của bà Út Định đã trở thành nỗi khiếp đảm của quân ngụy và cố vấn Mỹ, lan rộng ra khắp các tỉnh miền Tây và toàn Nam Bộ.
Năm 1965, với những chiến công lừng lẫy, bà được Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bộ Chính trị bổ nhiệm làm Phó Tổng Tự lệnh Quân giải phóng miền Nam Việt Nam. Bác Hồ từng dành cho bà những lời ngợi khen trân trọng: "Phó Tổng Tự lệnh Quân giải phóng miền Nam là cô Nguyễn Thị Định. Cả thế giới chỉ có vị tướng quân nữ anh hùng như vậy. Thật là nở gan nở ruột cho miền Nam, cho cả dân tộc ta!" Năm 1974, bà Nguyễn Thị Định chính thức được phong hàm Thiếu tướng, trở thành nữ tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Sau ngày đất nước thống nhất, bà tiếp tục giữ nhiều trọng trách lớn của Đảng và Nhà nước như Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam.
Thiếu tướng Nguyễn Thị Định đã đi vào lịch sử không chỉ bằng những danh hiệu cao quý mà bằng chính cuộc đời tận tụy, bao dung và anh húng. Bà là minh chứng sống động nhất cho truyền thống "Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang" của người phụ nữ Việt Nam.
