Nguyễn Thị Định — Người mang niềm tin qua biển lớn

Có những chuyến đi được nhớ bằng chiều dài của con đường. Có những chuyến đi được nhớ bằng điều người đi mang về cho quê hương. Với Nguyễn Thị Định, chuyến vượt biển năm 1946 thuộc về ký ức thứ hai: một hành trình nối miền Nam đang kháng chiến với miền Bắc, mang theo sự trông đợi của đồng bào giữa những ngày đất nước đầy thử thách.

Tháng 3 năm 1946, Nguyễn Thị Định tham gia đoàn cán bộ từ Bến Tre ra Bắc để báo cáo tình hình Nam Bộ và xin chi viện vũ khí. Khi ấy, bà mới ngoài hai mươi tuổi. Cuối năm đó, chuyến trở về đã đưa được 12 tấn vũ khí vào Nam an toàn. Đằng sau con số ấy là công sức tổ chức, vận chuyển và bảo vệ của nhiều người cùng chung một mục đích.

Mười hai tấn vũ khí là một khối lượng có thể cân đếm. Nhưng niềm tin mà chuyến đi ấy mang lại thì khó có một đơn vị nào đo được. Trong hoàn cảnh chiến đấu thiếu thốn, sự chi viện còn có ý nghĩa nhắc nhở rằng đồng bào miền Nam luôn được cả nước hướng về. Khoảng cách địa lý có thể rất dài, song trách nhiệm với vận mệnh dân tộc đã đưa những con người ở hai đầu đất nước đến gần nhau.

Nghĩ về người phụ nữ trẻ trên hành trình ấy, điều khiến ta xúc động là sự tương phản giữa tuổi đời và trọng trách. Ở độ tuổi còn nhiều dự định riêng, bà đã nhận một công việc mà kết quả gắn với sự sống, khả năng chiến đấu và hy vọng của biết bao người. Tình yêu nước vì thế hiện lên rất cụ thể: nhận phần việc khó, chuẩn bị cho nó và đi đến cùng với trách nhiệm đã nhận.

Nhiều năm sau, tên tuổi Nguyễn Thị Định tiếp tục gắn với phong trào Đồng Khởi ở Bến Tre. Ngày 17 tháng 1 năm 1960 trở thành một dấu mốc quan trọng. Trong phong trào ấy, vai trò của phụ nữ và hình ảnh “Đội quân tóc dài” đã để lại dấu ấn sâu đậm. Bà góp phần tập hợp, tổ chức và phát huy sức mạnh của những con người vốn rất đỗi bình thường trong đời sống làng quê.

Điều đáng trân trọng ở một người lãnh đạo là khả năng giúp người khác nhận ra sức mạnh của chính mình. Những người phụ nữ chăm sóc gia đình, làm ruộng, buôn bán cũng có thể cùng nhau đảm nhận trách nhiệm trước quê hương. Khi được tổ chức và có niềm tin chung, những đóng góp tưởng như nhỏ bé đã tạo thành sức mạnh lớn.

Bởi vậy, nhớ đến Nguyễn Thị Định cũng là nhớ đến những người đã cùng bà chèo lái con thuyền, giữ gìn cơ sở, tham gia đấu tranh và bảo vệ đồng đội. Lịch sử mang tên những nhân vật tiêu biểu, đồng thời được nâng đỡ bởi vô số bàn tay ít được nhắc tới.

Với thế hệ trẻ hôm nay, câu chuyện ấy đặt ra một lời nhắc gần gũi: hãy làm cho sự hiện diện của mình trở nên có ích. Có thể bắt đầu bằng việc học nghiêm túc, nhận trách nhiệm trong tập thể và không bỏ mặc người khác trước khó khăn.

Nguyễn Thị Định đã mang niềm tin qua biển lớn. Những người đến sau tiếp nối niềm tin ấy bằng cách sống sao cho xứng đáng với sự bình yên mình đang có.