Nguyễn Thị Định – Người nữ tướng của Đội quân tóc dài

Nguyễn Thị Định sinh ngày 15 tháng 3 năm 1920 trong một gia đình nông dân giàu truyền thống yêu nước ở Giồng Trôm, Bến Tre. Tuổi thơ của bà gắn với những vườn dừa xanh mát và những dòng kênh hiền hòa của miền Tây Nam Bộ.

Nhưng chính mảnh đất ấy cũng là nơi chứng kiến biết bao cảnh áp bức dưới ách thực dân.

Ngay từ khi còn rất trẻ, Nguyễn Thị Định đã tham gia phong trào cách mạng. Mới ngoài hai mươi tuổi, bà bị thực dân Pháp bắt giam vì tham gia hoạt động bí mật. Những tháng ngày trong lao tù không làm bà chùn bước, trái lại càng tôi luyện ý chí của người phụ nữ trẻ.

Sau khi được trả tự do, bà tiếp tục hoạt động cách mạng.

Năm 1960, khi phong trào Đồng Khởi bùng nổ ở Bến Tre, Nguyễn Thị Định được giao trọng trách tổ chức lực lượng quần chúng nổi dậy.

Điều đặc biệt là bà không chỉ huy chủ yếu bằng lực lượng vũ trang.

Bà tập hợp hàng nghìn phụ nữ nông dân.

Họ mặc áo bà ba, đầu đội nón lá, vai mang khăn rằn.

Không súng lớn.

Không quân phục.

Nhưng họ có lòng dũng cảm và sự đoàn kết.

Đó chính là Đội quân tóc dài.

Ban ngày, họ đấu tranh chính trị, biểu tình, bao vây đồn bốt, vận động binh lính buông súng.

Ban đêm, họ tiếp tế lương thực, đưa thư, chăm sóc thương binh và bảo vệ cán bộ.

Nhiều lần, trước hàng rào súng đạn, những người phụ nữ ấy vẫn bình tĩnh tiến lên.

Theo lời kể của nhiều đồng đội, Nguyễn Thị Định luôn là người đi đầu.

Bà thường nói:

"Muốn dân tin thì cán bộ phải làm trước."

Có lần, khi quân địch mở cuộc càn quét lớn vào một vùng căn cứ, nhiều cán bộ đề nghị bà rút lui.

Nhưng Nguyễn Thị Định từ chối.

Bà ở lại cùng nhân dân.

Bà trực tiếp đến từng gia đình động viên, hướng dẫn bà con đưa trẻ em, người già vào nơi an toàn, đồng thời tổ chức lực lượng bảo vệ làng.

Nhờ sự bình tĩnh và quyết đoán ấy, cuộc càn quét không đạt được mục tiêu như đối phương mong muốn.

Phong trào Đồng Khởi ở Bến Tre nhanh chóng lan rộng ra nhiều tỉnh miền Nam.

Tên tuổi Nguyễn Thị Định được nhiều người biết đến như một người chỉ huy tài năng, đặc biệt trong việc phát huy sức mạnh của quần chúng, nhất là phụ nữ.

Năm 1965, bà được giao giữ chức Phó Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam.

Đây là lần đầu tiên trong lịch sử cách mạng Việt Nam có một người phụ nữ đảm nhiệm cương vị chỉ huy quân sự cấp cao như vậy.

Sau ngày đất nước thống nhất, Nguyễn Thị Định tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách trong Đảng và Nhà nước, trong đó có chức Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước. Dù ở cương vị nào, bà vẫn giữ lối sống giản dị, gần gũi và luôn dành sự quan tâm đặc biệt đến phụ nữ, trẻ em và các gia đình có công với cách mạng.

Ngày 26 tháng 8 năm 1992, bà qua đời, để lại niềm tiếc thương sâu sắc.

Ngày nay, tên tuổi Nguyễn Thị Định được đặt cho nhiều trường học, đường phố, đơn vị và công trình trên cả nước. Hình tượng Đội quân tóc dài vẫn là biểu tượng đẹp về lòng yêu nước, sự thông minh và bản lĩnh của phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh.