Nguyễn Thị Định – Nữ tướng áo bà ba và trái tim của người mẹ miền Nam

Sinh năm 1920 tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, Bến Tre, bà sớm tham gia phong trào yêu nước. Năm 1938, bà được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Tháng 10 năm 1939, chồng bà bị bắt khi con trai của họ mới được ba ngày tuổi. Sau đó, bà cũng bị bắt và bị đưa đi giam giữ. Trong thời gian ở tù, bà nhận được tin chồng hy sinh tại Côn Đảo. Những mất mát ấy có thể khiến một người gục ngã, nhưng với Nguyễn Thị Định, chúng trở thành một phần đau thương mà bà mang theo trên con đường tiếp tục đấu tranh vì đất nước.

Năm 1946, bà tham gia đoàn cán bộ Khu 8 vượt biển ra miền Bắc để báo cáo tình hình cách mạng miền Nam và xin chi viện vũ khí. Bà là người phụ nữ duy nhất trong đoàn. Sau chuyến đi, bà được giao chỉ huy con thuyền chở vũ khí trở lại Bến Tre. Theo bài viết của Học viện Chính trị khu vực IV đăng trên trang Khoa học chính trị, chuyến đi phải đối diện với biển cả, sự kiểm soát của đối phương và nguy cơ hy sinh. Các đồng đội thậm chí đã làm lễ truy điệu trước khi đoàn lên đường. Con thuyền trở về an toàn cùng 12 tấn vũ khí — một đóng góp quan trọng trong việc tăng cường khả năng chiến đấu của lực lượng cách mạng ở Nam Bộ.

Mười bốn năm sau, Nguyễn Thị Định lại đứng trước một quyết định có tính bước ngoặt. Đêm trước phong trào Đồng Khởi ở Bến Tre năm 1960, tình hình lực lượng cách mạng còn thiếu thốn, vũ khí hạn chế và các cán bộ lãnh đạo địa phương chưa thể tập hợp đầy đủ. Bà nêu vấn đề phải quyết định kịp thời, không để lỡ thời cơ, đồng thời sẵn sàng nhận trách nhiệm nếu chủ trương không đạt kết quả. Từ sự thống nhất ấy, phong trào Đồng Khởi bùng lên, góp phần chuyển cách mạng miền Nam từ thế giữ gìn lực lượng sang chủ động tiến công