Nguyễn Thị Định – Nữ tướng của “Đội quân tóc dài”
Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc, Nguyễn Thị Định là một trong những hình tượng tiêu biểu nhất về bản lĩnh và sức mạnh của phụ nữ Việt Nam. Bà sinh ngày 15/3/1920 tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre, trong một gia đình nông dân giàu truyền thống yêu nước. Từ năm 16 tuổi, bà đã tham gia cách mạng; hai năm sau được kết nạp vào Đảng. Những năm tháng bị tù đày và hoạt động bí mật càng tôi luyện ở người phụ nữ Nam Bộ ấy ý chí kiên cường, mưu trí và lòng trung thành với cách mạng.
Sau Hiệp định Genève năm 1954, Nguyễn Thị Định ở lại miền Nam hoạt động bí mật. Khi chính quyền Ngô Đình Diệm ráo riết truy lùng, bà nhiều lần cải trang thành nông dân, người buôn bán hoặc thầy tu để qua mắt kẻ địch. Chính trong những năm tháng gian nan ấy, bà cùng đồng đội kiên trì gây dựng cơ sở, bảo vệ lực lượng và chuẩn bị cho một phong trào đấu tranh lớn.
Dấu ấn nổi bật nhất trong cuộc đời Nguyễn Thị Định là phong trào Đồng khởi Bến Tre năm 1960. Bà trực tiếp tham gia chỉ đạo lựa chọn ba xã Định Thủy, Bình Khánh và Phước Hiệp làm điểm khởi phát. Ngày 17/1/1960, nhân dân các địa phương đồng loạt nổi dậy, mở đầu cho cao trào Đồng khởi lan rộng ở Bến Tre và nhiều tỉnh miền Nam.
Đặc biệt, từ phong trào này, dưới sự lãnh đạo của Nguyễn Thị Định, “Đội quân tóc dài” ra đời. Đó là lực lượng phụ nữ đấu tranh chính trị vô cùng đặc biệt: những bà mẹ, người chị bình dị đã xuống đường đấu tranh, vận động binh lính, phá ấp chiến lược, chống càn quét và bảo vệ cơ sở cách mạng. Họ cho thấy phụ nữ không chỉ là hậu phương mà còn có thể trở thành một lực lượng trực tiếp làm thay đổi cục diện chiến trường.
Năm 1965, Nguyễn Thị Định được giao làm Phó Tư lệnh Quân giải phóng miền Nam. Tháng 4/1974, bà được phong quân hàm Thiếu tướng, trở thành nữ tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Nguyễn Thị Định qua đời năm 1992, nhưng hình ảnh “bà Ba Định” vẫn sống mãi trong ký ức dân tộc. Câu chuyện của bà không chỉ là câu chuyện về một nữ tướng, mà còn là câu chuyện về hàng vạn phụ nữ miền Nam đã biến lòng yêu nước thành hành động. Từ những mái nhà, những con đường làng đến chiến trường, họ đã góp phần viết nên một thời hoa lửa bằng lòng dũng cảm, trí tuệ và sự hy sinh.
