NGUYỄN THỊ ĐỊNH – NỮ TƯỚNG CỦA “ĐỒNG KHỞI”
Nguyễn Thị Định, quê ở Bến Tre, sớm giác ngộ cách mạng trong cảnh nước mất nhà tan. Năm 1936, bà tham gia phong trào Đông Dương Đại hội và đến tháng 10-1938 đứng vào hàng ngũ của Đảng.
Năm 1939, chồng bà, đồng chí Nguyễn Văn Bích, bị thực dân Pháp bắt rồi đày ra Côn Đảo. Một năm sau, Nguyễn Thị Định cũng bị bắt và đưa đi tù tại Bà Rá. Tại đây, bà nhận tin chồng hy sinh. Nỗi đau không khuất phục được người phụ nữ trẻ. Nhớ lời chồng căn dặn rằng con đường cách mạng phải chấp nhận gian khổ, hy sinh, bà kiên cường vượt qua những năm tháng tù đày và được trả tự do năm 1943.
Trong Cách mạng Tháng Tám, người phụ nữ 25 tuổi Nguyễn Thị Định dẫn đầu hàng nghìn quần chúng nổi dậy giành chính quyền tại Bến Tre. Năm 1946, bà tham gia chuyến vượt biển từ Nam ra Bắc để báo cáo tình hình chiến trường Nam Bộ và xin chi viện vũ khí. Sau đó, bà dẫn đầu đoàn vận chuyển 12 tấn vũ khí từ miền Bắc trở về Nam an toàn, góp phần mở ra con đường vận chuyển trên biển phục vụ kháng chiến.
Sau Hiệp định Genève, bà ở lại miền Nam hoạt động bí mật. Cuối năm 1959, bà tiếp thu Nghị quyết 15 và trở về Bến Tre truyền đạt cho Tỉnh ủy. Ngày 17-1-1960, bà trực tiếp chỉ đạo cuộc Đồng khởi đợt đầu tại Bến Tre. Từ phong trào ấy, “Đội quân tóc dài” ra đời, cùng phương thức đấu tranh “ba mũi giáp công”, trở thành một nét đặc sắc của chiến tranh nhân dân miền Nam.
Sau Đồng khởi, Nguyễn Thị Định lần lượt đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng. Năm 1965, bà được bầu làm Hội trưởng Hội Liên hiệp Phụ nữ Giải phóng miền Nam và được giao làm Phó tư lệnh Quân giải phóng miền Nam, phụ trách phong trào chiến tranh du kích. Ngày 17-4-1974, bà chính thức được phong quân hàm Thiếu tướng.
Mùa Xuân 1975, Nguyễn Thị Định giữ cương vị Phó tổng tư lệnh Quân giải phóng, Phó tổng chỉ huy chiến dịch, góp phần vào thắng lợi giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Sau năm 1975, bà tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách của Đảng, Nhà nước và Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, trong đó có chức vụ Phó chủ tịch Hội đồng Nhà nước. Dù ở cương vị nào, bà vẫn giữ lối sống gần gũi, nhân hậu, luôn quan tâm đến đồng chí, đồng đội và nhân dân.
Nguyễn Thị Định qua đời ngày 26-8-1992. Bà được trao tặng Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Quân công hạng Nhất và nhiều phần thưởng cao quý; năm 1968 nhận Giải thưởng Hòa bình quốc tế Lênin. Ngày 30-8-1995, bà được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định Nguyễn Thị Định là vị nữ tướng mà cả thế giới chỉ nước ta có. Nhưng với nhân dân Bến Tre, bà còn thân thuộc với những cái tên giản dị: chị Ba, cô Ba, bà Ba.
Từ cô gái miền quê bước vào con đường cách mạng đến vị nữ tướng của Quân giải phóng, Nguyễn Thị Định đã dành trọn cuộc đời cho độc lập, tự do của dân tộc. Hình ảnh người phụ nữ kiên cường, nhân hậu ấy vẫn sống mãi trong lòng nhân dân và trở thành biểu tượng đẹp của phụ nữ Việt Nam trong thời chiến cũng như thời bình.
