Nguyễn Thị Định: Nữ tướng của Đồng Khởi Bến Tre

Trong lịch sử kháng chiến, có những người phụ nữ không đứng phía sau cuộc chiến. Họ trực tiếp bước vào cuộc đấu tranh, tổ chức lực lượng, chỉ huy chiến trường và trở thành biểu tượng của cả một phong trào. Nguyễn Thị Định – người con của Bến Tre – là một người phụ nữ như thế.

Nguyễn Thị Định (1920–1992), thường được gọi thân mật là Cô Ba Định, sinh ngày 15/3/1920 tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre. Bà tham gia cách mạng từ năm 16 tuổi, đến năm 1938 được kết nạp vào Đảng.

Năm 1945, khi Cách mạng Tháng Tám diễn ra, người phụ nữ 25 tuổi Nguyễn Thị Định đã tham gia lãnh đạo quần chúng giành chính quyền tại Bến Tre.

Sau khi thực dân Pháp quay trở lại Nam Bộ, bà tiếp tục hoạt động cách mạng và tham gia tổ chức phong trào kháng chiến ở địa phương.

Một trong những nhiệm vụ đặc biệt nhất của Nguyễn Thị Định diễn ra vào những năm đầu thập niên 1950.

Bà được giao nhiệm vụ vượt biển ra Bắc để báo cáo tình hình chiến trường Nam Bộ và xin chi viện vũ khí.

Chuyến đi đầy nguy hiểm ấy thành công. Bà trở về Bến Tre cùng một chuyến thuyền chở vũ khí.

Đây là một trong những chuyến vượt biển quan trọng, góp phần để Trung ương có thêm cơ sở thực tế nghiên cứu việc tổ chức tuyến vận tải chiến lược trên biển sau này.

Sau Hiệp định Genève năm 1954, Nguyễn Thị Định được giao ở lại miền Nam hoạt động bí mật.

Đây là những năm tháng vô cùng nguy hiểm.

Phong trào cách mạng bị đàn áp mạnh, nhiều cán bộ và cơ sở bị bắt. Nhưng bà vẫn kiên trì bám địa bàn, khôi phục cơ sở và xây dựng lực lượng.

Rồi năm 1960, Bến Tre bước vào một trong những sự kiện nổi bật nhất của phong trào cách mạng miền Nam: Đồng Khởi.

Nguyễn Thị Định là một trong những người lãnh đạo chủ chốt của phong trào tại Bến Tre. Từ Bến Tre, phong trào lan rộng ra nhiều địa phương ở Nam Bộ.

Đặc biệt, bà góp phần tổ chức và phát triển “Đội quân tóc dài” – lực lượng phụ nữ tham gia đấu tranh chính trị, binh vận và nhiều hình thức đấu tranh khác.

Họ không mặc quân phục.

Nhiều người chỉ là những người mẹ, người vợ, người chị bình thường.

Nhưng họ xuống đường, đấu tranh trực diện, vận động binh lính đối phương và bảo vệ cơ sở cách mạng.

“Đội quân tóc dài” trở thành một hình ảnh đặc biệt của phong trào Đồng Khởi Bến Tre, thể hiện sức mạnh của phụ nữ trong đấu tranh cách mạng.

Sau Đồng Khởi, Nguyễn Thị Định tiếp tục giữ nhiều trọng trách trong lực lượng cách mạng miền Nam.

Năm 1965, bà được phong quân hàm Thiếu tướng và giữ chức Phó Tổng Tư lệnh Quân giải phóng miền Nam. Bà trở thành nữ tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Điều đặc biệt là Nguyễn Thị Định không chỉ được những người phụ nữ miền Nam yêu quý, mà còn được đồng đội và nhân dân kính trọng bởi phong cách gần gũi, quyết đoán và kiên cường.

Sau ngày đất nước thống nhất, bà tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách, trong đó có Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam và Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước.

Nguyễn Thị Định qua đời ngày 26/8/1992, để lại hình ảnh một nữ tướng đặc biệt của cách mạng Việt Nam. Năm 1995, bà được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Câu chuyện Nguyễn Thị Định đặc biệt bởi bà đã chứng minh rằng trong chiến tranh, sức mạnh không chỉ đến từ súng đạn.

Có những người phụ nữ không trực tiếp cầm súng nhưng có thể tập hợp hàng nghìn người, xây dựng phong trào và biến lòng yêu nước của nhân dân thành một sức mạnh lớn.

Từ những người phụ nữ bình thường của Bến Tre đến “Đội quân tóc dài”, Nguyễn Thị Định đã góp phần tạo nên một hình thức đấu tranh rất đặc biệt.

Người ta có thể lấy đi của một người phụ nữ rất nhiều thứ, nhưng không thể lấy đi lòng yêu nước và ý chí đứng lên của họ.

Và có lẽ điều đẹp nhất trong câu chuyện về Nguyễn Thị Định là: bà không chỉ chiến đấu để đất nước được độc lập, mà còn để phụ nữ được sống, được đứng lên và được tự mình quyết định tương lai của mình.

“Cô Ba Định” vì thế không chỉ là một nữ tướng của chiến trường, mà còn là biểu tượng của những người phụ nữ Việt Nam: mềm mại nhưng kiên cường, bình dị nhưng mạnh mẽ – và khi Tổ quốc cần, họ cũng có thể trở thành những người lính đứng ở tuyến đầu của lịch sử.