NGUYỄN THỊ ĐỊNH: NỮ TƯỚNG CỦA ĐỒNG KHỞI BẾN TRE VÀ “ĐỘI QUÂN TÓC DÀI”

Cô gái xứ dừa

Nguyễn Thị Định sinh năm 1920 ở xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre, vùng đất dừa của Nam Bộ. Gia đình bà nghèo, sống bằng nghề nông, nhưng có truyền thống yêu nước. Những người thân trong gia đình đã sớm tham gia cách mạng, khiến cô gái trẻ ngấm dần tinh thần đấu tranh từ nhỏ.

Ở tuổi thiếu nữ, bà đã đảm nhận những công việc liên lạc, tuyên truyền cho phong trào. Dù chưa học nhiều, bà có trí nhớ tốt, tính tình nhanh nhẹn và rất giàu sức thuyết phục.

Những năm tháng tù đày

Năm 1940, bà bị thực dân Pháp bắt vì tham gia hoạt động cách mạng, rồi bị đày đi Côn Đảo. Những năm ở nhà tù, bà cùng các nữ tù chính trị học tập, đấu tranh, giữ vững tinh thần giữa cảnh khắc nghiệt.

Sau khi ra tù, bà tiếp tục hoạt động, trải qua thời kỳ kháng chiến chống Pháp ở Nam Bộ, rồi sau năm 1954 ở lại miền Nam, tiếp tục xây dựng phong trào.

Đồng Khởi Bến Tre năm 1960

Sau Hiệp định Giơnevơ 1954, miền Nam bị chính quyền Sài Gòn đàn áp, tố cộng, giết hại hàng nghìn người yêu nước. Nhân dân bị dồn vào những khu tập trung, cuộc sống ngột ngạt. Đến cuối năm 1959, đầu năm 1960, cuộc đấu tranh bùng lên mạnh mẽ.

Ngày 17 tháng 1 năm 1960, phong trào Đồng Khởi bắt đầu ở Bến Tre, bắt đầu từ ba xã Định Thủy, Phước Hiệp, Bình Khánh thuộc huyện Mỏ Cày, rồi lan rộng nhanh chóng. Bà Nguyễn Thị Định là một trong những người trực tiếp lãnh đạo cuộc nổi dậy. Nhân dân phá kìm kẹp, giải phóng nhiều xã, lập chính quyền cách mạng.

“Đội quân tóc dài”

Một sáng tạo đặc biệt của phong trào Đồng Khởi là lực lượng phụ nữ đấu tranh chính trị, thường được gọi là “Đội quân tóc dài”. Hàng nghìn phụ nữ tay không, kéo nhau đi biểu tình, chặn xe địch, đòi quyền sống, quyền được yên ổn, và vận động binh lính địch bỏ hàng ngũ.

Họ dùng lời nói, tình cảm và nước mắt của người mẹ, người vợ để thuyết phục những người lính phía bên kia. Nhiều lính địch xúc động, hạ súng, không muốn bắn vào đồng bào mình. Lực lượng này trở thành một mặt trận hiệu quả, góp phần làm nên thắng lợi của phong trào.

Người nữ tướng của Quân giải phóng

Từ năm 1965, bà giữ chức Phó Tư lệnh Quân giải phóng miền Nam Việt Nam. Bà là một trong những nữ tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Bà tham gia chỉ đạo nhiều hoạt động quan trọng, đặc biệt là xây dựng lực lượng, giữ mối liên hệ giữa các địa bàn Nam Bộ.

Sau ngày đất nước thống nhất, bà giữ nhiều trọng trách, trong đó có Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam. Bà mất năm 1992, để lại tấm gương sáng cho nhiều thế hệ. Bà được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Ý nghĩa và bài học cho thế hệ trẻ

•        Mưu trí, bản lĩnh và sức mạnh của người phụ nữ Nam Bộ.

•        Sức mạnh của phong trào quần chúng và sự đoàn kết.

•        Tinh thần sáng tạo trong đấu tranh, biết dùng lòng nhân ái để cảm hóa con người.

•        Bài học: người phụ nữ có thể đảm nhận những trọng trách lớn lao khi có lý tưởng và bản lĩnh.