Nguyễn Thị Định – nữ tướng của phong trào Đồng Khởi

Trong những năm chiến tranh, khi hình ảnh người lính thường gắn với những khẩu súng và chiến trường, Nguyễn Thị Định lại trở thành một trong những biểu tượng đặc biệt của cách mạng miền Nam. Bà là người phụ nữ gắn bó với phong trào Đồng Khởi ở Bến Tre và sau này trở thành nữ tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Nguyễn Thị Định sinh năm 1920 tại huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre. Từ khi còn trẻ, bà đã tham gia hoạt động cách mạng. Năm 1940, bà tham gia cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ. Sau khi phong trào thất bại, bà bị bắt và chịu cảnh tù đày. Nhưng khi trở về, bà tiếp tục hoạt động và trở thành một cán bộ quan trọng của phong trào cách mạng ở miền Nam.

Đầu năm 1960, Bến Tre trở thành một trong những địa phương đi đầu trong phong trào Đồng Khởi. Nguyễn Thị Định giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức lực lượng và vận động quần chúng. Từ những cuộc nổi dậy ở các xã, phong trào nhanh chóng lan rộng, tạo nên một bước chuyển lớn của cách mạng miền Nam.

Điều đặc biệt ở phong trào Đồng Khởi là phụ nữ tham gia với số lượng rất lớn. Họ không chỉ làm công tác hậu cần mà còn trực tiếp đấu tranh chính trị, vận động binh lính, bảo vệ cơ sở và hỗ trợ lực lượng vũ trang. Nguyễn Thị Định là một trong những người tổ chức và phát huy mạnh mẽ lực lượng này.

Bà từng gắn với sự ra đời và phát triển của “Đội quân tóc dài” ở Bến Tre – tên gọi quen thuộc dành cho lực lượng phụ nữ tham gia đấu tranh trong phong trào. Họ không phải lúc nào cũng cầm súng. Có khi họ đi đầu trong những cuộc đấu tranh chính trị, tay không tiến về phía các đồn bốt, yêu cầu chính quyền chấm dứt đàn áp và trả tự do cho người bị bắt.

Hình ảnh những người phụ nữ mặc áo bà ba, đi thành từng đoàn giữa vùng quê Nam Bộ đã trở thành một nét đặc biệt của phong trào Đồng Khởi. Đằng sau vẻ ngoài bình dị ấy là một lực lượng có tổ chức và ý chí rất mạnh mẽ.

Sau Đồng Khởi, Nguyễn Thị Định tiếp tục giữ nhiều trọng trách trong cách mạng miền Nam. Bà trở thành Phó Tư lệnh Quân giải phóng miền Nam và sau năm 1975 tiếp tục đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng.

Bà qua đời năm 1992. Nhìn lại cuộc đời Nguyễn Thị Định, điều đáng nhớ không chỉ là việc bà trở thành nữ tướng, mà là hành trình từ một người phụ nữ miền quê Bến Tre đến một trong những lãnh đạo quan trọng của phong trào cách mạng miền Nam.

Trong chiến tranh, có những người phụ nữ không đứng phía sau chiến trường. Họ bước thẳng vào những nơi nguy hiểm nhất, tổ chức lực lượng, vận động nhân dân và chấp nhận tù đày, hy sinh. Nguyễn Thị Định là một trong những người như thế. Tên tuổi của bà vì vậy không chỉ gắn với một cấp bậc quân hàm. Nó gắn với hình ảnh những người phụ nữ miền Nam đã biến sự mềm mại, kiên cường của mình thành một sức mạnh đặc biệt trong những năm tháng chiến tranh.