NGUYỄN THỊ ĐỊNH – NỮ TƯỚNG HUYỀN THOẠI CỦA ĐỘI QUÂN TÓC DÀI

à Nguyễn Thị Định, còn được nhân dân trìu mến gọi là Bà Ba Định, sinh ngày 15/3/1920 tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre. Sinh ra trong một gia đình nông dân giàu truyền thống yêu nước, bà sớm giác ngộ cách mạng và tham gia hoạt động từ năm 1936. Năm 1938, bà được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Con đường cách mạng của người phụ nữ xứ dừa bắt đầu từ đó, giữa muôn vàn hiểm nguy và thử thách.

Năm 1940, bà bị thực dân Pháp bắt giam tại nhà tù Bà Rá. Trong chốn lao tù khắc nghiệt, bà phải chịu đựng nhiều đau thương, mất mát. Chồng bà bị đày ra Côn Đảo rồi hy sinh, con trai còn nhỏ cũng phải xa mẹ. Những biến cố tưởng chừng có thể quật ngã một người phụ nữ đã trở thành động lực hun đúc thêm ý chí kiên cường và lòng căm thù giặc sâu sắc trong bà. Ra tù năm 1943, bà tiếp tục hoạt động cách mạng, một lòng hướng về sự nghiệp giải phóng quê hương, đất nước.

Bước ngoặt lớn trong cuộc đời hoạt động của Nguyễn Thị Định là phong trào Đồng khởi Bến Tre năm 1960. Trên cương vị Phó Bí thư Tỉnh ủy, bà trực tiếp góp phần tổ chức, chỉ đạo phong trào nổi dậy của quần chúng, kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang và binh vận. Từ Bến Tre, ngọn lửa Đồng khởi lan rộng, tạo nên khí thế đấu tranh mạnh mẽ ở miền Nam, trở thành dấu mốc quan trọng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Gắn liền với tên tuổi bà là sự ra đời và phát triển của “Đội quân tóc dài” – lực lượng đấu tranh đặc biệt với thành phần nòng cốt là phụ nữ miền Nam. Không chỉ cầm súng nơi chiến trường, những người phụ nữ ấy còn dùng tiếng nói, lòng dũng cảm và sức mạnh đoàn kết để trực diện đấu tranh với đối phương, bảo vệ xóm làng, chở che cán bộ cách mạng. Dưới sự lãnh đạo và cổ vũ của Bà Ba Định, hình ảnh người phụ nữ Bến Tre với mái tóc dài, dáng người bình dị nhưng ý chí sắt đá đã trở thành biểu tượng độc đáo của chiến tranh nhân dân Việt Nam.

Năm 1965, bà được giao giữ cương vị Phó Tư lệnh Quân giải phóng miền Nam Việt Nam, đồng thời đảm nhiệm nhiều trọng trách trong phong trào phụ nữ và công tác cách mạng. Ngày 17/4/1974, bà được phong quân hàm Thiếu tướng, trở thành nữ tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Đó không chỉ là sự ghi nhận đối với những đóng góp to lớn của riêng bà, mà còn là niềm tự hào của phụ nữ Việt Nam trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc.

Sau ngày đất nước thống nhất, Nguyễn Thị Định tiếp tục cống hiến cho Đảng, Nhà nước và phong trào phụ nữ. Trên những cương vị công tác khác nhau, bà vẫn dành nhiều tâm huyết cho sự nghiệp xây dựng đất nước, chăm lo đời sống nhân dân và phát huy vai trò của phụ nữ trong xã hội. Bà qua đời ngày 26/8/1992, để lại niềm tiếc thương sâu sắc trong lòng đồng bào, đồng chí và những người từng sát cánh cùng bà qua các chặng đường cách mạng.

Cuộc đời Nguyễn Thị Định là bản anh hùng ca về lòng yêu nước, sự hy sinh và nghị lực phi thường. Bà không chỉ là người lãnh đạo phong trào Đồng khởi, người gắn bó với huyền thoại Đội quân tóc dài, mà còn là minh chứng cho sức mạnh và phẩm chất kiên cường của phụ nữ Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh.

Thời hoa lửa có thể đã lùi xa, nhưng hình ảnh Bà Ba Định vẫn sống mãi trong lịch sử dân tộc. Từ mảnh đất Bến Tre kiên cường, tên tuổi bà đã vượt khỏi ranh giới quê hương để trở thành niềm tự hào chung của đất nước – biểu tượng của một thế hệ phụ nữ Việt Nam bất khuất, trung hậu, đảm đang, sẵn sàng hiến dâng cả cuộc đời cho độc lập, tự do và hạnh phúc của nhân dân.

Người nữ tướng năm xưa đã đi xa, nhưng khí phách của bà và huyền thoại Đội quân tóc dài vẫn còn vang vọng, nhắc nhở các thế hệ hôm nay trân trọng giá trị của hòa bình và ghi nhớ những hy sinh lớn lao để đất nước có được ngày độc lập.

Nguyễn Thị Lan Hương

Viện KSND Khu vực 1 - Nghệ An