Nguyễn Thị Định – Nữ tướng kiên cường đi lên từ người phụ nữ Nam Bộ

Nguyễn Thị Định sinh ngày 15-3-1920 tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre. Bà là con út trong gia đình có mười anh chị em. Tuổi thơ của bà gắn liền với cuộc sống thôn quê giản dị nhưng cũng thấm đẫm tinh thần yêu nước. Lớn lên trong bối cảnh đất nước còn chìm trong ách đô hộ, cô gái Út Định đã sớm nhận ra con đường mà mình phải đi. Thay vì lựa chọn cuộc sống bình lặng của một thiếu nữ nông thôn, bà đã dấn thân vào con đường cách mạng đầy gian khổ. Ngay từ khi còn rất trẻ, Nguyễn Thị Định đã tham gia phong trào Đông Dương Đại hội năm 1936. Hai năm sau, bà chính thức đứng vào hàng ngũ của Đảng. Trong quá trình hoạt động, bà kết hôn với đồng chí Nguyễn Văn Bích – một cán bộ cách mạng hoạt động công khai lúc bấy giờ. Cuộc sống gia đình chưa kịp yên ổn thì những biến cố lớn đã xảy ra. Khi con trai mới chào đời được vài ngày, chồng bà bị thực dân Pháp bắt và sau đó bị đày ra Côn Đảo. Bản thân bà cùng đứa con nhỏ cũng bị bắt giam, phải chịu nhiều khổ cực trong nhà tù. Tại đây, bà nhận tin chồng hy sinh nơi đất khách. Nỗi đau ấy hẳn là vô cùng lớn, nhưng chính lời dặn dò của người chồng trước lúc xa cách đã giúp bà có thêm nghị lực để tiếp tục con đường đã chọn. Sau khi được trả tự do vào năm 1943, Nguyễn Thị Định nhanh chóng bắt liên lạc với tổ chức Đảng và tiếp tục tham gia hoạt động cách mạng. Trong những ngày sôi sục của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, bà đã lãnh đạo hàng ngàn quần chúng nhân dân nổi dậy giành chính quyền tại tỉnh lỵ Bến Tre. Từ đó, bà trở thành một trong những cán bộ lãnh đạo quan trọng của phong trào cách mạng ở địa phương. Một trong những dấu ấn đặc biệt trong cuộc đời hoạt động của bà là chuyến vượt biển lịch sử năm 1946. Trong điều kiện hết sức nguy hiểm, bà tham gia đoàn công tác ra miền Bắc để báo cáo tình hình chiến trường Nam Bộ với Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng thời xin chi viện vũ khí cho cuộc kháng chiến. Sau đó, bà còn trực tiếp tổ chức vận chuyển hàng chục tấn vũ khí từ Bắc vào Nam an toàn. Chuyến đi này về sau được xem là tiền đề mở ra con đường vận tải chiến lược trên biển – “Đường Hồ Chí Minh trên biển”. Trong những năm tiếp theo, Nguyễn Thị Định giữ nhiều trọng trách quan trọng tại Bến Tre. Đặc biệt, đầu năm 1960, bà là người trực tiếp chỉ đạo phong trào “Đồng khởi” tại Bến Tre – một sự kiện có ý nghĩa lớn đối với phong trào cách mạng ở miền Nam. Chính bà là người đầu tiên dùng khái niệm “Đồng khởi” để gọi cuộc nổi dậy này. Từ phong trào đó, “Đội quân tóc dài” – lực lượng phụ nữ đấu tranh chính trị nổi tiếng – đã ra đời, trở thành biểu tượng của sức mạnh và trí tuệ của phụ nữ miền Nam trong chiến tranh. Không chỉ hoạt động trong lĩnh vực chính trị và vận động quần chúng, Nguyễn Thị Định còn trực tiếp tham gia chỉ huy quân sự. Năm 1965, bà được giao nhiệm vụ Phó Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. Đến năm 1974, bà chính thức được phong quân hàm Thiếu tướng – trở thành một trong những nữ tướng hiếm hoi trong lịch sử quân đội Việt Nam. Trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ, bà đã có nhiều đóng góp quan trọng vào thắng lợi chung của dân tộc. Mùa xuân năm 1975, khi các cánh quân tiến vào giải phóng Sài Gòn, bà giữ vai trò Phó Tổng Tư lệnh Quân Giải phóng và tham gia chỉ huy chiến dịch lịch sử đưa đất nước đến ngày thống nhất. Sau khi đất nước hòa bình, Nguyễn Thị Định tiếp tục đảm nhận nhiều vị trí quan trọng trong bộ máy lãnh đạo của Đảng và Nhà nước. Bà từng giữ chức Thứ trưởng Bộ Thương binh và Xã hội, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng nhiều khóa và Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước. Dù ở cương vị nào, bà vẫn giữ lối sống giản dị, gần gũi và luôn quan tâm đến đời sống của nhân dân, đặc biệt là phụ nữ. Điều khiến tôi ấn tượng sâu sắc khi tìm hiểu về Nguyễn Thị Định không chỉ là những chức vụ hay chiến công của bà, mà còn là phẩm chất nhân hậu và sự tận tụy đối với đồng chí, đồng đội. Nhiều người từng gặp bà đều nhắc đến hình ảnh một người phụ nữ hiền hòa, chan hòa tình cảm, luôn quan tâm đến từng chiến sĩ như người thân trong gia đình. Nguyễn Thị Định qua đời ngày 26-8-1992. Với những đóng góp to lớn cho đất nước, bà được Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Quân công hạng Nhất và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định rằng cả thế giới hiếm có một vị tướng nữ như bà, và đó là niềm tự hào của dân tộc Việt Nam. Ngày nay, tên tuổi Nguyễn Thị Định được đặt cho nhiều con đường, trường học và công trình trên khắp cả nước. Tại quê hương Bến Tre, khu lưu niệm của bà được xây dựng trang trọng như một cách để thế hệ sau luôn ghi nhớ về một người phụ nữ kiên cường, suốt đời cống hiến cho độc lập và tự do của Tổ quốc. Đối với tôi, câu chuyện về Nguyễn Thị Định không chỉ là một trang lịch sử, mà còn là nguồn cảm hứng lớn về ý chí, lòng dũng cảm và tinh thần cống hiến của người phụ nữ Việt Nam.