NGUYỄN THỊ ĐƯỢC – NỮ ĐIỆP BÁO CAO KỲ VÂN, MỘT ĐỜI GIỮ TRỌN KHÍ TIẾT
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Được (1925–1950), bí danh Cao Kỳ Vân, quê gốc Hà Nam, là gương mặt tiêu biểu cho bản lĩnh và tinh thần kiên trung của lực lượng Công an nhân dân trong kháng chiến chống Pháp. Gia nhập Tổ điệp báo Sao Chổi (Ty Công an Bắc Giang) từ năm 22 tuổi, bà nổi tiếng với sự mưu trí, gan dạ và tinh thần tuyệt đối trung thành với cách mạng. Ngày 1/5/1950, trong chiến công lừng lẫy tại đồn Mỏ Thổ, bà mưu trí ngụy trang thành người đi bắt cua để đột nhập đánh phá cuộc họp quan trọng của địch. Bị bắt ngay sau đó, bà giữ vững khí tiết cách mạng, quyết không khai báo và anh dũng hy sinh ở tuổi 25. Sự hy sinh trọn vẹn của bà để lại bài học sư phạm sâu sắc cho thế hệ trẻ: lòng yêu nước bắt đầu từ trách nhiệm và sự trung thực, nhắc nhở tuổi trẻ thời bình biết kiên trì rèn luyện, sống có lý tưởng và sẵn sàng đặt lợi ích chung của cộng đồng, đất nước lên trên lợi ích cá nhân.
Nguyễn Thị Được sinh năm 1925 tại huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam. Năm 1940, gia đình bà chuyển lên định cư tại xã Cương Lập, huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang. Lớn lên trong những năm đất nước còn chìm dưới ách thống trị của thực dân Pháp, Nguyễn Thị Được sớm có lòng yêu nước và ý thức đấu tranh. Năm 1947, khi vừa 22 tuổi, bà tình nguyện tham gia hoạt động cách mạng tại địa phương. Đầu năm 1950, bà trở thành đội viên Tổ điệp báo Sao Chổi thuộc Ty Công an Bắc Giang, mang bí danh Cao Kỳ Vân. (Bảo tàng công an nhân dân)
Trong thời gian hoạt động, Cao Kỳ Vân được giao những nhiệm vụ đòi hỏi sự mưu trí, gan dạ và khả năng giữ bí mật tuyệt đối. Ngày 1/5/1950, khi nắm được tin quân Pháp tổ chức một cuộc họp quan trọng tại đồn Mỏ Thổ, đơn vị giao cho bà nhiệm vụ bí mật đột nhập vào đồn. Cải trang thành một người phụ nữ đi bắt cua, bà mang theo phương tiện chiến đấu được ngụy trang trong chiếc giỏ và tìm cách lọt vào nơi địch đang tập trung. Nhiệm vụ được thực hiện táo bạo, góp phần đánh phá cuộc họp và làm tổn thất lực lượng địch. (Bảo tàng công an nhân dân)
Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, Cao Kỳ Vân không may bị đối phương bắt. Trong hoàn cảnh bị giam giữ, bà vẫn kiên quyết bảo vệ bí mật của tổ chức và không khuất phục trước sự dụ dỗ, mua chuộc. Cuối cùng, người nữ điệp báo trẻ tuổi đã hy sinh ngày 1/5/1950, khi mới 25 tuổi. Một cuộc đời ngắn ngủi đã khép lại, nhưng phẩm chất kiên trung và tinh thần đặt nhiệm vụ cách mạng lên trên lợi ích cá nhân đã khiến tên tuổi Cao Kỳ Vân trở thành một biểu tượng đẹp của lực lượng Công an nhân dân trong kháng chiến chống Pháp. (Báo Đại biểu Nhân dân)
Nguyễn Thị Được, với bí danh Cao Kỳ Vân, được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1998. Bà được nhắc đến trong nhóm những nữ Anh hùng, liệt sĩ tiêu biểu của lực lượng Công an nhân dân hy sinh trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Khu tưởng niệm Cao Kỳ Vân được xây dựng tại Bắc Giang như một địa chỉ để các thế hệ hôm nay tưởng nhớ người nữ chiến sĩ đã dành tuổi xuân cho cách mạng. (Bảo tàng công an nhân dân)
Điều còn lại sâu sắc nhất từ cuộc đời Nguyễn Thị Được không chỉ là một nhiệm vụ đặc biệt hay một chiến công, mà là bản lĩnh của một người trẻ trước thử thách. Ở tuổi hai mươi, bà đã lựa chọn con đường đầy gian khổ và chấp nhận hy sinh để bảo vệ đồng đội, bảo vệ cơ sở cách mạng. Từ một cô gái bình dị của quê hương Hà Nam, Nguyễn Thị Được đã trở thành Cao Kỳ Vân – một cái tên được lịch sử lưu giữ bằng lòng dũng cảm và khí tiết.
Câu chuyện về Nguyễn Thị Được nhắc thế hệ trẻ hôm nay rằng lòng yêu nước không nhất thiết bắt đầu từ những điều lớn lao. Nó có thể bắt đầu từ ý thức trách nhiệm, sự trung thực, lòng kiên trì và tinh thần biết đặt lợi ích chung lên trên lợi ích riêng. Thời chiến, bà dùng tuổi xuân để bảo vệ Tổ quốc; thời bình, người trẻ có thể tiếp nối tinh thần ấy bằng học tập, rèn luyện, sống có trách nhiệm và biết trân trọng những giá trị mà cha anh đã đánh đổi cả tuổi trẻ để gìn giữ. Cuộc đời 25 năm của Nguyễn Thị Được vì thế tuy ngắn ngủi nhưng đã để lại một bài học dài lâu về lòng yêu nước và phẩm chất của con người Việt Nam.
