NGUYỄN THỊ HẠNH – NỮ DU KÍCH GIẢ NGƯỜI MẤT TRÍ XÂY DỰNG CƠ SỞ GIỮA ẤP CHIẾN LƯỢC

Giữa những ấp chiến lược bị kiểm soát nghiêm ngặt ở Đức Hòa, có một người phụ nữ mặc quần áo rách rưới, dáng vẻ ngơ ngác, lặng lẽ đi từ ấp này sang ấp khác.

Đối phương tưởng đó chỉ là một người phụ nữ mất trí.

Nhưng đằng sau lớp cải trang ấy là Nguyễn Thị Hạnh, một cán bộ cách mạng đang bí mật tìm cách gặp dân, nối lại cơ sở và xây dựng lực lượng ngay giữa vùng bị kiểm soát.

Từ những lần gặp gỡ âm thầm ấy, bà đã góp phần xây dựng một đội du kích mật gồm 37 người.

Đó là một trong những câu chuyện đặc biệt về người nữ Trung đội trưởng du kích xã Mỹ Hạnh.

Vừa làm ruộng nuôi mẹ, vừa bí mật hoạt động

Nguyễn Thị Hạnh, còn có tên Trần Thị Bé, sinh năm 1937, trong một gia đình nông dân nghèo tại xã Mỹ Hạnh, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An.

Cha mất sớm. Anh, chị của bà tập kết ra miền Bắc nên gia đình thường xuyên bị theo dõi.

Trong hoàn cảnh ấy, Nguyễn Thị Hạnh vẫn làm ruộng nuôi mẹ, đồng thời bí mật tham gia cách mạng.

Bà nuôi giấu cán bộ, tham gia tổ thanh niên, làm nhiệm vụ canh gác, nắm tình hình và phát hiện những đối tượng trà trộn vào xóm ấp.

Nhưng thử thách lớn hơn đến vào đầu năm 1963.

Bốn trong năm ấp bị gom vào “ấp chiến lược”

Đầu năm 1963, lực lượng đối phương tổ chức một đợt càn quét kéo dài khoảng một tháng tại địa phương và tiến hành gom dân.

Trong 5 ấp của xã, 4 ấp đã bị gom, chỉ còn một ấp chưa bị kiểm soát theo cách này.

Cơ sở cách mạng đứng trước nguy cơ bị chia cắt.

Nguyễn Thị Hạnh được giao một nhiệm vụ đặc biệt khó khăn:

Xây dựng cơ sở bí mật ngay bên trong các ấp chiến lược.

Muốn làm được điều đó, trước hết bà phải tìm cách tiếp xúc với người dân mà không để lực lượng kiểm soát phát hiện.

Nguyễn Thị Hạnh nghĩ ra nhiều cách.

Có lúc bà tìm việc làm ở gần những con đường ra vào ấp để có cơ hội gặp gỡ, hỏi thăm và trao đổi tin tức với bà con.

Nhưng khi việc đi lại trở nên nguy hiểm hơn, bà sử dụng một cách cải trang táo bạo hơn.

Giả người mất trí để đi từ ấp này sang ấp khác

Nguyễn Thị Hạnh giả bệnh mất trí, mặc quần áo rách rưới, rồi lân la đi từ ấp này sang ấp khác.

Vẻ ngoài ấy trở thành lớp vỏ che giấu hoạt động của người cán bộ cách mạng.

Bên trong các ấp, bà bí mật tìm gặp những người có thể tin cậy, giải thích, vận động và từng bước nối lại mạng lưới cơ sở.

Đây là công việc đòi hỏi sự kiên trì đặc biệt.

Người dân thường xuyên bị o ép, đe dọa, bắt bớ. Chỉ cần một mắt xích bị lộ, cả mạng lưới có thể gặp nguy hiểm.

Nhưng bằng sự bền bỉ và khả năng vận động quần chúng, Nguyễn Thị Hạnh từng bước tạo dựng được niềm tin.

Kết quả, bà xây dựng được đội du kích mật gồm 37 người, đồng thời gây dựng thêm hàng chục hạt nhân nòng cốt cho phong trào cách mạng tại địa phương.

Bí mật đưa lực lượng trở về phá ấp

Khi có chủ trương phá ấp chiến lược, Nguyễn Thị Hạnh tiếp tục đảm nhận vai trò kết nối.

Dù đã bị để ý, bà vẫn tìm cách truyền đạt nhiệm vụ đến các cơ sở.

Sau đó, chính bà đi đón bộ đội trở về địa bàn, phối hợp với lực lượng du kích mật.

Các lực lượng tiến hành đánh các vị trí đối phương, hỗ trợ quần chúng nổi dậy, phá thế kiểm soát và trở về làng cũ.

Nhưng Nguyễn Thị Hạnh không chỉ giỏi xây dựng cơ sở.

Bà còn là một trinh sát gan dạ và đặc biệt tinh tế.

Ngồi trên xe bò chở lúa để vẽ lại trận địa

Có lần cần nắm cách bố trí lực lượng đối phương, Nguyễn Thị Hạnh ngồi trên một chiếc xe bò chở lúa đi qua khu vực cần trinh sát.

Bà không mang theo bản đồ hay công cụ đo đạc.

Thay vào đó, người nữ du kích quan sát thật kỹ từng vị trí, ghi nhớ cách bố trí hỏa lực và đội hình.

Khi trở về, bà vẽ lại sơ đồ từ trí nhớ, cung cấp thông tin cho bộ đội chuẩn bị phương án tiến công.

Một lần khác, để xác định khoảng cách chính xác phục vụ pháo kích, bà nghĩ ra một cách rất đơn giản.

Nguyễn Thị Hạnh dắt xe đạp đi ngang khu vực đối phương đóng quân và âm thầm đếm số bước chân.

Từ số bước đã ghi nhớ, bà ước tính cự ly và báo lại cho bộ đội.

Những chi tiết ấy cho thấy hoạt động trinh sát của bà không chỉ dựa vào lòng dũng cảm mà còn đòi hỏi sự tỉ mỉ, trí nhớ tốt và khả năng ứng biến ngay trong môi trường bị kiểm soát.

Chiếc làn quần áo đặc biệt

Trong hoạt động bí mật, những vật dụng rất bình thường cũng trở thành phương tiện ngụy trang.

Nguyễn Thị Hạnh từng giấu mìn, lựu đạn và truyền đơn trong làn đựng quần áo, rồi bình tĩnh mang qua các chốt kiểm soát.

Bà còn tổ chức chị em bí mật cắt hàng rào dây thép gai, rải truyền đơn và phục kích ngay trong ấp chiến lược.

Có thời điểm thiếu phương tiện chiến đấu, Nguyễn Thị Hạnh tận dụng đạn pháo 105 mm để phục vụ một trận phục kích.

Bà kiên trì mang phương tiện đi phục kích suốt 3 ngày.

Sau trận đánh, thay vì rời đi ngay, bà còn ở lại kiểm tra kết quả rồi thu dây và hộp pin đem về cất giữ để tiếp tục sử dụng.

Từ hoạt động bí mật đến chỉ huy du kích

Từ năm 1963 đến 1966, hoạt động của Nguyễn Thị Hạnh ngày càng mở rộng.

Theo tư liệu, bà trực tiếp tham gia chiến đấu và phục vụ lực lượng huyện, tỉnh trong nhiều trận, góp phần cùng lực lượng diệt hơn 300 đối phương, phá 10 xe cơ giới trong đó có một xe M.113, phá hủy 2 khẩu pháo và thu 50 khẩu súng.

Ngoài ra, đội du kích còn tổ chức hàng trăm trận đánh nhỏ lẻ.

Riêng Nguyễn Thị Hạnh được ghi nhận diệt 19 đối phương.

Từ một cán bộ hoạt động bí mật, bà trưởng thành thành Trung đội trưởng du kích xã.

Trước ngày đi dự Đại hội thi đua vẫn xin đi trinh sát

Cuối năm 1966, Nguyễn Thị Hạnh đang chuẩn bị đi dự Đại hội chiến sĩ thi đua của tỉnh.

Lẽ ra bà có thể tạm rời nhiệm vụ chiến đấu.

Nhưng khi biết bộ đội đang chuẩn bị đánh một cứ điểm, Nguyễn Thị Hạnh lại tự nguyện xin dẫn anh em đi trinh sát.

Ngày hôm sau, bà phát hiện ba đối tượng bị xác định là ác ôn đi xe Jeep rẽ vào một nhà dân.

Nguyễn Thị Hạnh nhanh chóng tổ chức lực lượng du kích đánh úp. Theo tư liệu, trận đánh diệt 2 người và làm bị thương nặng 1 người.

Đó cũng là một nét nhất quán trong quá trình hoạt động của bà: luôn sẵn sàng nhận nhiệm vụ ngay cả khi không được yêu cầu trực tiếp.

Người nữ Trung đội trưởng của Mỹ Hạnh

Nguyễn Thị Hạnh được đánh giá là một cán bộ cơ sở xuất sắc trong điều kiện hoạt động đặc biệt khó khăn.

Bà vừa xây dựng cơ sở, tổ chức quần chúng, làm công tác trinh sát, phối hợp với bộ đội, vừa trực tiếp chỉ huy và tham gia chiến đấu.

Hai năm 1965–1966, bà liên tục được công nhận là Chiến sĩ thi đua và được tặng Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Ba.

Ngày 17/9/1967, Nguyễn Thị Hạnh được Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tặng Huân chương Quân công Giải phóng hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.

Trong rất nhiều chiến công của Nguyễn Thị Hạnh, có lẽ hình ảnh đặc biệt nhất vẫn là người phụ nữ mặc quần áo rách, giả người mất trí, lặng lẽ đi qua những ấp chiến lược.

Phía sau dáng vẻ tưởng như vô hại ấy là một cán bộ đang từng bước nối lại những cơ sở bị chia cắt.

Từ những cuộc gặp bí mật giữa lòng vùng kiểm soát, Nguyễn Thị Hạnh đã gây dựng được một đội du kích mật 37 người. Đó là một chiến công không vang lên bằng tiếng súng, nhưng góp phần tạo nên sức mạnh cho cả một phong trào đấu tranh ở địa phương.