Nguyễn Thị Hoạt
Trong những trang sử hào hùng của quê hương Triệu Vân – Triệu Phong – Quảng Trị, hình ảnh Mẹ Nguyễn Thị Hoạt (sinh năm 1912, mất năm 2002) luôn là biểu tượng lặng lẽ mà rực sáng của lòng yêu nước và đức hy sinh vô bờ bến. Gần một thế kỷ sống trên mảnh đất đầy bom đạn, Mẹ đã đi qua bao gian khổ, chứng kiến bao mất mát, nhưng trái tim Mẹ chưa bao giờ nguôi niềm tin vào cách mạng, vào chính nghĩa, vào ngày đất nước được độc lập – tự do.
Từ mái nhà nhỏ nơi làng biển Triệu Vân, Mẹ đã nuôi dạy những người con bằng tình yêu thương sâu nặng và bằng tinh thần quật cường của quê hương. Và rồi, khi Tổ quốc gọi tên, hai người con của Mẹ đã bước vào cuộc chiến với khí phách và trách nhiệm của người lính Cụ Hồ.
Liệt sĩ Nguyễn Quang Khiểm, Hạ sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam, đã chiến đấu kiên cường trên chiến trường ác liệt và anh dũng hy sinh ngày 16/3/1969. Chỉ ba năm sau, người con thứ hai – liệt sĩ Nguyễn Thiện Kham, Thượng sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam, tiếp tục ngã xuống ngày 21/11/1972, để tuổi xuân của mình hóa vào đất mẹ, để giấc mơ độc lập gửi lại cho thế hệ hôm nay.
Hai người con – hai cuộc đời – nhưng một lý tưởng: chiến đấu cho đồng bào, gìn giữ từng tấc đất quê hương. Nỗi đau mất con là nỗi đau xé lòng của bất kỳ người mẹ nào, nhưng với Mẹ Nguyễn Thị Hoạt, đó còn là sự dâng hiến Tổ quốc tất cả những gì thiêng liêng nhất. Mẹ khóc con, nhưng chưa bao giờ than trách; Mẹ đau, nhưng không gục ngã. Mẹ sống tiếp, lặng lẽ mà kiên cường, để trở thành điểm tựa tinh thần cho người thân, xóm làng và thế hệ sau.
Cuộc đời Mẹ là bản trường ca thầm lặng của phẩm chất người phụ nữ Quảng Trị: chịu thương, chịu khó, kiên trung và bất khuất.
Bằng sự hy sinh lớn lao ấy, Nhà nước đã truy tặng Mẹ danh hiệu cao quý Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 219/QĐ-CTN, ghi danh Mẹ vào Sổ vàng số 26 – như một phần bất tử của lịch sử dân tộc.
Tên tuổi Mẹ Nguyễn Thị Hoạt, cùng tên hai liệt sĩ Nguyễn Quang Khiểm và Nguyễn Thiện Kham, sẽ mãi mãi được khắc ghi trong trái tim nhân dân và trong trang sử vàng của quê hương Triệu Vân anh hùng.
Đó là lời nhắc nhở thiêng liêng để các thế hệ hôm nay trân trọng hòa bình và sống xứng đáng với những hy sinh của cha ông.
