Nguyễn Thị Hồng - Tỉnh ủy viên, Bí thư Quận ủy Vũng Liêm

Năm 1930, bà bắt đầu hoạt động cách mạng và tham gia gánh hát Đồng Ấu Ban gánh hát do cán bộ cách mạng tổ chức, diễn những vở tuồng lịch sử có nội dung yêu nước, cổ vũ nhân dân đứng lên chống ngoại xâm, sau đó tham gia công tác nội thành, rải truyền đơn, chuyển tài liệu và vũ khí cho cơ sở cách mạng ở thành phố Sài Gòn, bà còn viết báo với bút danh Hồng Hoa, viết cho báo Dân Chúng (Sài Gòn).Sau một thời gian hoạt động, bà bị địch bắt nhưng mưu trí trốn thoát rồi về Cà Mau tiếp tục hoạt động.

Tháng 6/1938, Nguyễn Thị Hồng được kết nạp vào Đảng và hoạt động ở Hội Tương tế tỉnh Cần Thơ. Đến tháng 9/1939, bà được điều về tỉnh Vĩnh Long, củng cố gây dựng lại cơ sở cách mạng tại quận Vũng Liêm. Tháng 6/1940, bà được chỉ định làm Tỉnh ủy viên Tỉnh ủy Vĩnh Long, Bí thư Quận ủy Vũng Liêm.

Tháng 10/1940, Tỉnh ủy Vĩnh Long triệu tập cuộc họp tại Gò Ân Nước Xoáy để phổ biến nghị quyết của Xứ ủy Nam Kỳ và bàn kế hoạch khởi nghĩa. Sau cuộc họp Tỉnh ủy, Nguyễn Thị Hồng và Ban khởi nghĩa quận đã tiến hành cuộc họp để thống nhất kế hoạch khởi nghĩa tại Vũng Liêm. Hội nghị diễn ra vào khoảng 18 giờ ngày 22/11/1940 gồm các đồng chí: Nguyễn Thị Hồng - Tỉnh ủy viên, Bí thư Quận ủy, và các Quận ủy viên: Nguyễn Văn Nhung, Phạm Văn Ba, Trần Ngọc Đảnh, Phan Văn Hòa (Võ Văn Kiệt)… Hội nghị đã thống nhất kế hoạch, phân công lực lượng chia làm 3 mũi tiến hành khởi nghĩa ở các xã chung quanh, tiến chiếm quận lỵ, đồn lính mã tà, nhà bưu điện… một bộ phận có nhiệm vụ cắt giao thông đường bộ ngăn địch từ Vĩnh Long xuống và từ Trà Vinh lên tiếp viện.

Đêm 22 rạng 23/11/1940, bà Nguyễn Thị Hồng trực tiếp lãnh đạo, kêu gọi nhân dân nổi dậy cướp chính quyền. Nhìn thấy nhân dân hò reo, khí thế vang trời tiến vào, tên Quận trưởng hoảng sợ bỏ chạy. Lực lượng khởi nghĩa chiếm dinh quận, phá trại giam, giải thoát 45 cán bộ và đồng bào ta đang bị chúng giam giữ. Lá cờ đỏ sao vàng được treo ngay trên nóc trại lính, và cũng là lần đầu tiên nhân dân Vũng Liêm nhìn thấy lá cờ của Tổ quốc. Ta làm chủ quận lỵ suốt 8 giờ liền.

Sau khi quân Pháp phản công chiếm lại Vũng Liêm, chúng tiến hành truy lùng, đàn áp, bắt bớ rất gắt gao những người tham gia khởi nghĩa. Nguyễn Thị Hồng phải chuyển địa bàn về Rạch Giá và được phân công làm Bí thư Huyện ủy Châu Thành (Rạch Giá). Đến tháng 5/1941, bà bị địch bắt giam ở khám Chí Hòa (Sài Gòn).

Cách mạng Tháng Tám 1945 thành công, bà Nguyễn Thị Hồng về tỉnh Sa Đéc tiếp tục hoạt động. Từ năm 1945- 1949, bà là Huyện ủy viên huyện Châu Thành (Sa Đéc) rồi Ủy viên BCH Phụ nữ Nam Bộ. Năm 1950, bà được điều về làm Ủy viên BCH Phụ nữ tỉnh Vĩnh Trà cho đến năm 1954. Từ năm 1955 - 1957, bà được bầu lại làm Bí thư Huyện ủy Vũng Liêm, rồi Bí thư Thị ủy Trà Vinh.

Từ năm 1958 - 1959, bà Hồng là Huyện ủy viên huyện Cầu Kè. Năm 1960, bà được điều sang công tác ở tỉnh Cần Thơ, rồi làm cán bộ Khu ủy Khu Tây Nam Bộ cho đến ngày giải phóng. Sau năm 1975, bà công tác ở Ban Bảo vệ Đảng thuộc Ban Tổ chức Tỉnh ủy Cửu Long. Bà mất năm 1992. Hưởng thọ 77 tuổi.

Quá trình cống hiến, bà đã được Đảng và Nhà nước tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huân chương Quyết thắng hạng Nhất, Huân chương Giải phóng hạng Nhất, Huân chương Độc lập hạng Nhì, Huy hiệu 40, 50 năm tuổi Đảng. Tưởng nhớ công lao của người lãnh đạo kiên trung, tượng của bà Nguyễn Thị Hồng được đặt tại công viên Nam kỳ Khởi nghĩa, huyện Vũng Liêm.