Nguyễn Thị Lài
Trong lịch sử lực lượng An ninh miền Nam, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Nguyễn Thị Lài là một trong những người phụ nữ khiến nhiều thế hệ sau phải cúi đầu kính phục.
Tháng 4/1971, trong quá trình tham gia một kế hoạch tấn công Ty Cảnh sát Quốc gia Huế, bà không may bị bắt sau khi cơ sở bị lộ.Điều chờ đợi bà phía sau cánh cửa nhà giam không chỉ là những ngày tháng tù đày...Mà là những cuộc tra tấn tàn bạo đến mức khó tưởng tượng.
Sau này, khi kể lại quãng thời gian ấy, bà nhớ rõ từng chi tiết:
“Đầu tiên chúng đưa tôi đến xà lim Lê Quý Đôn, nơi chuyên tra tấn các chiến sĩ cộng sản.”
Những cuộc thẩm vấn bắt đầu bằng điện.Hai đầu dây điện được gắn trực tiếp vào ngực.Mỗi lần chiếc máy điện quay lên, dòng điện giật xuyên cơ thể.Và sau mỗi lần như vậy, những câu hỏi lại vang lên:
“Ai đã xui mày đặt mìn ở cơ quan cảnh sát?”
Nhưng dù đau đớn đến đâu, bà vẫn không hé lộ nửa lời.Khi tra điện không hiệu quả, những hình thức tra tấn khác tiếp tục được sử dụng.
Roi điện. Rắn được thả vào ống quần. Móc vào xương sườn. Dùng dao rạch tay đến lộ cả gân trắng. Đào hố chôn sống. Nhưng điều khiến chính bà sau này vẫn không thể quên lại là một hình thức tra tấn khác.“Khi không khai thác được gì, thấy tôi có mái tóc dài, chúng nắm tóc quấn lên chiếc quạt treo trên tường rồi bật cho quạt quay.”
“Có lẽ đây là màn tra tấn dã man nhất mà tôi từng nếm trải trong thời gian bị giam cầm.”Giữa những đòn tra tấn liên tiếp ấy, điều mà đối phương không thể hiểu được là vì sao một người phụ nữ nhỏ bé lại có thể chịu đựng đến như vậy.
Có lẽ bởi phía sau bà không chỉ là bản thân mình.Mà còn là đồng đội.Là tổ chức.Là những người đang hoạt động bí mật bên ngoài.Và là niềm tin vào ngày đất nước được thống nhất.
Sau ngày giải phóng, Nguyễn Thị Lài tiếp tục cống hiến cho lực lượng An ninh và được Nhà nước phong tặng danh hiệu:
Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.
Bức ảnh này được chụp tại Đại hội tuyên dương Anh hùng các lực lượng An ninh miền Nam năm 1976.Nhìn gương mặt bình thản ấy, ít ai biết rằng người phụ nữ trong ảnh từng đi qua những tháng ngày mà mỗi ngày sống sót đã là một chiến thắng.
Lịch sử chiến tranh Việt Nam có rất nhiều người anh hùng.Nhưng có những người anh hùng không nổi tiếng bởi những trận đánh lớn.Mà bởi sự kiên cường trong những căn phòng tra tấn, nơi họ đã giữ được bí mật, giữ được lòng trung thành và giữ được phẩm giá của người chiến sĩ cho đến phút cuối cùng.
