Nguyễn Thị Lành- Bà là san lấp hố bom, đảm bảo giao thông cho xe vận tải qua lại ban đêm
Năm 1968, giữa lúc đế quốc Mỹ leo thang đánh phá miền Bắc, hưởng ứng lời kêu gọi của Hồ Chí Minh, cô gái 20 tuổi Nguyễn Thị Lành viết đơn tình nguyện gia nhập lực lượng thanh niên xung phong. Gia đình chỉ có hai chị em, bố mất sớm, mẹ làm ruộng nuôi con. Ngày lên đường, hành trang của bà chỉ là bộ quần áo nâu, chiếc võng dù và lời dặn của mẹ: “Giữ mình, nhưng nếu Tổ quốc cần thì đừng ngại hy sinh.”
Sau thời gian huấn luyện ngắn tại Nghệ An, đơn vị bà được điều vào tuyến lửa Quảng Bình – trọng điểm đánh phá của không quân Mỹ. Công việc chính là san lấp hố bom, đảm bảo giao thông cho xe vận tải qua lại ban đêm.
Sống và chiến đấu giữa mưa bom
Nhắc lại những năm tháng ấy, bà Lành kể: “Ban ngày máy bay trinh sát, ban đêm máy bay ném bom. Có hôm bom nổ cách tổ chỉ vài chục mét, đất đá vùi kín cả người.”
Mỗi khi còi báo động vang lên, cả tổ lao xuống hầm chữ A. Bom vừa dứt, họ lại trèo lên mặt đường, dùng cuốc xẻng lấp hố bom, kéo từng tảng đá lớn ra khỏi lòng đường. Không ít lần, vừa lấp xong hố này thì bom lại khoét thêm hố khác.
Năm 1972, trong chiến dịch ném bom dữ dội vào Quảng Bình và Hà Tĩnh, đơn vị bà bị trúng bom. Ba đồng đội hy sinh tại chỗ, nhiều người bị thương. Bà Lành bị sức ép bom, ngất lịm, sau đó được đưa ra tuyến sau điều trị. Vết thương không quá nặng, nhưng di chứng đau đầu kéo dài suốt nhiều năm sau.
“Chúng tôi lúc ấy không nghĩ gì nhiều. Chỉ nghĩ làm sao cho xe qua được, hàng vào được miền Nam,” bà nói.
Ngày trở về và cuộc sống thời bình
Năm 1975, đất nước thống nhất. Bà Lành xuất ngũ trở về quê hương với thương tật hạng nhẹ. Cuộc sống thời hậu chiến vô cùng khó khăn. Bà lập gia đình, tiếp tục làm ruộng, nuôi ba người con ăn học.
Những năm sau này, bà được Nhà nước công nhận là người có công, hưởng chế độ dành cho cựu thanh niên xung phong tham gia kháng chiến. Tuy nhiên, với bà, điều quý giá nhất không phải là chế độ, mà là sự ghi nhận.
“Chúng tôi may mắn được trở về. Nhiều đồng đội còn nằm lại trên tuyến đường ấy,” bà lặng giọng.
Ký ức không quên
Mỗi dịp 27/7 – Ngày Thương binh, Liệt sĩ, bà lại cùng đồng đội cũ thắp hương tưởng niệm những người đã ngã xuống trên tuyến Đường Trường Sơn. Những mái đầu xanh năm nào nay đã bạc trắng, nhưng ký ức về một thời thanh xuân giữa bom đạn vẫn còn nguyên vẹn.
Câu chuyện của bà Nguyễn Thị Lành chỉ là một trong hàng vạn câu chuyện của các cựu chiến binh, cựu thanh niên xung phong – những con người bình dị đã góp phần làm nên độc lập, tự do cho dân tộc. Họ không đòi hỏi sự tôn vinh lớn lao, chỉ mong thế hệ hôm nay hiểu rằng hòa bình được đánh đổi bằng máu, nước mắt và cả tuổi xuân của biết bao người.



