Nguyễn Thị Lệ – Đôi vai gầy băng qua quầng lửa B52 và lòng yêu nước mộc mạc của ngoại

Mỗi khi căn nhà nhỏ đột ngột mất điện hay vào những buổi chiều mưa giăng rả rích, bà ngoại em lại ngồi bên bậu cửa sổ, chậm rãi mở ra cánh cửa thời gian để đưa cháu con trở về với một thời đã rất xa. Đó là quãng đời mà ngoại nâng niu gọi bằng cái tên “những năm tháng hoa lửa” – thời tuổi trẻ của ngoại gắn liền với tiếng bom rít, đạn gầm và những chuyến đi không hẹn ngày về. Người phụ nữ có giọng kể trầm ấm ấy là bà Nguyễn Thị Lệ, một cựu giao liên cách mạng, từng dấn thân vào chiến trường khốc liệt Quảng Trị khi vừa tròn mười tám tuổi.

Ngày ấy, ngoại là một cô gái tuổi đôi mươi với vóc người nhỏ nhắn, nhưng trọng trách ngoại gánh vác trên vai lại vô cùng hiểm nguy và nặng nề. Nhiệm vụ của ngoại là đưa đón cán bộ từ miền Bắc chi viện cho miền Nam, dẫn đường qua các tuyến giao liên chằng chịt, và chuyển phát công văn, tài liệu mật giữa những vùng bom đạn bủa vây rình rập. Những nẻo đường ngoại đi qua ngày ấy không có một tấm bản đồ rõ ràng, tất cả chỉ được định vị bằng trí nhớ thiên tài, bằng lòng gan dạ và một niềm tin sắt đá, bất diệt vào ngày mai chiến thắng. Ngoại kể, có những chuyến hành quân phải men theo ruột rừng sâu thẳm, có lúc vừa chạy vừa né bom, và có cả những khi phải nằm im nín thở hàng giờ đồng hồ giữa cánh đồng trống trải để lẩn trốn máy bay trinh sát của kẻ thù.

Trong rất nhiều mảng ký ức dọc ngang thời chiến, có một câu chuyện mà ngoại kể khiến em nghẹn ngào, ám ảnh mãi không nguôi. Đó là trận bom B52 kinh hoàng dội xuống trận địa, tước đoạt mạng sống của bốn người đồng đội thân thiết trong đơn vị ngoại. Sau trận oanh tạc khốc liệt ấy, giữa cảnh hoang tàn và khói bụi mù mịt, chỉ còn duy nhất một người chiến sĩ bị thương rất nặng là còn thoi thóp thở. Giây phút ấy, quên đi nỗi sợ hãi cho bản thân, người con gái giao liên nhỏ nhắn đã ghé vai cõng người đồng đội đẫm máu trên lưng, dùng hết sức bình sinh băng qua quãng đường rừng dài dằng dặc, tìm mọi cách đưa anh đến bệnh viện dã chiến Cà Mâu để giành giật lại sự sống từ tay tử thần. Mỗi lần kể đến đoạn này, ngoại thường lặng đi một lúc rất lâu, đôi mắt hướng về khoảng không vô định như thể vết thương lòng từ quá khứ vẫn còn nhức nhối trong tim.

Lắng nghe những lời tự sự của ngoại, em mới thấu hiểu sâu sắc rằng chiến tranh không chỉ là những chiến công vang dội được khắc vàng trên những trang sử, mà còn được dệt nên từ sự hy sinh thầm lặng của vô vàn những con người bình dị. Ngoại chưa bao giờ tự nhận mình là một anh hùng, ngoại chỉ bảo lúc ấy mọi người nghĩ mộc mạc lắm: “Nếu mình không làm, đất nước sẽ còn khổ”. Chính triết lý giản đơn ấy đã nâng đỡ bước chân ngoại vững vàng suốt hơn 10 năm nếm mật nằm gai, vượt qua mọi đói khát, hiểm nguy và những mất mát xé lòng.

Khi non sông thu về một mối, ngoại trở về quê hương Quảng Bình, tiếp tục thầm lặng cống hiến tri thức tại bưu điện tỉnh trong thời kỳ hậu chiến. Được đứng vào hàng ngũ của Đảng từ năm 1968, đến nay đã gần 60 năm tuổi Đảng, đó không chỉ là sự khẳng định cho một tấm lòng kiên trung mà còn là niềm tự hào kiêu hãnh của cả gia đình em. Với ngoại, dù ở thời chiến hay thời bình, được sống có ích cho đất nước luôn là lý tưởng tối thượng.

Câu chuyện thời hoa lửa của ngoại không chỉ là báu vật truyền đời của riêng gia đình em, mà còn mang tầm vóc một bài học lịch sử lớn lao dành cho thế hệ trẻ hôm nay. Những mảnh đời ngoại đã đi qua giúp chúng em hiểu rõ hơn giá trị của hai chữ "hòa bình", để nhận ra rằng cuộc sống yên ổn, đủ đầy hiện tại là kết quả của biết bao máu xương và sự đánh đổi. Trong khi chúng em được học tập, vui chơi dưới mái trường khang trang, thì ngoại và những người cùng thế hệ đã phải dâng hiến cả tuổi xuân, thậm chí là tính mạng của mình cho đất nước.

Từ cuộc đời tựa như một đóa hoa hướng dương của ngoại, em học được cách sống kiên cường, biết chịu trách nhiệm với bản thân, xã hội và biết trân quý những điều bình thường dung dị xung quanh. Ngoại không dùng những lời giáo điều lớn lao, nhưng chính cuộc đời trải nghiệm của ngoại đã là một bài học lập thân sâu sắc về lòng yêu nước và niềm tin vào những điều tốt đẹp. Em muốn kể lại câu chuyện này để tự nhắc nhở bản thân rằng: hòa bình hôm nay là món quà vô giá. Ký ức của ngoại có thể mờ xa theo năm tháng, nhưng tinh thần của ngoại sẽ mãi là ngọn hải đăng soi đường cho thế hệ trẻ vững bước trên hành trình trưởng thành và dựng xây đất nước.