Nguyễn Thị Lê, nhà khoa học đầu ngành Ký sinh trùng học Việt Nam

Nguyễn Thị Lê sinh ngày 28 tháng 12 năm 1939 tại xã Tam Nghĩa, huyện Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam, trong một gia đình có truyền thống cách mạng. Thời kháng chiến chống Pháp, cha bà giữ trọng trách trong tổ chức nông hội ở địa phương, còn mẹ tham gia công tác vận động quần chúng.

Năm 1954, khi mới 15 tuổi, bà rời quê hương tập kết ra miền Bắc theo Hiệp nghị Genève. Bà học tập tại các trường dành cho học sinh miền Nam và trường bổ túc công nông, rồi thi đỗ vào Đại học Tổng hợp Hà Nội. Năm 1959, bà tốt nghiệp và được giữ lại trường giảng dạy bộ môn động vật không xương sống thuộc khoa Sinh học.

Bà được cử đi đào tạo sau đại học tại Liên Xô và bảo vệ thành công luận án tiến sĩ. Năm 1980, cũng tại Liên Xô, bà trở thành người phụ nữ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị tiến sĩ khoa học, khẳng định năng lực nghiên cứu của mình trước cộng đồng khoa học quốc tế.

Trở về nước, bà công tác tại Viện Tài nguyên sinh thái thuộc Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam, sau đó lần lượt được công nhận chức danh Phó Giáo sư và Giáo sư. Bà từng giữ cương vị Chủ tịch Hội Ký sinh trùng học Việt Nam và sau này được suy tôn làm Chủ tịch danh dự của hội.

Luận án tiến sĩ khoa học của bà được giới sinh học đánh giá cao, là công trình đầu tiên nghiên cứu sán lá một cách hoàn chỉnh, có hệ thống và toàn diện tại một nước nhiệt đới trong khu vực Đông Nam Á. Lần đầu tiên, bà ghi nhận 305 loài sán lá ở chim và thú Việt Nam, trong đó có nhiều loài mới đối với khoa học. Công trình này góp phần làm phong phú thêm kho tri thức về khu hệ sinh vật nước nhà.

Những đóng góp của bà được ghi nhận bằng Giải thưởng Kovalevskaia năm 1993. Năm 2000, bà cùng tập thể đồng nghiệp còn được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học Công nghệ cho công trình nghiên cứu chiết xuất Artemisinin từ cây thanh hao hoa vàng Việt Nam để chữa sốt rét kháng thuốc.

Cuộc đời và sự nghiệp của Nguyễn Thị Lê là tấm gương sáng về lòng yêu nước, ý chí vươn lên và tinh thần cống hiến thầm lặng cho khoa học. Với các bạn đoàn viên, thanh niên hôm nay, câu chuyện của bà nhắc nhở rằng học tập nghiêm túc và kiên trì theo đuổi đam mê là nền tảng để góp sức xây dựng đất nước.

Nguồn tham khảo: Wikipedia tiếng Việt – "Nguyễn Thị Lê" (https://vi.wikipedia.org/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Th%E1%BB%8B_L%C3%AA), nội dung được biên soạn lại theo giấy phép CC BY-SA 4.0.