Nguyễn Thị Lý
Bà sinh năm 1950 tại huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh, bà Lý lớn lên trong một gia đình thuần nông nghèo nhưng giàu truyền thống cách mạng. Năm 1968, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt nhất, nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc, bà viết đơn tình nguyện gia nhập lực lượng Thanh niên xung phong, trực thuộc Đoàn 559 làm nhiệm vụ mở đường, san lấp hố bom trên tuyến Trường Sơn – con đường huyết mạch chi viện cho miền Nam.
Những ngày đầu vào tuyến lửa, bà cùng đồng đội sống trong những lán trại tạm bợ giữa rừng sâu. Ban ngày, máy bay Mỹ gầm rú, bom rơi dày đặc. Ban đêm, họ tranh thủ ra đường lấp hố bom, kéo gỗ, vận chuyển đạn dược. Có những hôm vừa san lấp xong một đoạn đường, chưa kịp nghỉ tay thì loạt bom khác lại trút xuống.
Bà kể lại rằng, điều ám ảnh nhất là những lần phải đứng giữa mưa bom để “giữ đường thông xe”. Có hôm, sau một trận B-52 rải thảm, cả tiểu đội chỉ còn lại vài người lành lặn. Đồng đội hy sinh ngay bên miệng hố bom, chưa kịp gửi lời về cho gia đình. Nỗi đau mất mát ấy không làm họ chùn bước, mà càng hun đúc quyết tâm giữ vững tuyến chi viện.
Năm 1972, trong một lần làm nhiệm vụ, bà Lý bị thương do mảnh bom găm vào chân. Sau khi điều trị, bà xin quay lại đơn vị tiếp tục công tác cho đến ngày đất nước thống nhất năm 1975. Trở về quê hương, bà mang trong mình vết thương chiến tranh và những ký ức không thể nào quên.
Thời bình, bà tích cực tham gia công tác Hội Cựu Thanh niên xung phong tại địa phương, vận động hội viên giúp nhau phát triển kinh tế, thăm hỏi gia đình liệt sĩ, giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ. Dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, bà luôn giữ tinh thần lạc quan, giản dị như chính những năm tháng ở Trường Sơn.
Nhắc về quá khứ, bà không nói nhiều về chiến công của mình, chỉ nhẹ nhàng: “Chúng tôi khi ấy ai cũng nghĩ đơn giản, đất nước cần thì mình đi. Còn sống trở về là may mắn.”
Những con người như bà Nguyễn Thị Lý đã lặng lẽ góp phần làm nên đại thắng mùa xuân năm 1975. Họ không chỉ là nhân chứng của lịch sử mà còn là biểu tượng của lòng yêu nước, của tinh thần “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” – một thế hệ sẵn sàng hiến dâng tuổi trẻ cho độc lập, tự do của Tổ quốc.
Hôm nay, khi đất nước thanh bình, những bước chân năm xưa đã chậm lại theo thời gian. Nhưng ngọn lửa Trường Sơn trong họ vẫn âm ỉ cháy – nhắc nhở các thế hệ sau về giá trị của hòa bình và sự hy sinh thầm lặng của những người có công với cách mạng.
