NGUYỄN THỊ MAI - NGỌN ĐÈN GIỮA TRƯỜNG SƠN
Năm 1968, chiến tranh chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt nhất. Tuyến đường Trường Sơn trở thành mạch máu vận chuyển lương thực, vũ khí từ miền Bắc vào chiến trường miền Nam. Ngày đêm, bom đạn trút xuống không ngừng nhằm cắt đứt con đường ấy. Thế nhưng, giữa khói lửa chiến tranh vẫn có những con người sẵn sàng hy sinh tuổi trẻ để giữ cho tuyến đường luôn thông suốt.
Nguyễn Thị Mai là một cô gái thanh niên xung phong mới mười chín tuổi. Cô quê ở Quảng Bình — vùng đất quanh năm hứng chịu bom đạn. Mai có nụ cười hiền và đôi mắt luôn ánh lên sự kiên cường. Khi vừa học xong phổ thông, cô đã viết đơn tình nguyện lên Trường Sơn làm nhiệm vụ.
Công việc hằng ngày của Mai vô cùng nguy hiểm. Ban ngày cô cùng đồng đội san lấp hố bom, khuân đá sửa đường. Ban đêm, cô cầm đèn tín hiệu dẫn đường cho các đoàn xe quân sự vượt qua trọng điểm. Có những hôm vừa lấp xong hố bom thì máy bay địch quay lại ném bom tiếp, tất cả lại lao vào làm việc giữa khói bụi mịt mù.
Một đêm cuối mùa mưa, đoàn xe chở lương thực chuẩn bị vượt qua con đèo nguy hiểm thì bất ngờ còi báo động vang lên. Tiếng máy bay gầm rú xé tan màn đêm. Chỉ vài phút sau, bom bắt đầu dội xuống dữ dội. Đất đá tung lên như bão, cây rừng gãy đổ khắp nơi.
Nhiều chiến sĩ phải tìm chỗ tránh bom, nhưng Mai vẫn ôm chặt chiếc đèn dầu nhỏ trong tay. Cô biết nếu đoàn xe dừng lại quá lâu, tất cả sẽ trở thành mục tiêu cho máy bay địch.
Giữa màn mưa dày đặc và khói bom mịt mù, Mai đứng bên mép đường giơ cao ngọn đèn làm tín hiệu cho từng chiếc xe tiến lên. Ánh đèn nhỏ bé lúc ẩn lúc hiện nhưng đủ để các tài xế nhìn thấy con đường phía trước.
Chiếc xe cuối cùng vừa vượt qua trọng điểm thì một tiếng nổ lớn vang lên. Một mảnh bom găm mạnh vào vai Mai khiến cô ngã xuống đất. Đồng đội vội chạy đến đỡ cô dậy. Máu thấm đỏ chiếc áo thanh niên xung phong bạc màu.
Mai cố mở mắt, nhìn người chỉ huy rồi khẽ hỏi:
— Xe… qua hết chưa anh?
Người chỉ huy nghẹn ngào gật đầu. Nghe vậy, Mai mỉm cười rất nhẹ rồi từ từ nhắm mắt lại. Ngọn đèn dầu trong tay cô vẫn còn cháy giữa đêm Trường Sơn đỏ lửa.
Sau chiến tranh, tại nơi Mai hy sinh, đồng đội đã dựng một tấm bia nhỏ để tưởng nhớ cô gái trẻ năm nào. Người dân địa phương thường kể cho con cháu nghe về cô thanh niên xung phong cầm đèn dẫn đường giữa mưa bom bão đạn.
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng hình ảnh ngọn đèn nhỏ giữa Trường Sơn năm ấy vẫn còn sáng mãi — như biểu tượng cho lòng dũng cảm và sự hy sinh của tuổi trẻ Việt Nam trong thời hoa lửa.
